Bosh sahifa > Payg'ambarga salovat aytish > Payg'ambarga qachon salovat aytish kerak
Payg'ambarga salovat aytish har onda zikr qilinadigan ibodatdir: uning ismi har tilga olinishi unga javobni talab qiladi. Ba'zi vaqtlarda aniq matniy asos ham bor; mana ular, hadis-hadis bilan.
Ushbu sahifada
05 oktabr 2026 kuni 13h13 da yangilandi
📖 3 daqiqa o'qishBu asosiy qoida: payg'ambarimiz tilga olinganda, «sallallohu alayhi vasallam» bilan javob beriladi. Ishonchli matnlar buni ko'ngli keng kishining belgisi qilgan: «baxil, mening ismim tilga olinganda u menga salovat aytmasa, ana o'shadir» (Termiziy, hasan sahih; Muslim xuddi shu ma'noni keltiradi). Boshqa tomondan, sunnat xabari: Alloh payg'ambarimizga jonini qaytaradi, shunda u har bir kishining salomiga javob beradi: «hech kim salom bermas, magar Alloh jonimni qaytarib, men unga salom berishimga sabab qilmas» (Abu Dovud, isnodi ishonchli).
Boshqa bir mavzuda payg'ambarimiz dedilar: «kim Alloh zikr qilinmagan majlisga o'tirsa, Uning huzuridan pushmon ko'radi va kim Alloh zikr qilinmagan to'shakka yotsa, Uning huzuridan pushmon ko'radi» (Abu Dovud, 4856): Alloh va payg'ambarini zikr qilinadigan majlislar pushmonlikdan muhofaza qilingan, payg'ambarga salovat esa uni yakunlashning eng yaxshi yo'lidir.
«Azon eshitganingizda muazzin aytganini ayting(lar), so'ng menga salovat ayting(lar): kim menga bir marta salovat aytsa, Alloh unga o'n marta salovat aytadi. So'ng Allohdan Vosilani so'ran(g) (jannatning eng yuqori darajasi): u Allohning bitta bandasigagina loyiq daraja, men bo'lishga umid qilaman. Kim men uchun Vosilani so'rasa, mening shafaatimga erishadi».
Muslimning «Sahih»ida (384); xuddi shu matn Abu Dovud (523) va «Riyozus-solihin»da (1037)
Fuqaholar yagona fikrda: azondan so'ng payg'ambarga salovat aytish tavsiya etilgan (mashru'), to'plamlarda ixtilof qayd etilmagan; «namoz uxumdan afzal» (tatvib) degani esa, aksincha, faqat bomdod azoniga xosdir.
Payg'ambarga salovatning o'z doimiy o'rni tashahhudda, oxirgi salomdan oldingi joydir. Barcha olimlar uning joizligini tasdiqlaydilar; darajasi bo'yicha Shofi'iy uni oxirgi o'tirishda farz deb hisoblaydi, hanafiy, molikiy va Ahmadning bir rivoyati esa uni sunna qiladi. O'rgatilgan du'o salovot ibrohimiya: qaran(g), payg'ambarga qanday salovat aytish kerak va tashahhud sahifasi.
«Juma kuni va juma kechasi menga salovatni ko'paytirin(g); kim menga bir marta salovat aytsa, Alloh unga o'n marta salovat aytadi».
Bayhaqiy «Sunan al-Kubro»da (5994)
Juma, «ummatning salovati payg'ambarimizga arz etiladigan» kun (Abu Dovud, 1047, isnodini Navaviy ishonchli deb hisoblagan): o'sha kunda unga eng ko'p salovat aytgan kishi darajada unga eng yaqin bo'ladi (Bayhaqiyda ham xuddi shu ma'no, 5995). Termiziy (488) uni «quyosh chiqqan eng afzal kun» deb eslatadi.
«Du'o osmon bilan yer orasida osilib turadi, sen payg'ambaringga salovat aytmaguningcha undagi hech narsa ko'tarilmaydi».
Termiziy (486), Umar ibn al-Xattob rivoyatida
Payg'ambarimiz Fuzola ibn Ubaydga shunday o'rgatdilar: «Sizlardan birortangiz du'o qilsa, avval Robbisini maqtasin(g), so'ng payg'ambarga salovat aytsin(g), so'ng xohlagancha du'o qilsin(g)» (Abu Dovud va Termiziy, «hasan sahih»). Avval olqish, so'ng payg'ambarga salovat, so'ng so'rov: du'oni ko'taradigan tartib shu.
Yana o'qing
Ha, bu matnlar bilan belgilangan asosiy qoida; hadislar qoldirishni ko'ngil xasisligi belgisi qiladi va bittaga Allohning o'n salovatini va'da qiladi.
Avval azon so'zlari takrorlanadi, so'ng payg'ambarga salovat aytinadi, so'ng Vosila so'raladi: payg'ambarimiz uchun so'rovchi uning shafaatiga erishadi (Muslim, 384).
U kunda kuchli tavsiya etiladi (kunduzi va kechasi), shariat farzi emas; ko'paytirish hadislarda buyurilgan va ummatning salovati o'sha kunda payg'ambarimizga arz etiladi (Abu Dovud, 1047).
Yo'q: «salovatingiz qayerda bo'lsangiz ham menga yetib boradi» (Abu Dovud, isnodi ishonchli); payg'ambarimiz qabrni bayram qilishdan ham cheklaganlar.