سوره المعارج واژه به واژه

سَأَلَ سَآئِلٌۢ بِعَذَابٍۢ وَاقِعٍۢ

درخواست کننده ای عذابی را که واقع شدنی است درخواست کرد،

لِّلْكَـٰفِرِينَ لَيْسَ لَهُۥ دَافِعٌۭ

[عذابی که] ویژه کافران است، [و] آن را بازدارنده ای نیست.

مِّنَ ٱللَّهِ ذِى ٱلْمَعَارِجِ

[این عذاب] از سوی خدای صاحب درجات است.

تَعْرُجُ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيْهِ فِى يَوْمٍۢ كَانَ مِقْدَارُهُۥ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍۢ

فرشتگان و روح در روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است به سوی او بالا می روند.

فَٱصْبِرْ صَبْرًۭا جَمِيلًا

پس صبر کن صبری نیکو [صبری که در کنارش جزع و ناخشنودی نباشد.]

إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُۥ بَعِيدًۭا

دشمنان و مخالفان، آن [عذاب] را دور می بینند

وَنَرَىٰهُ قَرِيبًۭا

و ما آن را نزدیک می بینیم.

يَوْمَ تَكُونُ ٱلسَّمَآءُ كَٱلْمُهْلِ

روزی که آسمان چون فلز گداخته گردد

وَتَكُونُ ٱلْجِبَالُ كَٱلْعِهْنِ

و کوه ها مانند پشم رنگینِ حلاجی شده شود

وَلَا يَسْـَٔلُ حَمِيمٌ حَمِيمًۭا

و هیچ خویشاوند و دوست صمیمی از [اوضاع و احوال] خویشاوند و دوست صمیمی اش نپرسد!

يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ ٱلْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِى مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍۭ بِبَنِيهِ

آنان را نشانشان می دهند [ولی به خاطر دل مشغولی خود هرگز به آنان توجه نکنند!] گنهکار آرزو می کند که ای کاش می توانست فرزندانش را در برابر عذاب آن روز فدیه و عوض دهد!

وَصَـٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ

و نیز همسر و برادرش را

وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِى تُـْٔوِيهِ

و قبیله و قومش را که [در دنیا] به او پناه می دادند،

وَمَن فِى ٱلْأَرْضِ جَمِيعًۭا ثُمَّ يُنجِيهِ

و نیز همه کسانی را که در روی زمین اند تا [این فدیه و عوض] او را [از عذاب آن روز] نجات دهد!

كَلَّآ ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ

این چنین نیست [که برایش راه نجاتی باشد] همانا آتش زبانه می کشد،

نَزَّاعَةًۭ لِّلشَّوَىٰ

در حالی که دست و پا و پوست سر را بر می کند!!

تَدْعُوا۟ مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ

هر که را به حق پشت کرده واز دعوت حق روی گردانده، می طلبد،

وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰٓ

و آن را که ثروت جمع کرده و به ذخیره سازی و انباشتن پرداخته، می خواند؛

۞ إِنَّ ٱلْإِنسَـٰنَ خُلِقَ هَلُوعًا

همانا انسان حریص و بی تاب آفریده شده است؛

إِذَا مَسَّهُ ٱلشَّرُّ جَزُوعًۭا

چون آسیبی به او رسد، بی تاب است،

وَإِذَا مَسَّهُ ٱلْخَيْرُ مَنُوعًا

و هنگامی که خیر و خوشی [و مال و رفاهی] به او رسد، بسیار بخیل و بازدارنده است،

إِلَّا ٱلْمُصَلِّينَ

مگر نماز گزاران،

ٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَآئِمُونَ

آنان که همواره بر نمازشان مداوم و پایدارند،

وَٱلَّذِينَ فِىٓ أَمْوَٰلِهِمْ حَقٌّۭ مَّعْلُومٌۭ

و آنان که در اموالشان حقّی معلوم است

لِّلسَّآئِلِ وَٱلْمَحْرُومِ

برای درخواست کننده [تهیدست] و محروم [از معیشت و ثروت،]

وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ ٱلدِّينِ

و آنان که همواره روز پاداش را باور دارند،

وَٱلَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ

و آنان که از عذاب پروردگارشان بیمناکند،

إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍۢ

زیرا که از عذاب پروردگارشان ایمنی نیست،

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَـٰفِظُونَ

و آنان که دامنشان را [از آلوده شدن به شهوات حرام] حفظ می کنند،

إِلَّا عَلَىٰٓ أَزْوَٰجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَـٰنُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ

مگر در کام جویی از همسران و کنیزانشان که آنان در این زمینه مورد سرزنش نیستند.

فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ

پس کسانی که در بهره گیری جنسی راهی غیر از این جویند، تجاوزکار از حدود حق اند،

وَٱلَّذِينَ هُمْ لِأَمَـٰنَـٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَٰعُونَ

و آنان که امانت ها و پیمان های خود را رعایت می کنند،

وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَـٰدَٰتِهِمْ قَآئِمُونَ

و آنان که بر ادای گواهی های خود پای بند و متعهدند،

وَٱلَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ

و آنان که همواره بر [اوقات و شرایط ظاهری و معنوی] نمازهایشان محافظت دارند.

أُو۟لَـٰٓئِكَ فِى جَنَّـٰتٍۢ مُّكْرَمُونَ

اینان در بهشت ها، مکرّم و محترم اند

فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ

کافران را چه شده که به تو چشم دوخته به سویت شتابانند؟

عَنِ ٱلْيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ

از راست و چپ، گروه گروه،

أَيَطْمَعُ كُلُّ ٱمْرِئٍۢ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍۢ

آیا هر یک از آنان طمع دارد که او را در بهشت پرنعمت درآورند؟!

كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ

این چنین نیست، ما آنان را از آنچه خود می دانند [آبی گندیده و بی مقدار] آفریدیم.

فَلَآ أُقْسِمُ بِرَبِّ ٱلْمَشَـٰرِقِ وَٱلْمَغَـٰرِبِ إِنَّا لَقَـٰدِرُونَ

به پروردگار مشرق ها و مغرب ها سوگند که ما تواناییم،

عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًۭا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ

بر اینکه به جای آنان بهتر از آنان را بیاوریم؛ و هیچ چیز ما را مغلوب نمی کند.

فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا۟ وَيَلْعَبُوا۟ حَتَّىٰ يُلَـٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى يُوعَدُونَ

پس آنان را واگذار تا [در گفتار باطل] فرو روند و مشغول بازی باشند، تا روزشان را که به آنان وعده داده اند دیدار کنند،

يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ ٱلْأَجْدَاثِ سِرَاعًۭا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍۢ يُوفِضُونَ

روزی که شتابان از خاک بیرون آیند، گویی به سوی نشانه های نصب شده می دوند،

خَـٰشِعَةً أَبْصَـٰرُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌۭ ۚ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمُ ٱلَّذِى كَانُوا۟ يُوعَدُونَ

درحالی که دیدگانشان [از شدت ترس] فرو افتاده، خواری و ذلت آنان را می پوشاند. این همان روزی است که همواره وعده داده می شدند.