Namaz vaxtları

İslam > Az > Namaz vaxtları

Burada dünyanın minlərlə şəhəri üçün namaz vaxtları verilmişdir. Namaz vaxtları qitə üzrə təsnif edilmişdir. Öz ölkənizə klikləyin və şəhərinizi seçin. Daha sonra lazım gəldikdə, məsələn, Fajr hesablama bucağını dəyişmək və ya sadəcə saat formatını (12/24) tənzimləmək kimi parametrləri uyğunlaşdıra bilərsiniz.

Namaz vaxtları təqvimi

Namaz vaxtlarını görmək üçün ölkə bayrağına klikləyin. Dünyanın əksər ölkələri aşağıda sıralanmışdır:

• 🗺️ Avropa
• 🏯 Asiya
• 🦁 Afrika
• 🦅 Şimali Amerika
• 🌴 Cənubi Amerika
• 🏝️ Okeaniya
• 🌊 Karib

Namaz vaxtları necə hesablanır?

Namaz vaxtlarının hesablanması 2 astronomik məlumata əsaslanır. Günəşin meyli və vaxt tənliyi olmadan namaz vaxtlarını hesablamaq mümkün deyil.

Vaxt tənliyi, günəşin meridianı keçdiyi anda görünən günəş vaxtı ilə saatlarda istifadə edilən orta günəş vaxtı arasındakı fərqdir. Yer elliptik orbitdə dəyişən sürətlə hərəkət etdiyi üçün bu fərq 16 dəqiqəyə çata bilər. Bu, günəş saatı ilə ölçülən vaxtla adi saatla ölçülən vaxt arasındakı fərqdir.

Günəşin meyli, günəş şüaları ilə ekvator arasındakı bucaqdır. Yer öz əyik oxu ətrafında fırlandığı üçün meyl bucağı daim dəyişir. Hər il günəşin meyli fəsillərə görə -23,44 dərəcədən +23,44 dərəcəyə qədər dəyişir.

Namaz vaxtlarının hesablanması

Müəyyən bir yer üçün namaz vaxtlarını hesablamaq üçün yalnız enlik, uzunluq və yerli saat qurşağını bilmək kifayətdir. Vaxt tənliyi (EqT) və günəş meyli (D) alqoritm vasitəsilə müəyyən bir tarix üçün əldə edilir.

Aşağıdakı düstur günəşin göydəki ən yüksək nöqtəyə çatdığı günorta vaxtını hesablayır. Günorta namazı üçün adətən kiçik bir marja əlavə edilir:

• Dhouhr = 12 + TimeZone - Lng / 15 - EqT.

Gün doğuşu vaxtının hesablanması (Şuruq)

Ərəbcə "Şuruq" adlanan gün doğuşu, Sübh namazı vaxtının bitməsini bildirir. Onun hesablanması günorta ilə günəşin üfüqdən α bucağı altında olduğu an arasındakı vaxt fərqinə əsaslanır.

Astronomik gün doğuşu və batımı α = 0-da baş verir. Lakin Yerin atmosferinin işığı sındırması nəticəsində faktiki gün doğuşu astronomik gün doğuşundan bir qədər əvvəl baş verir. Bu atmosfer sındırması təxminən 0,833 dərəcə olaraq qəbul edilir.

Müsəlmanların gün doğuşu zamanı namaz qılmaması lazım olduğunu qeyd etmək vacibdir. Bu qadağan edilmiş dövr gün doğuşundan sonra təxminən 15-20 dəqiqə davam edir.

Sübh və Gecə namazlarının hesablanması

Sübh (şəfəq) və Gecə (İşa) vaxtlarının hesablanması, namaz vaxtları ilə bağlı ən çox müzakirə edilən mövzudur. Bu iki namaz astronomik alaqaranğaşlıqla, yəni günəşin üfüqün altında ikən qalan qalıq işıqla əlaqəlidir.

Alimlər bu namaz vaxtlarını hesablamaq üçün istifadə ediləcək bucaq barəsində ixtilaf edirlər. Dünya ölkələrində bir neçə fərqli konvensiya tətbiq edilir:

• ISNA (Şimali Amerika): Sübh 15°, Gecə 15°
• MWL (Dünya Müsəlmanlar Birliyi): Sübh 18°, Gecə 17°
• Oum al-Qoura (Səudiyyə Ərəbistanı): Sübh 18,5°, Gecə Axşamdan 90 dəqiqə sonra
• Misir : Sübh 19,5°, Gecə 17,5°

Üsulun seçimi ümumiyyətlə coğrafi bölgədən və yerli din xadimlərinin tövsiyələrindən asılıdır.

İkindi namazının hesablanması

İkindi namazı günün üçüncü fərz namazıdır. Onun hesablanması cisimlərin günəşə nisbətən kölgə uzunluğuna əsaslanır.

