Gümüş karşılığında altını veresiye değiştirmek faizdir, peşin olursa o başka. Buğdayı buğd…
İslam > Hadisler > Muamelat fkh > Gümüş karşılığında altını veresiye değiştirmek faizdir, peşin olursa o başka. Buğdayı buğd…
Hadisi rivayet eden: Muttefekun aleyh
Sahih Hadis
26 Ekim 2026 tarihinde 23h26 saatinde güncellendi
📖 1 dk okuma
Hadis metni: Gümüş karşılığında altını veresiye değiştirmek faizdir,…
Hadisin açıklaması: Gümüş karşılığında altını veresiye değiştirmek faizdir,…
Tâbiinden, Mâlik b. Evs, elinde altın dinar bulunduğunu ve bunları gümüş dirhemlerle değiştirmek istediğini söyleyince Talha b. Ubeydullah -radıyallahu anh- ona şöyle dedi: Dinarlarını bize ver de göreyim! Satın almaya karar verdikten sonra ona şöyle dedi: Hizmetçimiz biraz sonra gelince bize gel de gümüş dirhemleri sana verelim. Bu sırada o mecliste Ömer b. el-Hattâb -radıyallahu anh- hazır bulunuyordu. Bu tür alışverişi uygun görmedi ve Talha'ya gümüşü hemen ödeyeceğine ya da aldığı altınları o kimseye iade edeceğine dair yemin etti. Bunun sebebini de açıkladı. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in gümüşü altınla satmak veya tam tersini, karşılığının doğrudan alınması gerektiğini, aksi halde bu alışverişin haram kılınan faizli bir alışveriş olduğunu ve batıl geçersiz bir satış olduğunu bildirdiğini söyledi. Karşılıklı olarak alınıp verilmeden altın gümüşle, gümüş de altınla takas yapılmaz. Aynı cinsten, ağırlığı aynı, ölçeği aynı, elden ele teslim edilmesi haricinde buğdaya karşılık buğday, arpaya karşılık arpa, hurmaya karşılık hurma satılamaz. (Alışverişte alınıp satılan iki şeyden) biri peşin satılan diğeri veresiye satılamaz. Satılan ve satın alınan şeyi almadan alışverişin yapıldığı yerden ayırmak caiz değildir.
Çıkarımlar: Gümüş karşılığında altını veresiye değiştirmek faizdir,…
- Bu hadiste zikredilen mallar beş çeşittir: Altın, gümüş, buğday, arpa ve hurma. Satış aynı cinste yapılıyorsa, bunun geçerli olabilmesi için iki şartın gerçekleşmesi gerekir: Akit meclisinde karşılıklı olarak kabzedilmesi ve tartıda aynı olmaları gerekir. Örnek olarak altının altınla satışında olduğu gibi, yoksa ribâ’l-fad/fazlalık faizi olur. Eğer cinsler farklı ise, örneğin gümüş ve buğday gibi. O zaman sözleşmenin geçerliliği için bir şart vardır. Bedelin akit meclisinde kabzedilmesidir. Aksi takdirde ribâ’n-nesîe/veresiye faizi olur.
- Akid meclisi ile kastedilen; alışverişin yapıldığı yerdir. Tarafların oturuyor, yürüyor ya da binek üzerinde olmaları arasında fark yoktur. Ayrılıktan kastedilen, insanlar arasında örf gereği (alışveriş yerinden) ayrılma sayılan şeydir.
- Hadisteki yasak, basılmış (sikke hâline getirilmiş) olsun olmasın altının bütün çeşitlerini ve basılmış olsun olmasın gümüşün bütün çeşitlerini kapsar.
- Günümüzdeki kâğıt ve madeni paralar (nakdî para birimleri) hakkında da, altının gümüşle satımında geçerli olan hükümler uygulanır. Yani bir para birimini başka bir para birimiyle değiştirmek istediğinde (meselâ riyalin dirhemle bozdurulması gibi), tarafların razı olduğu ölçüde miktarlarında farklılık (tefâdül) caizdir. Ancak satış meclisinde karşılıklı teslim (kabz) mutlaka gerçekleşmelidir. Aksi hâlde akit geçersiz olur ve yapılan işlem haram faiz kapsamına girer.
- Faizli işlemler caiz değildir ve her iki taraf da anlaşsa dahi sözleşmeleri geçersizdir. Çünkü İslâm, insanın ve toplumun hakkını korur; kişi kendi hakkından vazgeçmiş olsa bile bu hakların ihlâline izin vermez.
- Gücü yetenlerin kötülüğü yasaklamaları ve engellemeleri gerekir.
- Ömer b. el-Hattâb -radıyallahu anh-'ın yaptığı gibi, kötülüğü çirkin gösterip kınarken delil göstermek gerekir.
Kategoriler :
Muamelat Fıkhı
· Faiz
· Fıkıh ve Fıkıh Usûlü
بسم الله الرحمن الرحيم
Sal 15 Cemaziyelevvel
الثلاثاء 15 جمادى الأولى
الله أكبر
Allah en büyüktür