Home > Ramadan > Dag 16 van de Ramadan
Deze dag vertelt de beproeving van Banu Israël terwijl Musa bij zijn Heer verbleef. as-Samiri vormde van hun versierselen een kalf dat loeide, en een groot deel van het volk aanbad het; Haroen verbood het hen zonder succes. Bij zijn terugkeer wierp Musa de tafelen weg, deed het kalf in de zee verdwijnen en leidde zijn volk daarna tot het berouw (soera Ta-Ha, 83-98; al-A'raf, 148-154). De vastende leert er dat het hart dat de herinnering aan Allah ontbeert snel een vervanger zoekt, en dat oprecht berouw de deur van de barmhartigheid weer opent.
Dag 16 van de Ramadan 1448: maandag 22 februari 2027 (de data van de maand hangen af van het waarnemen van de maan).
Inhoudsopgave :
Bijgewerkt op 14 november 2026 om 23h37
Het verhaal begint met een afwezigheid: Musa was geroepen naar de samenkomen met zijn Heer en de duur leek het volk lang. as-Samiri benutte die leegte. Hij verzamelde de geleende sieraden, goot ze in de vorm van een kalf en wierp er een handvol stof in dat hij had opgeraapt van het spoor van het paard van Jibril: het voorwerp begon te loeien, levend, en de menigte danste eromheen terwijl zij uitriep dat dit hun godheid was en die van Musa, die het zou zijn vergeten. De korantekst die deze val verhaalt verwondert zich tegenover een stom lichaam tot heer verheven.
En het volk van Mozes nam, na zijn vertrek, een lichamelijk kalf, dat loeide, van hunne versierselen vervaardigd. Zagen zij niet, dat ik niet tot hen sprak, noch hen op den weg geleidde? Maar zij beschouwden het als hunnen god en handelden slecht. Doch toen zij met droefheid berouw gevoelden, en zagen, dat zij verdwaald waren, zeiden zij: Waarlijk, indien onze Heer geene barmhartigheid met ons heeft en ons niet vergeeft, zullen wij zeker tot hen behooren, die verloren zijn. En toen Mozes tot zijn volk terugkeerde, vol van toorn en verontwaardiging, zeide hij: Gij hebt een snoode daad na mijn vertrek bedreven. Hebt gij het bevel van uwen Heer verhaast? Hij nam de tafelen en greep zijn broeder bij het hoofdhaar en haalde hem onder zich. En Aäron zeide tot hem: Zoon mijner moeder, waarlijk het volk heeft mij overheerd, en het had slechts weinig gescheeld of zij hadden mij gedood: laat mijne vijanden zich dus niet over mij verblijden, noch plaats mij onder de boozen. Mozes zeide: O Heer! vergeef mij en mijn broeder en ontvang ons in uwe genade: want gij zijt de barmhartigste der barmhartigen. Waarlijk, zij die het kalf tot hunnen god namen, de verontwaardiging des Heeren zal over hen komen, en schande in dit leven. Zoo zullen wij degenen beloonen, die leugens uitdenken. Maar voor hen, die snood handelen en daarna berouw betoonen en in God gelooven, zal God later goedertieren en barmhartig zijn. En toen de toorn van Mozes was bedaard, nam hij de tafelen. De letters die er op gehouwen waren, bevatten de leiding en de barmhartigheid voor hen, die hunnen Heer vreezen.
Koran 7:148-154
Haroen, aan het hoofd van het volk gebleven, had de zijnen gewaarschuwd dat het slechts een beproeving was en had hen opgeroepen hem te volgen; zij antwoordden dat zij hun aanbidding pas zouden opgeven bij de terugkeer van Musa. Deze keerde toornig en teleurgesteld terug: hij legde de tafelen neer, greep zijn broer bij het hoofd, ondervroeg ieder. Haroen legt uit dat hij vreesde het volk verdeeld te zien; as-Samiri bekent wat hij zag en wierp, en ontvangt een straf die hem onaantastbaar zal maken. Toen werd het kalf verbrand, tot as gereduceerd en in de zee verstrooid.
