Ana səhifə > Peyğəmbərə səlavat > Peyğəmbərə necə səlavat gətirməli
Peyğəmbər özü ümmətinə söyləniləcək formulu öyrətmişdir. Səhabələr ona dediklərində: «Sənə necə salam verməyi bilirik; amma sənə necə səlavat gətirməli?», o, onlara o vaxtdan bəri İbrahimi səlavatı adı ilə tanınan formulu diktə etdi, çünki o, Allahdan Peyğəmbər Məhəmmədə (sallallahu aleyhi və səlləm) İbrahimə etdiyi kimi səlavat göndərməsini və bərəkət verməsini diləyir.
Bu səhifədə
05 oktyabr 2026 tarixində 13h13 -də yeniləndi
📖 4 dəq oxuÜmumi əmri yerinə yetirən minimal forma belədir:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ
Allahummə səlli alə Məhəmməd: «Allahım, Məhəmmədə səlavat göndər». Çox vaxt və səllim («və ona salam ver») ilə tamamlanır. Məhz bu qısa formada mətnlər on səlavatlıq savabı bildirir (Muslim, 408).
Ka'b ibn Ucrə rəvayət edir: Peyğəmbər onların yanına gəldi və onlar dedilər: «Sənə necə salam verməyi (salamı) öyrəndik; sənə necə səlavat gətirməli?» O, cavab verdi:
Deyin: «Allahım, Məhəmmədə və Məhəmmədin ailəsinə səlavat göndər, necə ki, İbrahimin ailəsinə səlavat göndərmisən; və Məhəmmədə və Məhəmmədin ailəsinə bərəkət ver, necə ki, İbrahimin ailəsinə bərəkət vermisən. Həqiqətən, Sən Tərifə layiqsən, Şərəflisən».
Muslim öz «Səhih»ində (406); eyni məna Buxari və Muslində, Əbu Hümeyd əs-Səididən (405)
Tam formulanın ərəbcə mətni:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ. اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
Azərbaycanca tələffüz: Allahummə səlli alə Məhəmmədin və alə ali Məhəmməd, kəmə səlləytə alə ali İbrahim, innəkə Həmidun Məcid. Allahummə barik alə Məhəmmədin və alə ali Məhəmməd, kəmə bərəktə alə ali İbrahim, innəkə Həmidun Məcid.
Muslimin (405) rəvayət etdiyi bir versiya sonuna əlavə edir: vəs-səlamü kəmə qədə əlimtum («və salam: onu necə demək lazım olduğunu artıq bilirsiniz»), çünki Peyğəmbər təşəhhüdün salamını əvvəlcədən öyrətmişdi. O, Buxari və Muslindən «Riyadus-Salihin»də (1405, 1406) rəvayət olunub.
Səhabələr formulu kiçik fərqlərlə rəvayət etmişlər, hamısı səhihdir:
Bu variantlar göstərir ki, əsas odur ki, Allahdan Məhəmmədə (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun ailəsinə, İbrahimə və ailəsinə etdiyi kimi səlavat göndərməsini diləmək; ətraflı ifadələrin hamısı etibarlıdır.
Bu səlavatın sabit yeri təşəhhüddür. Alimlər onun təşəhhüddə məşruiyyəti barədə həmfikirdirlər; onun rütbəsi barədə isə ixtilaf etmişlər: Şafii onu son oturuşda vacib sayır, hənəfilər, malikilər və bir rəvayətdə Əhməd isə onu namazın sünnəsi sayır, vacib deyil; onların dəlili təşəhhüdün öyrədildiyi hədisdir: «o zaman namazını tamamlamış olarsan» deyilir, İbrahimi səlavatı isə səhihlik şərti edilmir (Əbu Davud, 968, və Əhməd, 4006). Hər iki halda, o, təşəhhüdün ikinci cümləsindən sonra, son salamdan əvvəl oxunur.
Təşəhhüddən kənarda bu formula azandan sonra (Vasilanın dilənilməsi ilə), cümə günü çox miqdarda, eləcə də duaların əvvəli və sonunda söylənir. Peyğəmbər Fəzalə ibn Ubeidə öyrətmişdir:
Sizdən biriniz dua etdikdə, əvvəlcə Rəbbini tərifləsin və Ona həmd etsin, sonra Peyğəmbərə səlavat gətirsin, ondan sonra isə istədiyi kimi dua etsin.
Əbu Davud (1481) və Tirmizi, onu «həsən səhih» sayır; «Riyadus-Salihin» (1404)
Vaxtların və onların dəlillərinin təfərrüatı Peyğəmbərə səlavat nə vaxt gətirilir səhifəmizdədir.
Həmçinin oxuyun
«Allahummə səlli alə Məhəmməd və alə ali Məhəmməd, kəmə səlləytə alə ali İbrahim, innəkə Həmidun Məcid; Allahummə barik alə Məhəmməd və alə ali Məhəmməd, kəmə bərəktə alə ali İbrahim, innəkə Həmidun Məcid.» Peyğəmbər tərəfindən Ka'b ibn Ucrəyə öyrədilib, Muslim (406) rəvayət edib.
Namazdan kənar dua Azərbaycan dilində edilə bilər («Allahım, Məhəmmədə səlavat göndər və ona bərəkət ver»); təşəhhüddə isə formula, namazın digər hissələri kimi, ərəbcə öyrənilir.
Şafii onu son təşəhhüddə vacib sayır; hənəfilər, malikilər və bir rəvayətdə Əhməd onu sünnə sayır. Məşruiyyəti barədə həmfikirdirlər, rütbəsi barədə ixtilaf edirlər.
Azan təkrar olunur, sonra Peyğəmbərə səlavat gətirilir, sonra Vasilanın dilənilir: «kim mənim üçün Vasilanı diləyərsə, mənim şəfaətimə nail olar» (Muslim, 384).