خانه > صلوات بر پیامبر > چگونه بر پیامبر صلوات بفرستیم
پیامبر خود به امتش صیغه‌ای را که باید بر زبان آید آموخت. چون یاران گفتند: «می‌دانیم چگونه بر تو سلام گوییم؛ اما چگونه بر تو درود بفرستیم؟»، صیغه‌ای را برایشان املا کرد که از آن پس به صلوات ابراهیمی معروف شد؛ زیرا از الله می‌خواهد که بر پیامبر محمد (صلّی الله علیه و آله و سلّم) همانگونه که بر ابراهیم درود و برکت فرستاد، درود و برکت فرستد.
در این صفحه
به‌روزرسانی در 05 اکتبر 2026 ساعت 13:13
📖 5 دقیقه مطالعهکوتاهترین صورتی که فرمان کلی را برآورده می‌کند، این است:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّد یعنی «اللّهم، بر محمد درود فرست». آن را اغلب با وَ سَلِّم («و بر او سلام فرست») کامل می‌کنند. متن‌ها پاداش ده صلوات را زیر همین صورت کوتاه بیان کرده‌اند (مسلم، 408).
کعب بن عجره نقل می‌کند: پیامبر به سوی ما آمد و ما گفتیم: «دانستیم چگونه بر تو سلام گوییم (سلام)؛ چگونه بر تو درود بفرستیم؟» پاسخ داد:
بگویید: «اللّهم، بر محمد و خاندان محمد درود فرست، همانگونه که بر خاندان ابراهیم درود فرستی؛ و بر محمد و خاندان محمد برکت بده، همانگونه که بر خاندان ابراهیم برکت دادی؛ همانا تو ستوده و بزرگ‌وار هستی.»
مسلم در صحیح خود (406)؛ همین مضمون در صحیح بخاری و مسلم از ابوهُمَید ساعدی (405)
متن عربی صیغه کامل:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
روایت تلفظی: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما صَلَّیْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید. اَللّهُمَّ بارِکْ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما بارَکْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید.
روایتی که مسلم (405) نقل کرده است، در پایان می‌افزاید: وَ السَّلامُ کَما قَدْ عَلِمْتُم («و سلام: می‌دانید چگونه گفته میشود»)، زیرا پیامبر پیش‌تر سلام تشهد را آموخته بود. این روایت در ریاض الصالحین از بخاری و مسلم نقل شده است (1405، 1406).
یاران پیامبر صیغه را با اندک تفاوت‌هایی نقل کرده‌اند؛ همگی معتبرند:
این گونه‌ها نشان می‌دهند که اصل مطلب، درخواست از الله است که بر محمد (صلّی الله علیه و آله و سلّم) و خاندان او درود فرستد، همانگونه که بر ابراهیم و خاندانش فرستاد؛ صورت‌های تفصیلی همگی روا هستند.
جایگاه ثابت این صلوات، تشهد است. عالمان بر روا بودن آن در تشهد همداستاناند؛ درباره حکم آن اختلاف کرده‌اند: شافعی آن را در نشستن پایانی واجب میداند، در حالی که حنفیها، مالکیها و احمد در یک روایت آن را سنتی از سنت‌های نماز میشمارند، نه واجب؛ دلیل آنان این است که حدیث آموزش تشهد می‌گوید «آن‌گاه نمازت را به پایان برده‌ای» و صلوات ابراهیمی را شرط صحت قرار نمی‌دهد (نقل‌شده از ابوداود، 968، و احمد، 4006). در هر دو صورت، این صلوات پس از تشهد دوم و پیش از سلام پایانی خوانده میشود.
در بیرون از تشهد، این صیغه پس از اذان (همراه درخواست وسیله)، در روز جمعه به فراوانی، و در آغاز و پایان دعاها گفته میشود. پیامبر به فُضاله بن عُبَید آموخت:
هر گاه یکی از شما دعا می‌کند، آغاز کند با ستایش پروردگارش و ثنایش، سپس بر پیامبر درود فرستد، و سپس هر دعایی را که می‌خواهد بکند.
ابوداود (1481) و ترمذی که آن را «حسن صحیح» میداند؛ ریاض الصالحین (1404)
شرح کامل زمان‌ها و دلیل‌های آن‌ها در صفحه چه زمانی بر پیامبر صلوات بفرستیم آمده است.
همچنین بخوانید
«اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما صَلَّیْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید؛ اَللّهُمَّ بارِکْ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ عَلیٰ آلِ مُحَمَّد، کَما بارَکْتَ عَلیٰ آلِ اِبراهیم، اِنَّکَ حَمیدٌ مَجید.» پیامبر آن را به کعب بن عجره آموخت و مسلم نقل کرده است (406).
دعای بیرون از نماز را میتوان به هر زبانی گفت («اللّهم، بر محمد درود فرست و بر او برکت بده»)؛ در تشهد، صیغه به عربی آموخته میشود، همانگونه که بخشهای دیگر نماز.
شافعی آن را در تشهد پایانی واجب میداند؛ حنفیها، مالکیها و احمد در یک روایت آن را سنت میشمارند. بر روا بودن آن همداستاناند و در حکم آن اختلاف دارند.
فرمان اذان را تکرار میکنیم، سپس بر پیامبر درود میفرستیم، سپس وسیله را میخواهیم: «هر کس برای من وسیله بخواهد، شفاعت من را خواهد داشت» (مسلم، 384).