İkindi vaxtının başlangıcının müəyyən edilməsi barəsində iki fiqhi rəy vardır:

• Cümhur rəyi (Maliki, Şafii və Hənbəli məzhəbləri): İkindi namazı cismin kölgəsi cismin özü uzunluğuna bərabər olduqda, günortakı kölgə uzunluğu ilə birlikdə başlayır.
• Hənəfi rəyi : İkindi namazı cismin kölgəsi cismin özünün iki qatına bərabər olduqda, günortakı kölgə uzunluğu ilə birlikdə başlayır.

Praktikada bu o deməkdir ki, Hənəfi məzhəbinə görə İkindi namazı cümhurun rəyinə nisbətən təxminən 45 dəqiqə - 1 saat gec başlayır.

Axşam namazının hesablanması

Axşam namazı günün dördüncü namazıdır və eyni zamanda Ramazan ayında iftarın başlanğıcını bildirir. Bu namaz günəş üfüqün altına tamamilə endikdən sonra başlayır.

Bəzilərinin düşündüyünün əksinə olaraq, günəş üfüqdə dərhal itib getmir. Günəş diskinin üfüq xəttinin altına tam keçməsi üçün təxminən 2-3 dəqiqə lazım gəlir.

Ehtiyat üçün bəzi alimlər hesablanmış vaxtdan bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra namaz qılmağı və ya iftar etməyi tövsiyə edirlər.

Gecə namazının hesablanması

Gecə namazı günün beşinci və son fərz namazıdır. Qərb üfüqündəki şəfəq tamamilə söndüyündə başlayır.

Sübh kimi, Gecə namazının hesablanması da alaqaranğaşlığın sonunu müəyyən etmək üçün seçilən bucağa bağlıdır. Bu bucaq istifadə edilən konvensiyaya görə 12° ilə 18° arasında dəyişir.

Gecə namazı vaxtının İslami gecənin ortasına (Axşam və Sübh arasının ortası) qədər uzandığını qeyd etmək lazımdır, lakin onu gecənin ilk üçdə birindəki qılmaq tövsiyə olunur.

Yüksək enliklərdə namaz

Yüksək enliklərda (təxminən 48°-dən yuxarı), ilin bəzi aylarında, xüsusən yay aylarında, alaqaranğaşlıq bütün gecə boyu davam edə bilər. Bu şəraitdə standart astronomik meyarlar Sübh və Gecə namazı vaxtlarını düzgün hesablamağa imkan vermir.

Bu hal xüsusilə İsveç, Norveç, Finlandiya kimi Skandinaviya ölkələrini, həmçinin iyun-iyul aylarında Fransanın şimalını, Belçikanı və Almaniyanın şimalını əhatə edir.

Bu xüsusi vəziyyəti həll etmək üçün alimlər bir neçə alternativ təklif etmişlər:

• Gecə yarısı üsulu : gün batımından (Axşam) gün doğuşuna (Şuruq) qədər olan dövr iki bərabər hissəyə bölünür. Gecə namazı gecənin əvvəlində, Sübh isə ortasında qılınır.
• Gecənin yeddidə biri üsulu : gün batımı ilə gün doğuşu arasındakı dövr 7 hissəyə bölünür. Gecə namazı birinci yeddidə biri keçdikdən sonra, Sübh isə sonuncu yeddidə birinin əvvəlindən başlayır.
• Ən yaxın enlik üsulu : hesablamanın mümkün olduğu enliktəki (adətən 45° və ya 48°) şəhərin vaxtlarından istifadə edilir.
• Azaldılmış bucaqlar üsulu : hesablamaya imkan vermək üçün daha kiçik bucaqdan (məsələn, 18° əvəzinə 12°) istifadə edilir.

Üsulun seçimi yerli din xadimlərinin tövsiyələrindən asılıdır. Bölgənizdə hansı üsulun tətbiq edildiyini öyrənmək üçün yaxınlıqdakı məscidinizlə əlaqə saxlamanız tövsiyə olunur.

Ramazan ayında namaz vaxtları

Mübarək Ramazan ayında namaz vaxtları, hələ namaz qılmayanlar üçün də xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

• İmsak (Sübh) : bu, orucun başlandığı vaxtdır. Sübh namazı vaxtı girməzdən əvvəl səhər yeməyini (Səhur - sübh öncəsi yemək) bitirməyi tövsiyə edilir.
• İftar (Axşam) : bu, Axşam namazı vaxtı ilə üst-üstə düşən, gün batımından sonra orucun açıldığı vaxtdır.

Orucluq müddəti fəslə və coğrafi mövqeyə görə dəyişir. Yay aylarında, Şimali Avropa ölkələrindəki oruc 18 saatdan çox davam edə bilər. Şəhərinizdəki Ramazan ayındakı namaz vaxtlarını dəqiq öyrənmək üçün tam bir təqvim təqdim edirik.