مُفَرِّدان پیشی جستند
اسلام > Fa > حدیث > فضائل > مُفَرِّدان پیشی جستند
راوی حدیث: به روایت مسلم
صحیح است
بهروزرسانی در 27 اکتبر 2026 ساعت 14:02
📖 1 دقیقه مطالعه
متن حدیث: مُفَرِّدان پیشی جستند
توضیح حدیث: مُفَرِّدان پیشی جستند
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ منزلت کسانی را بیان میکند که ذکر خدا را زیاد میگویند؛ و اینکه آنان در کسب درجات والا در بهشت، از دیگران سبقت گرفته و جدا افتادهاند و آنان را به کوه جُمدان تشبیه میکند که از دیگر کوهها جدا افتاده است.
عبرتها: مُفَرِّدان پیشی جستند
- مستحب بودن ذکر زیاد و مشغول بودن به آن؛ زیرا پیشی گرفتن در آخرت با طاعت بسیار و اخلاص در عبادات امکانپذیر است.
- میتواند ذکر و یاد خداوند تنها با زبان باشد، یا تنها با دل باشد، یا با دل و زبان باشد که این بالاترین درجهٔ آن است.
- از جملهٔ اذکار، آن دسته از اوراد شرعی است که مقید هستند، مانند اذکار صبح و شام و اذکار پس از نمازهای فرض و غیره.
- نووی میگوید: بدان که فضیلت ذکر محدود به تسبیح و تهلیل و تحمید و تکبیر و مانند آن نیست، بلکه هرکس در راه طاعت الله تعالی عمل کند، ذاکر الله تعالی است.
- ذکر الله از بزرگترین اسباب ثبات و پایداری است. الله سبحانه و تعالی میفرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوا وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ} [انفال: ۴۵] (اى كسانى كه ایمان آوردهاید، هنگامی که با گروهی [از دشمنان] روبرو شدید، پایداری نمایید و الله را بسیار یاد کنید؛ باشد که رستگار شوید).
- وجه مشابهت میان اهل ذکر و کوه جُمدان، جدا بودن و انفراد است؛ زیرا کوه جُمدان از دیگر کوهها جداست و ذاکران نیز اینگونهاند. جدا افتاده کسی است که دل و زبانش با یاد پروردگارش از دیگران جداست حتی اگر میان مردم باشد؛ و با اوقات خلوت انس میگیرد و از زیاد آمیخته شدن با مردم، دچار عدم انس و دلتنگی میشود. شاید هم وجه مشابهت آن باشد که ذکر باعث پایداری بر دین است، چنانکه کوهها باعث ثبات و پایداری زمین هستند؛ یا منظور سبقت گرفتن به سوی نیکیها در دنیا و آخرت باشد زیرا مسافری که از مدینه به مکه میرود وقتی به جُمدان برسد، نشانهٔ رسیدن او به مکه است؛ و کسی که به آنجا رسید از دیگران سبقت گرفته است. و به این ترتیب آنکه ذکر الله میگوید، به سبب ذکر و یاد زیاد الله از دیگران سبقت جسته است. والله اعلم.
موضوعات :
فضائل
· فضيلتهاى ذكر
· فضائل و آداب
بسم الله الرحمن الرحيم
سهشنبه 15 جمادی الاول
الثلاثاء 15 جمادى الأولى
الحمد لله
الحمد لله