Daarom keerde Mozes vertoornd en zeer bedroefd tot zijn volk terug. En hij zeide: O mijn volk! heeft uw Heer u niet de uitmuntendste belofte gedaan? Scheen de tijd van mijne afwezigheid u te lang toe? Of begeerdet gij dat de verontwaardiging van uwen Heer over u zou komen, en hebt gij daarom de belofte niet gehouden, welke gij mij gaaft? Zij antwoordden: Wij hebben niet geschonden hetgeen wij u uit eigen beweging beloofden: maar men beval ons, verscheiden lasten goud en zilver van de versierselen des volks aan te dragen, en wij wierpen die in het vuur, En evenzoo wierp Al Sameri er in, hetgeen hij had verzameld, en hij bracht er een lichamelijk kalf uit voort, dat loeide. En Al Sameri en zijne makkers zeiden: Dit is uw God en de God van Mozes; doch hij had hem vergeten en is weggegaan om een ander te zoeken. Zagen zij dus niet, dat hun afgod hun geen antwoord gaf en niet in staat was hen te benadeelen of voordeel te doen? En Aäron had vroeger wel tot hen gezegd: O mijn volk! door dit kalf wordt gij slechts beproefd; want uw Heer is barmhartig: volgt mij dus en gehoorzaamt mijn bevel. Zij antwoorden: Wij zullen nimmer ophouden het kalf te aanbidden, tot dat Mozes bij ons terugkeert. En toen Mozes was teruggekeerd, zeide hij: O Aäron! wat verhinderde u mij te volgen, toen gij zaagt dat zij zich afwendden? Zijt gij ongehoorzaam aan mijn bevel geweest? Aäron antwoordde: O zoon mijner moeder! trek mij niet bij mijn baard, of bij het haar van mijn hoofd. Waarlijk, ik vreesde dat gij mij zoudt zeggen: Gij hebt eene scheiding tusschen de kinderen Israëls gemaakt, en gij hebt mijne woorden niet in acht genomen. Mozes zeide tot Al Sameri: Wat was uw voornemen, o Sameri? Hij antwoordde: Ik zag wat zij niet zagen; daarom nam ik eene handvol stof van de voetstappen van Gods gezant en wierp het in het gesmolten kalf; want mijn gemoed bracht mij daartoe. Mozes zeide: Verwijder u; uwe straf in dit leven zal zijn, dat gij hen welke gij ontmoet, zult zeggen: Raak mij niet aan! en gij zijt met vreeselijker pijnen in het volgende leven bedreigd, welke gij nimmer zult ontkomen. Werp thans uw oog op uwen god, dien gij met zooveel onderwerping hebt aangebeden; waarlijk wij zullen dien verbranden, tot stof verkeeren en in de zee werpen. Uw God is de ware God, buiten wien geen andere God bestaat; hij bevat alle dingen door zijne wijsheid.
Koran 20:86-98
De Koran onthult daarna de logica van de terugkeer: een afgod die niet spreekt, niet antwoordt, geen schade en geen voordeel bezit, kan geen heer zijn. Het berouw werd met strengheid geëist: zeventigduizend aanbidders kwamen in een enkele ochtend om, en onder de zeventig notabelen die met Musa waren opgegaan om zich te verontschuldigen, werden zij die eisten Allah bloot te zien door de bliksem getroffen. Musa pleit tussenbeide, herinnert dat de straf alleen aan Allah toebehoort, en het antwoord stelt alles gerust: de barmhartigheid omvat alle dingen en is beloofd aan wie in godsvrucht leeft en de zakat voldoet. De tafelen kregen hun plaats terug, dragers van leiding en barmhartigheid voor wie hun Heer vreest.
Het volledige verhaal: Het gouden kalf tijdens de afwezigheid van Musa.
Halverwege de maand kan de inzet van het begin wegebben: dat is de les van de dag. Dit volk verloor de grond onder de voeten tijdens een afwezigheid, terwijl de vastende de grond kan verliezen in de routine van de tweede tien dagen. Eerste reflex: de dhikr levend houden, want het hart dat ophoudt Allah te gedenken zoekt een vervanger, en de moderne vervangers dragen ook een vleiende naam. Tweede reflex: niet wanhopen na een fout. Het verhaal toont een volk dat schuldig was en daarna vergeven, en een profeet die vergeving vraagt voor de zijnen. Als een toornigheid of een ijdel woord de ochtend heeft bezoedeld, blijft de dag te redden: keer terug voor het slapen, open het Boek weer, en hervat het vasten de volgende dag zonder verbittering.
Dag 15 van de Ramadan · Dag 17 van de Ramadan
Bijgewerkt op 14 november 2026 om 23h37