تقویم اسلامی > محرم
محرم نخستین ماه تقویم هجری و یکی از چهار ماه حرام سال است: جنگ و ستم حتی پیش از اسلام نیز در آن ممنوع بود، و این جایگاه همچنان برقرار است. نام آن از واژه عربی «حرام» به معنای مقدس گرفته شده است.
در این صفحه: تقویم محرم 1449 روزبه‌روز، تاریخ سال‌های آینده و تاریخچه این ماه.
یکی از چهار ماه حرام
فهرست مطالب :
به‌روزرسانی در 5 اکتبر 2026 - 00:46 ساعت
قرآن کریم شمار ماه‌های سال را 12 ماه قرار داده که 4 تا از آنها حرام‌اند:
در حقیقت، شماره ماه‌ها نزد خدا، از روزی که آسمانها و زمین را آفریده، در کتاب [علم] خدا، دوازده ماه است؛ از این [دوازده ماه]، چهار ماه، [ماهِ] حرام است. این است آیین استوار، پس در این [چهار ماه ]بر خود ستم مکنید، و همگی با مشرکان بجنگید، چنانکه آنان همگی با شما می‌جنگند، و بدانید که خدا با پرهیزگاران است.
سوره توبه، 9:36
پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم این مطلب را در خطبه حجةالوداع روشن کرده است:
«سال 12 ماه است که 4 ماه از آن حرام‌اند: ذی‌القعده، ذی‌الحجه و محرم، سه ماه پیاپی، و رجب مضر که میان جمادی و شعبان قرار دارد.»
روایت بخاری و مسلم
پس محرم ماه حرامی است که این دنباله را می‌بندد: بلافاصله پس از ذی‌الحجه، ماه حج، قرار دارد.
پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم فرمود:
«بهترین روزه پس از رمضان، روزه ماه الله، یعنی محرم است، و بهترین نماز پس از نماز واجب، نماز شب است.»
روایت مسلم
پس روزه گرفتن در روزهای محرم، جز در روزهایی که روزه در آنها ممنوع است، پسندیده‌ترین آغاز برای سال هجری نو است.
روز دهم محرم عاشورا نام دارد. روزه آن جایگاه ویژه‌ای دارد؛ پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم فرمود:
«اما روزه روز عاشورا، امیدوارم الله به سبب آن گناهان سال گذشته را پاک کند.»
روایت مسلم
این روزه دیرینه است: اهل مکه پیش از اسلام آن را به‌جا می‌آوردند، و در آغاز نزول وحی واجب بود، سپس با روزه رمضان نسخ شد؛ و همچنان مستحب است. پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم درباره روز نهم فرمود:
«اگر تا سال آینده زنده بمانم، حتماً روز نهم را روزه می‌گیرم.»
روایت مسلم
یعنی روزه روز تسوعا، نهم محرم، در ادامه روز دهم.
ابن کثیر دو نقطه عطف بزرگ برای این ماه نقل می‌کند. در سال 24 هجری، امیر مؤمنان عمر بن خطاب رضی الله عنه، که در روزهای پایانی ذی‌الحجه سال 23 خنجر خورده بود، در نخستین روز محرم 24 کنار پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم و ابوبکر به خاک سپرده شد، و سه روز بعد عثمان بن عفان رضی الله عنه به خلافت برگزیده شد.
و در دهم محرم سال 61، حسین بن علی رضی الله عنهما، نوه پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم، در کربلا کشته شد: ابن کثیر این رویداد را آشکارا در دهم محرم سال 61 قرار داده است. برای مسلمانان، این روز همان است که سنت در آن مقرر کرده: روزه عاشورا، که بسیار پیش از این مصیبت مقرر شد و هرگز نسخ نشد، همچنان عمل مستحب روز دهم است.
سال هجری با تولد پیامبر محمد صلی الله علیه و سلم آغاز نمی‌شود، بلکه با هجرت او از مکه به مدینه، در سال 622 میلادی. خلیفه عمر بن خطاب بود که، در پاسخ به این پرسش که اسناد اداری را بر چه مبنایی تاریخ زنند، با نظر صحابه سال هجرت را مبدأ تقویم قرار داد، و محرم نخستین ماه آن شد.
بر اساس محاسبه پیش‌بینی، محرم 1449 30 روز است: روز اول آن مصادف با ۶ ژوئن ۲۰۲۷ است.
| تاریخ هجری | تاریخ میلادی |
|---|---|
| 1 محرم 1449 | یکشنبه ۶ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 2 محرم 1449 | دوشنبه ۷ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 3 محرم 1449 | سه‌شنبه ۸ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 4 محرم 1449 | چهارشنبه ۹ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 5 محرم 1449 | پنجشنبه ۱۰ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 6 محرم 1449 | جمعه ۱۱ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 7 محرم 1449 | شنبه ۱۲ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 8 محرم 1449 | یکشنبه ۱۳ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 9 محرم 1449 | دوشنبه ۱۴ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 10 محرم 1449 | سه‌شنبه ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 11 محرم 1449 | چهارشنبه ۱۶ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 12 محرم 1449 | پنجشنبه ۱۷ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 13 محرم 1449 | جمعه ۱۸ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 14 محرم 1449 | شنبه ۱۹ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 15 محرم 1449 | یکشنبه ۲۰ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 16 محرم 1449 | دوشنبه ۲۱ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 17 محرم 1449 | سه‌شنبه ۲۲ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 18 محرم 1449 | چهارشنبه ۲۳ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 19 محرم 1449 | پنجشنبه ۲۴ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 20 محرم 1449 | جمعه ۲۵ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 21 محرم 1449 | شنبه ۲۶ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 22 محرم 1449 | یکشنبه ۲۷ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 23 محرم 1449 | دوشنبه ۲۸ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 24 محرم 1449 | سه‌شنبه ۲۹ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 25 محرم 1449 | چهارشنبه ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ |
| 26 محرم 1449 | پنجشنبه ۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۷ |
| 27 محرم 1449 | جمعه ۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۷ |
| 28 محرم 1449 | شنبه ۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۷ |
| 29 محرم 1449 | یکشنبه ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۷ |
| 30 محرم 1449 | دوشنبه ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۷ |
بر اساس تقویم پیش‌بینی‌شده، اول محرم 1449 برابر است با 6 ژوئن 2027. آغاز واقعی ماه به رؤیت هلال در محل بستگی دارد: بسته به کشور ممکن است یک روز اختلاف پیش بیاید.
عاشورا دهم محرم است، دهمین روز از نخستین ماه سال هجری. روزه آن مستحب است: طبق حدیث روایت مسلم، گناهان سال گذشته را پاک می‌کند. روزه روز نهم (تسوعا) در ادامه آن نیز مستحب است.
بله. محرم یکی از 4 ماه حرام سال است، در کنار ذی‌القعده، ذی‌الحجه و رجب: سوره توبه 9:36 و حدیث خطبه حجةالوداع روایت بخاری و مسلم.
30 روز بر اساس تقویم پیش‌بینی‌شده. ماه قمری بسته به رؤیت هلال 29 یا 30 روز است.
این تاریخ‌ها پیش‌بینی‌های نجومی بر اساس تقویم جدولی هستند. آغاز هر ماه هجری به مشاهده محلی هلال بستگی دارد: ممکن است بر اساس کشور یک روز جابه‌جا شود.