روز 5 رمضان: صالح و قومش

خانه > Ramadan > روز 5 رمضان

خداوند برادرشان صالح را به سوی ثمود فرستاد، طایفه‌ای از حجر که پس از عاد آمد. نشانه‌ای خواستند: ماده‌شتری بارگیر از سنگی که خودشان نشانی داده بودند بیرون آمد، با قاعده‌ای برای تقسیم، نوبت آب او یک روز، نوبتشان روز دیگر (سوره شعراء، 26:155-156). اما بزرگان همدست شدند برای جلادان، و صالح سه روز پیشتر ضرب‌الاجلی را اعلام کرد که دروغ نمی‌گوید (سوره هود، 11:65). روی‌ها زرد و سرخ و سیاه شدند، سپس صیحه‌ای در خانه‌هایشان بر آنان فرود آمد. آزمون نرمِ ردشده و شتاب به بدی پیش از خوبی را از آن برمی‌داریم (سوره نمل، 27:46).

روز 5 رمضان 1448: پنج‌شنبه 11 فوریه 2027 (تاریخ‌های این ماه به رؤیت هلال بستگی دارد).

به‌روزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37

داستان امروز

ثمود در حجر می‌زیست، میان حجاز و تبوت، و خانه‌هایش را در کوه‌ها می‌تراشید و در امنیت می‌زیست. صالح، برادرشان، امیدوارترین و ارجمندترین مرد طایفه بود، و همان کسی بود که بر او خشم گرفتند چون دیدند به پرستش خدای یگانه فرا می‌خواند. شرطی گذاشتند: از سنگی که خود نشانی کردند ماده‌شتری بیرون آورد که با وصفشان سازگار باشد، بارگیر سفری دراز. او پیمان‌هایشان را گرفت، کنار رفت تا دعا کند، و سنگ از ماده‌شتری عظیم شکافت، دقیقاً همان که وصفش را برشمرده بودند. آن روز بسیارانی ایمان آوردند؛ اکثریت بر رد خویش ماندند.

گفت: «این ماده‌شتری است که نوبتی از آب او راست و روزی معین نوبت آب شماست. و به آن گزندی مرسانید که عذاب روزی هولناک شما را فرو می‌گیرد.

قرآن 26:155-156

قاعده‌ای که خدا گذاشت مکتب صبر بود: ماده‌شتر یک روز معین از آب می‌نوشید و قوم سهم خود را فردای آن برمی‌داشت، و شیرش، به گفته روایت، همه را کفایت می‌کرد. آزمونی نرم و آرام: چه کسی می‌پذیرد که سهمی از آب را به آفریده‌ای از آفریدگان خدا واگذارد؟ بزرگان شور و هم‌اندیشی کردند، شیطان طرحشان را آراست و زیبا نمود: دو زن خود یا دخترانشان را وعده می‌دهند، نُه مرد کار را بر عهده می‌گیرند، و نگهبانِ گماشته، سرداری سختگیر که از او اطاعت می‌شد، جانور را با یک ضربت شمشیر می‌افکند. بچه‌شتر به کوه می‌گریزد و سه بار می‌خروشد.

صالح پیشتر هشدار و بیم داده بود: چرا به بدی پیش از خوبی می‌شتابید، وقتی آمرزش‌خواهی راه رحمت را می‌گشاید؟

[صالح‌] گفت: «ای قوم من، چرا پیش از [جستن‌] نیکی، شتابزده خواهان بدی هستید؟ چرا از خدا آمرزش نمی‌خواهید؟ باشد که مورد رحمت قرار گیرید.»

قرآن 27:46

گریان بر سر ماده‌شتر آمد. آنان خود را تبرئه می‌کنند: جوانانی بودند، نه تصمیم مجلس و شورا. حکم فرود می‌آید: سه روز بهره‌مندی در خانه‌هایتان، سپس وعده بی‌دروغ و بی‌کاستی برپا می‌شود. روی‌ها روز نخست زرد می‌شوند، روز دوم سرخ، روز سوم سیاه؛ سحرگاه روز چهارم، صیحه‌ای از آسمان و زمین‌لرزه‌ای همه دل‌ها را یک‌جا از کار می‌اندازد، و صبح جز تن‌هایی بی‌جان در خانه‌هایشان چیزی نمی‌یابند. نه همدست تباهکار، که از همان شبِ نقشه له و نابود شدند، ضرب‌الاجل را در انتظار نماندند.

قرن‌ها بعد، در حجر به راه تبوت، پیامبر (صلی الله علیه وسلم) از ورود به نزد آن قوم عذاب‌شده نهی کرد، مگر با گریستن، از بیم آنکه عذابی که بر آنان نازل شد به دیگران نیز برسد (به روایت بخاری و مسلم).

درس روزه‌دار

نشانه‌ای که به ثمود داده شد خرق عادت نمی‌خواست: محرومیت منظم و آهنگین می‌خواست، گذاشتن سهم آب یک روز در میان به آفریده‌ای از آفریدگان خدا. ثمود آن تلاش کوچک را روا ندید و همه چیز را از دست داد؛ روزه‌دار اما سی روز می‌پذیرد که سهمش را داوطلبانه بگذارد: خوراک صبح و شب، ساعتی از خواب، سفره افطار که می‌شود قسمت کرد. ماده‌شتر آزمونی نرم بود، و روزه هم هست: قرآن از قومی می‌پرسد که به بدی پیش از خوبی شتافتند، حال آنکه آمرزش‌خواهی رحمت را می‌گشاید؛ آن قوم هم مهلتی داشتند، و مهلت برای بازگشت بود نه برای بهره‌مندی بیشتر. امروز به عمل: تقسیم را بی‌دورزدن نگه دار، بخشی از آنچه روزه پس‌انداز می‌کند هدیه بده، و از روزهایی بپرهیز که خود را پیشتر در امان می‌دانی، مانند ثمود سرگرم بهره‌مندی در مهلتش.

منابع

همچنین بخوانید

روز 4 رمضان · روز 6 رمضان

به‌روزرسانی در 14 نوامبر 2026 ساعت 23:37

بسم الله الرحمن الرحيم دوشنبه 5 جمادی الثانی
الاثنين 5 جمادى الآخرة
هلال متزايد هلال در حال رشد روز 6.3 / 29.5
روشنایی 39%
ماه کامل در 8 روز
الله أكبر الله اکبر است

إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِىِّ ۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسْلِيمًا

همانا خدا و فرشتگانش بر پیامبر درود و رحمت می فرستند. ای اهل ایمان! بر او درود فرستید و آن گونه که شایسته است، تسلیم او باشید.

Al-Ahzab 33:56

صلوات بر پیامبر