روز 3 رمضان: کشتی نوح

خانه > Ramadan > روز 3 رمضان

حضرت نوح قرن پس از قرن قومش را فرا می‌خواند، سپس فرمان می‌رسد: کشتی را زیر نظر خدا و به وحی او بساز (سوره هود، 11:37). بزرگان می‌گذرند و از نجاری که کشتی‌ای دور از هر دریا می‌سازد مسخره می‌کنند. نوح چوب می‌کارد، بزرگ شدنش را انتظار می‌کشد، سال‌ها آن را می‌تراشد، بی‌شتاب. هنگام فرمان، مؤمنان را با گذاشتن نام خدا بر کشتی سوار می‌کند (سوره هود، 11:41)، و پسرش هلاک خواهد شد چون گمان می‌کرد کوهی بهتر از رحمت پناه می‌دهد (سوره هود، 11:43). مؤمن در سرزمینی مبارک پیاده می‌شود: روزه‌دار صبر آهسته و نیت روشن را از این قصه برمی‌دارد.

روز 3 رمضان 1448: سه‌شنبه 9 فوریه 2027 (تاریخ‌های این ماه به رؤیت هلال بستگی دارد).

به‌روزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37

داستان امروز

وقتی حضرت نوح پس از قرن‌ها دعوت، هزار سال منهای پنجاه سال به گفته قرآن، از قومش ناامید می‌شود، ناتوانی خود را فریاد می‌زند و یاری از آسمان می‌خواهد. پاسخ بلافاصله مجازاتی نیست: یک کارگاه ساختمانی است. باید کشتی‌ای بسازد زیر نظر خدا و به وحی او، بی‌آنکه برای ستمکارانی که به غرق شدن محکومند سخنی بگوید و وساطتی کند. نوح درختی می‌کارد، بزرگ شدنش را انتظار می‌کشد، سپس سال‌ها آن را می‌تراشد و می‌سازد، به گفته روایات نقل‌شده، و هر بزرگی که می‌گذرد ریشخند می‌کند: کشتی‌ای بر خشکی، دور از هر دریا. او با آرامش پاسخ می‌دهد که ریشخند جاهایش را عوض خواهد کرد و به زودی خواهند دانست عذابی خوارکننده بر سر که فرود می‌آید.

«و زیر نظر ما و [به‌] وحی ما کِشتی را بساز، و در باره کسانی که ستم کرده‌اند با من سخن مگوی، چرا که آنان غرق شدنی‌اند.» و [نوح‌] کشتی را می‌ساخت، و هر بار که اشرافی از قومش بر او می‌گذشتند، او را مسخره می‌کردند. می‌گفت: «اگر ما را مسخره می‌کنید، ما [نیز] شما را همان گونه که مسخره می‌کنید، مسخره خواهیم کرد.»

قرآن 11:37-38

نشانه وعده‌شده فرا می‌رسد؛ آب از زمین چشمه‌هایی گشوده می‌جوشد و آسمان بارانی که هرگز دیده نشده بود فرو می‌ریزد. حضرت نوح همراهانش را سوار می‌کند و نام خدا را بر کشتی می‌گذارد، بر حرکتش و بر لنگر انداختنش، همراه با وعده آمرزش. موج‌ها کوه‌هایی برپا می‌دارند؛ پسرش بر ساحل می‌ماند، دلش این بود که بلندی‌ای او را از آب نجات دهد. پدر او را به سوار شدن با مؤمنان می‌خواند؛ جوان پاسخ می‌دهد که به قله‌ای خواهد رسید که آب بدان راه ندارد. پاسخ از آسمان فرود می‌آید: امروز در برابر فرمان خدا هیچ نگه‌دارنده‌ای نیست، مگر کسی که خدا بر او رحمت آورد. موج میان پیامبر و فرزندش حایل می‌شود و پسر در شمار غرق‌شدگان است.

گفت: «به زودی به کوهی پناه می‌جویم که مرا از آب در امان نگاه می‌دارد.» گفت: «امروز در برابر فرمان خدا هیچ نگاهدارنده‌ای نیست، مگر کسی که [خدا بر او] رحم کند.» و موج میان آن دو حایل شد و [پسر] از غرق‌شدگان گردید.

قرآن 11:43

پس از پایان یافتن آب، کشتی بر کوه جودی می‌نشیند و فرمان پیاده شدن با درودی سرشار از سلام و برکت می‌رسد. بر کشتی، نوح پروردگارش را برای نجات ستایش کرده و خواسته بود که خروجی به سوی سرزمینی مبارک به او دهد. در آن روز، به گفته روایت، کسانی که از کشتی بیرون آمدند در شکرگزاری روزه گرفتند؛ و سال‌ها بعد یهودیان به پیامبر (صلی الله علیه وسلم) یادآوری کردند روزه آن روز را که خدا بنی‌اسرائیل را نجات داد و ستمکارشان را غرق کرد، و او پاسخ داد که ما به حضرت موسی سزاوارتریم و آن روز را روزه می‌گیرم (به روایت صحیح). پس روزه شکرگزاری بر عرشه یک کشتی زاده شد.

درس روزه‌دار

روزه‌دار کشتی خود را همان گونه می‌سازد که نوح کشتی خویش را ساخت: هر روز یک تخته، زیر نظر خدا نه زیر نظر مردم. سی روز رمضان سی تخته است؛ هیچ‌کدام چشمگیر و سراسر شگفت نیست، هر یک لازم است، و ریشخند هیچ‌کس نباید کارگاه را رها کند. آنچه در چشم مردم کوچک می‌نماید، در پیشگاه خدا بنایی است که بر آن حساب می‌شود. دو کار برای تمرین از امروز: گذاشتن نام خدا در آغاز هر چیز، از سحری تا افطار و کار روزانه، همان گونه که نام خدا بر حرکت کشتی و لنگر آن گذاشته می‌شد؛ و پیوند زدن روزه با شکرگزاری، چون نخستین روزه‌ای که پس از خروج از کشتی نقل شده روزه‌ای برای سپاس بود. کسی که برای پناه گرفتن بر مقام و جایگاه، ثروت یا کوهی بلند حساب می‌کند، همان شرط‌بندی پسر نوح را می‌کند.

منابع

همچنین بخوانید

روز 2 رمضان · روز 4 رمضان

به‌روزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37

بسم الله الرحمن الرحيم دوشنبه 5 جمادی الثانی
الاثنين 5 جمادى الآخرة
هلال متزايد هلال در حال رشد روز 6.3 / 29.5
روشنایی 39%
ماه کامل در 8 روز
الحمد لله الحمد لله

إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِىِّ ۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا

همانا خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود و رحمت می فرستند. ای اهل ایمان! بر او درود فرستید و آن گونه که شایسته است، تسلیم او باشید.

Al-Ahzab 33:56

صلوات بر پیامبر