Guriga > Salaadda Nabiga > Faa'iidooyinka Salaadda Nabiga
Ururada xadiithada waxay ku heellan yihiin qaybo dhan faa'iidooyinka Salaadda Nabiga: Muslim buukiisa Sahih, At-Tirmidhi qaybtiisa “waxa la wero faa'iidooyinka Salaadda Nabiga”, Al-Bayhaqi as-Sunan al-Kubra, iyo An-Nawawi Riyad as-Salihin. Kuwan waa bishaadaha waaweyn, oo ay la socoto darajada saxnimada sida ururasu ay sheegeen.
Waxa ku jira boggan
Waxaa la cusboonaysiiyay 05 Oktoobar 2026 13h13
📖 4 daqiiqo akhrintaNabiigu wuxuu yidhi: “Ruux kasta oo i saraa mar, Allah wuxuu isaga u saraayaa toban jeer.”
Muslim buukisii Sahih (408); At-Tirmidhi (485): “xadiith hasan sahih”
Al-Hakim wuxuu weraa nuqul ku daray dhammaystirka danbiyada: “...Allah wuxuu isaga u saraayaa toban jeer, toban dambina wuu ka tirtiraa”, isagana wuxuu ku qiimeeyay “isnad sax ah” (al-Mustadrak, 2018). At-Tirmidhi kaloo wuxuu weraa: “...iyo inuu ku qoro toban camal wanaagsan”. Al-Bayhaqi wuxuu u wata jimce gaarka ah: “Kordhi saraayntayda maalinta jimce iyo habeenkiisa; ruux kasta oo i saraa mar, Allah wuxuu isaga u saraayaa toban jeer” (as-Sunan al-Kubra, 5994).
“Dadka Maalinta Kiyaamada iigu dhow ayaa ah kuwa igu badan i saraa.”
At-Tirmidhi (484): “xadiith hasan gharib”; Ibn Hibban buukiisa Sahih; Ibn Abi Shayba al-Musannaf
Ku dhowaanta (waliyy) halkan waa ku dhowaanti sharaf iyo darajo ah, ma aha ku dhowaanti xidhiidh dhiig: waddada loo maro Nabiiga Maalinta Xisaabta waa salaadda loo saraayo, oo furan qof kasta oo ka tirsan ummadiisa.
“Bakhayl waa kan magacayga la sheego oo aan i saraan.”
At-Tirmidhi (484): “xadiith hasan sahih”; Riyad as-Salihin (1403)
Nabiigu wuxuu kaloo yidhi: “San uu ku dhereriyo dhulka, kan magacayga la sheego oo aan i saraan” (At-Tirmidhi, lagu qiimeeyay “hasan”; Riyad as-Salihin, 1400): carabi ah oo muujinaya waxa weyn ee qofku isu geysto isaga oo arrintaas iska indha-tiraya. Al-Hakim wuxuu weraa macnahaas isnad lagu qiimeeyay sax ah (al-Mustadrak, 2015).
“Maalintiinnii ugu wanaagsan waa maalinta jimce: maalintaas bay Adam la abuuray, maalintaas buu ku dhintay, maalintaasna ay ku jiraan neefsashadii ugu dambeysay iyo ku dhufta Saacadda. Kordhi saraayntayda maalintaas, waayo salaaddiinnu ii la socotaa.” Waxay yidhaahdeen: “Rasuulka Allahow, sidee bay naga gaaraysaa adigoo jidhkiisu dhumay?” Wuxuu yidhi: “Hubaal Allah wuxuu dhulka ka mamnuucay inuu cunno jidhkyada nabiyada.”
Abu Dawud (1047); An-Nawawi wuxuu ku xusay Riyad as-Salihin (1399) “isnad sax ah” oo la socda
Al-Bayhaqi kaloo wuxuu weraa: “...midka idinka mid ah oo igu badan saraa wuxuu noqonayaa kan iigu dhow darajo ahaan”, isagoo si daacad ah u sheegaya in qaar ka mid ah waddooyinka hadalkan ay daciif yihiin isnad ahaan, laakiin guudmarkiisana uu ku filan yahay in lagu xaqiijiyo (as-Sunan al-Kubra, 5995).
“Qofna ma salaamo (as-salamu alayka oo la dhiho) illaa Allah uu noqdiyo naftayda si aan ugu celiyo salaamka.”
Abu Dawud, isnad lagu qiimeeyay sax ah; Riyad as-Salihin (1402)
Wuxuu kaloo yidhi, Abu Dawud (isnad sax ah, Riyad as-Salihin 1401): “Ha ka dhiginina qabrigayga ciid, i saraayana: salaaddiinnu iiga gaaraysaa meesha aad joogtaanba.” Salaadda Nabiga sidaas darteed uma baahna in la dhow yahay qabrikiisa ama taariikh gaar ah: wuxuu kusii gaarayaa meel kasta.
Xadiith baahan oo badan wuxuu sheegayaa: “Ruuxii hilmaama inuu i saraa wuu ka lumayaa waddada Jannada.” Waxaa soo weriyay Ibn Majah (908), An-Nasa'i as-Sunan al-Kubra (19177), iyo Ibn Abi Shayba iyo Abd ar-Razzaq Mussannafadooda; takhaasusta xadiithada waxay ku qiimeeyeen daciif. Waxaan xusaynaa waraaq ahaan: macnahiisa guud (waxa weyn ee la iska indha-tirayo salaaddaan) wuxuu la jaan qaadaa qoraallada saxda ah ee kor ku xusan, laakiin qoraalka naftiisuma daliil ka dhigin.
Al-Bayhaqi kaloo wuxuu Nabiiga ka weraa, Jibriil ugu mara: “kuwa ku salaama waan salaamayaa; kuwa ku saraa Anigu waan saraayaa” (as-Sunan al-Kubra, 19176): ajarka la bishaado waa salaad Allah ah oo addoonka naftiisa ah, taas oo ah naxariis ku daboolaysa.
Sidoo kale akhri
Toban saraan oo Allah ah qofka, sida Muslim (408); nuqulka Al-Hakim wuxuu ku daraa tirtirka toban danbi iyo qorista toban camal wanaagsan (al-Mustadrak, 2018).
Maya: Ibn Majah (908) iyo kuwo kale ayaa soo weriyay, waxaana lagu qiimeeyay daciif culumada takhaasusta xadiithka. Macnahiisa guud wuxuu la jaan qaadaa qoraallada saxda ah, laakiin isaguma daliil ka dhiganto.
Nabiigu wuxuu yidhi: “salaaddiinnu iiga gaaraysaa meesha aad joogtaanba” (Abu Dawud, isnad sax ah): uma baahnid inaad Medine tegto ama taariikh gaar ah.
Ku dhowaanta ugu weyn Maalinta Kiyaamada (At-Tirmidhi, 484, hasan gharib) iyo, jimce, darajada ugu sarreysa agagaarkiisa sida nuqulka Al-Bayhaqi (5995).