ابلیس از آتش آفریده شده بود و با عبادت خویش رتبههایی بالا رفته بود، تا آنکه یک سجده را روا ندید (سوره حجر، 15:31). رانده شد، مهلتی گرفت و سوگند خورد نسل آدم را از هر سو محاصره کند (سوره اعراف، 7:16-17). او کسی را وادار نمیکند: میخواند، میآراید و کمبود وعده میدهد، حال آنکه خداوند آمرزش و فضل وعده میدهد (سوره بقره، 2:268). روزهدار از این قصه سلاحهایش را برمیدارد: ذکر خدا که او را از دل میراند، و هوشیاری در برابر هر صدایی که به دلسردی فرا میخواند.
روز 2 رمضان 1448: دوشنبه 8 فوریه 2027 (تاریخهای این ماه به رؤیت هلال بستگی دارد).
فهرست مطالب :
بهروزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37
ابلیس همیشه آنی نبود که امروز شد. از آتشی بیدود و بیدودانه آفریده شده بود و با عبادت خویش چنان رتبهای بالا رفته بود که بیش از یک روایت نقلشده او را خزانهدار فرشتگان در پایینترین آسمان میداند. آنگاه فقط یک سجده از او خواسته شد، در برابر آدم، و دلش حسابوکتاب کرد: آتش در برابر گل. سر باز زد، در کبر رشد کرد و در یک لحظه آنچه را در دورههای تمام ساخته بود از دست داد. رانده و لعنتشده، مهلتی تا روز قیامت یافت و آن را به جنگی اعلامشده بدل کرد: سوگند خورد نسل آدم را از همه سو و همه راهها محاصره کند.
گفت: «پس به سبب آنکه مرا به بیراهه افکندی، من هم برای [فریفتن] آنان حتماً بر سر راه راست تو خواهم نشست. «آنگاه از پیش رو و از پشت سرشان و از طرف راست و از طرف چپشان بر آنها میتازم، و بیشترشان را شکرگزار نخواهی یافت.»
قرآن 7:16-17
روش او هرگز اجبار و زور نیست. قرآن او را در روز حساب نشان میدهد که از خود دفاع میکند: تنها توان و سلطهاش فریاد کشیدن و آراستن بود، و شنوندگانش بودند که به دعوت او پاسخ دادند (سوره ابراهیم، 14:22). کمبود وعده میدهد و به زشتیها فرمان میدهد، حال آنکه خداوند آمرزش و فضل وعده میدهد: این صدای اوست در هر «ماه را تا پایان نمیکشی» و هر «روزت خالی و تهی خواهد بود».
شیطان شما را از تهیدستی بیم میدهد و شما را به زشتی وامیدارد؛ و[لی] خداوند از جانب خود به شما وعده آمرزش و بخشش میدهد، و خداوند گشایشگر داناست.
قرآن 2:268
پیامبر (صلی الله علیه وسلم) تخت او را بر آب دریا نشان داده است، از جایی که دستههای خود را به سوی مردم میفرستد، و گرامیترین کس نزد او کسی است که بیشتر فتنه و جدایی انگیخته باشد (به روایت مسلم). سلاحی که او را به فرار میاندازد ساده است: ذکر خدا، که به گفته حدیثی که بخاری نقل کرده، چون خون در تن فرزند آدم جاری میشود.
حدیث کمینگاههای او را یکیک برمیشمارد: بر راه اسلام، زمزمه میکند که دین پدران را از دست خواهی داد؛ بر راه هجرت، که سرزمین و دیارت را رها خواهی کرد؛ بر راه جهاد، که کشته خواهی شد و عمرت خواهند گذشت. هر کس از این آواها نافرمانی کند، از آن گذر میکند. هر شب سه گره بر پسگردن خفته میبندد: یک واژه ذکر یکی را میگشاید، وضو دوم را میگشاید، و نماز همه را باز میکند (به روایت بخاری). به هنگام اذان میگریزد و پشت میکند؛ چون اذان به پایان رسد بازمیگردد. جنگ او محاصرهای از جزئیات است، هرگز هجومی روبهرو.
روز 2: نامیدن دشمن. روزه تن را گرسنه میکند، اما ابلیس از راه معده هجوم نمیآورد: از راه دل هجوم میآورد، با وعدهها. وعده او همیشه یکی است: دچار کمبود و تهیدستی خواهی شد. وعده خدا همیشه یکی است: آمرزش و فضل. وقتی آوای درونی زمزمه میکند که سی روز را دوام نمیآوری، توان یا زمان یا خوابت را از دست میدهی، این دقیقاً همان وعده شیطان است که در سوره بقره توصیف شده. روزه خود پرچمی است که شیطان از آن گریزان است؛ جایی که ذکر خدا هست، او جا و راهی ندارد. پاسخ عملی برای امروز: ذکر خدا را فراوان کن، بهویژه در ساعات سنگین روز؛ هنگام ورود به خانه و آغاز خوردن، در افطار و سحری، «به نام خدا» بگو؛ دعای صبحگاهی را از دست نده. هر شب سه گره، و سه کلید برای گشودنشان: ذکر، وضو، نماز.
بهروزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37