اسلام > Fa > حدیث > فقه اخلاق > از گمان برحذر باشید، زیرا گمان دروغ‌ترین سخن است
صحیح استفهرست مطالب :
به‌روزرسانی در 27 اکتبر 2026 ساعت 14:02
📖 1 دقیقه مطالعهپیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از برخی اموری که به جدایی و دشمنی بین مسلمانان می‌انجامد نهی می‌کند و نسبت به آن هشدار می‌دهد. از جمله:
«گمان» و آن تهمتی است که بدون دلیل در دل می‌افتد؛ و رسول خدا بیان داشته‌اند که گمان از دروغ‌ترین سخنان است.
و از «تَحَسُّس» یعنی جستجوی پوشیده‌ها و اسرار و معایب مردم با چشم و گوش.
و از «تَجَسُّس» یعنی جستجوی امور پوشیده؛ این کلمه بیشتر دربارهٔ جستجویی که به هدف بد باشد به کار می‌رود.
و از «حسد» یعنی بد دانستن برخورداری دیگران از نعمت.
و از «تَدابُر» (پشت کردن به یکدیگر) به این صورت که از هم روی‌گردانند و به هم سلام نکنند و به دیدار برادر مسلمانش نرود.
و از «تباغُض» (کینه ورزیدن به هم) یعنی کراهت و نفرت از هم، مانند آزار رساندن به دیگران و رو ترش کردن و بد رفتاری با هم.
سپس رسول خدا سخنی جامع و مختصر و مفید می‌فرماید که به وسیله‌ی آن، رابطهٔ مسلمانان با یکدیگر اصلاح می‌شود: «بندگان الله، برادران یکدیگر باشید». برادری، رابطه‌ای است که با وجود آن روابط میان مردم پیوسته می‌ماند و محبت و الفت میان آنها بیشتر می‌شود.
موضوعات : فقه اخلاق · اخلاق ناپسند · فضائل و آداب