خانه > صلوات بر پیامبر
صلوات بر پیامبر (صلوات بر نبی) آن است که از الله بخواهیم بر پیامبر محمد صلّی الله علیه و آله و سلّم درود فرستد و بر او سلام گوید؛ همان‌گونه که قرآن فرمان داده است: «به‌راستی الله و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند. ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بر او درود فرستید و سلام گویید، سلامی شایسته» (سوره احزاب، آیه 56). این یکی از پرتکرارترین عبادت‌ها در زندگی مسلمان است: در نماز، پس از اذان، در روز جمعه، در دعا و هر بار که نام پیامبر برده میشود.
مجموعه‌های معتبر حدیث فصل‌های کاملی به این عبادت اختصاص داده‌اند: مسلم در صحیح خود، ترمذی در فصل فضائل، بیهاقی در السنن الکبری و نووی در ریاض الصالحین. این صفحه گوهر این مطالب را گرد آورده است؛ هر نکته در صفحه‌های این مجموعه در ادامه، همراه متن‌ها و درجه صحت آن‌ها، شرح داده میشود.
در این صفحه
به‌روزرسانی در 05 اکتبر 2026 ساعت 13:13
📖 5 دقیقه مطالعهدرود فرستادن بر کسی، بسته به آنکه چه کسی انجامش می‌دهد، معنای یکسانی ندارد. از سوی الله، صلوات رحمت و ستایش است: الله پیامبرش را نزد فرشتگانش می‌ستاید و با لطف خویش در بر می‌گیرد. از سوی فرشتگان، درخواست آمرزش برای اوست. و از سوی مؤمنان، دعایی بیان‌شده است: «اللّهم، بر محمد درود فرست». ترمذی تبیین اهل علم را چنین نقل می‌کند: «صلوات پروردگار رحمت است و صلوات فرشتگان آمرزش» (485).
به‌راستی الله و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند. ای کسانی که ایمان آورده‌اید! بر او درود فرستید و سلام گویید، سلامی شایسته.
سوره احزاب، آیه 56
معنای کامل، آیه به آیه و واژه به واژه، در صفحه معنای صلوات بر پیامبر شرح داده شده است.
یاران پیامبر بر سلام‌گفتن به او دانا بودند، اما پرسش کردند: «می‌دانیم چگونه بر تو سلام گوییم؛ چگونه بر تو درود بفرستیم؟» پیامبر همین صیغه کامل را برایشان املا کرد؛ همان که از آن پس به صلوات ابراهیمی معروف شد:
بگویید: «اللّهم، بر محمد و خاندان محمد درود فرست، همان‌گونه که بر خاندان ابراهیم درود فرستی؛ و بر محمد و خاندان محمد برکت بده، همان‌گونه که بر خاندان ابراهیم برکت دادی؛ همانا تو ستوده و بزرگ‌وار هستی.»
مسلم در صحیح خود (406)؛ همین مضمون در صحیح بخاری و مسلم
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
صیغه کوتاه «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّد» (اللّهم، بر محمد درود فرست) برای ایفای فرمان کلی کافی است. گونه‌های یاران پیامبر، روایت تلفظی کامل و جایگاه تشهد در صفحه چگونه بر پیامبر صلوات بفرستیم آمده است.
پاداش مشهورترین، ده در برابر یک است:
«هر کس یک بار بر من درود فرستد، الله ده بار بر او درود می‌فرستد.»
مسلم (408)؛ ترمذی (485): «حدیث حسن صحیح»
به آن افزون میشود نزدیکی در روز رستاخیز («نزدیک‌ترین مردم به من، کسانی‌اند که بیشترین درود را بر من فرستاده‌اند»، ترمذی 484، «حسن غریب») و عرضه شدن صلوات امت به پیامبر در هر روز جمعه (ابوداود 1047، سندی که نووی آن را معتبر دانسته است). حدیث پرشمار «هر کس از درود فرستادن بر من غفلت کند، راه بهشت را گم می‌کند» اما از سوی متخصصان حدیث ضعیف شمرده شده است: ما آن را چنین در صفحه فضیلت‌های صلوات بر پیامبر نقل می‌کنیم.
قاعده پایه: هر بار که نام او برده میشود. زمان‌هایی که بنای نقلی روشن دارند:
دلیل‌های کامل در صفحه چه زمانی بر پیامبر صلوات بفرستیم آمده است.
نوشتن «SAW»، «sws» یا حرف «ص» به جای صیغه کامل، استعمالی است که عالمان حدیث نکوهیدهاند: ابن صلاح در مقدمه خود، نووی در التبیان و سپس سخاوی در القول البدیع (کتابی کامل در همین موضوع) آموخته‌اند که صیغه کامل نوشته شود، زیرا اختصار، فرمان قرآن و سنت را ادا نمی‌کند. نماد ﷺ نیز در همان حکم است.
آنچه میتوان نوشت: صیغه کامل به عربی (صلّی الله علیه و آله و سلّم)، روایت تلفظی کامل آن، یا ترجمه («درود و سلام بر او»). شرح کامل و همه صورت‌های نگارشی در صفحه صلّی الله علیه و آله و سلّم آمده است.
روی کارت یا روی دکمه کلیک کنید: با هر کلیک، صیغه بعدی همراه متن عربی، روایت تلفظی و ترجمه آن نمایش داده میشود.
یعنی: «درود الله و سلام او بر او باد». از سوی الله، صلوات رحمت و ستایش است؛ مؤمن از الله می‌خواهد که پیامبرش را گرامی دارد. این صیغه به عربی چنین نوشته میشود: صلّی الله علیه و آله و سلّم.
صیغه کاملِ آموختهشده از پیامبر: «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما صَلَّیْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید؛ اَللّهُمَّ بارِکْ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما بارَکْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید» (مسلم، 406). صیغه کوتاه «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّد» نیز کافی است.
ده صلوات الله در برابر یک صلوات (مسلم، 408)، آمرزش گناهان و ثبت کارهای نیک بنا بر روایت حاکم (المستدرک، 2018) و بزرگ‌ترین نزدیکی به پیامبر در روز رستاخیز (ترمذی، 484).
هر بار که نام او برده میشود، پس از اذان، در تشهد نماز، روز جمعه روز و شب آن، و در آغاز و پایان هر دعا.
عالمان حدیث (ابن صلاح، نووی، سخاوی) اختصار را نکوهیدهاند: صیغه کامل نوشته میشود، به عربی یا به ترجمه («درود و سلام بر او»).