Hızır

Musa (s.a.v.), ilmini aramak üzere Hızır'la karşılaştı: Hızır, Allah'ın kendisine rahmet verdiği ve katından bir ilim öğrettiği bir kuldur: Hızır onu uyarmıştır: « sen benimle sabredemezsin ». Musa hiçbir şey sormayacağına söz verdi: Hızır, ergenlik çağına varmamış bir çocuk öldürdü: sonra Musa'ya, Allah'ın emriyle yerine getirilen amellerinin tevilini açıkladı: ve ayrıldılar. Adının, arkasında yeşerdiği söylenen beyaz bir otluğu andırdığı rivayet edilir: alimlerin çoğu onu bugüne kadar diri tutar: buna karşılık Buhari ile İbn el-Cevzî ölümünü delilleriyle savunur.

Hızır'a gelince: Musa'nın (s.a.v.), katındaki ilmi aramak için ona doğru yolculuk ettiği daha önce sabit kılınmıştır: ve Allah, azametli kitabında, el-Kehf suresinde, kıssalarından bir kıssayı anlatmıştır: orada onu açıklamıştık: ve burada, Hızır'ı (s.a.v.) açıkça adlandıran hadisin zikrini: ve yolculuk yapılan kimsenin, Tevrat'ın indirildiği Beni İsrail peygamberi Musa ibn İmrân olduğunu aktarıyoruz.

Alimler Hızır hakkında ayrılığa düşmüşlerdir: adı hakkında: soyu hakkında: peygamberliği hakkında: ve bugüne kadar hayatı hakkında: Allah dilerse, burada getireceğim görüşlere göre.

Denilmiştir: Hızır, soyu bakımından Adem'in oğlu Hızır'dır. Muhammed ibn el-Feth el-Kalanisi bize nakletti: el-Abbas ibn Abdullah et-Tarkufî bize nakletti: Revvâd ibn Cerrâh bize nakletti: Mukâtil ibn Süleyman bize nakletti, Dahhâk'tan: Hızır, soyu bakımından Adem'in oğludur: ve ömrü, Dâbbetü'l-arz'ı yalanlayana kadar uzatılmıştır. Ve bu, mürsel ve garip bir rivayettir. Şeyhlerimizi işittim: bunların içinde Ebu Ubeyde ve başkaları vardır: « Adem oğullarının ömrü bakımından en uzun ömürlüsü Hızır'dır: Hadrûn ibn Kâbil ibn Adem.

» Ve İbn İshak zikretmiştir: Adem (s.a.v.), ölümü yaklaştığında, oğullarına tufanın insanlara değeceğini haber verdi: ve bu vukuu bulduğunda, onlarla birlikte cesedini gemiye yüklemelerini: ve kendisinin onlara işaret ettiği yerde defnetmelerini vasiyet etti. Tufan vuku bulduğunda onu kendileriyle birlikte yüklediler: yeryüzüne indiklerinde, Nuh oğullarına, cesedini defnetmek için vasiyet ettiği yere birlikte gitmelerini emretti: « yerin bir velisi yoktur: ve o, vahşi hayvanlarla doludur »: onları oraya teşvik etti. Adem, cenazesini üstlenene uzun ömür dilemişti: onlar bu yüzden o zamanda o yere yolculuktan geri kaldılar: ve cesedi onların yanında kaldı: ta ki onu defnetmeyi üstlenen Hızır olana kadar: ve Allah, ona vadettiğini yerine getirdi: o, Allah'ın onun için dilediği gibi yaşadı. Ve İbn Kuteybe kitabında, Vehb ibn Münebbih'ten zikretmiştir ki: Hızır'ın adı Belyâ idi.

İlyas ibn Mîlkân ibn Fâliğ ibn Âbir ibn Şâlih ibn Erfahşed ibn Sam ibn Nuh (s.a.v.)'tır. Hızır'ın adı, bize ulaşan rivayete göre: ve Allah daha iyi bilir: el-Muammer ibn Mâlik ibn Abdullah ibn Nasr ibn el-Ezd'dir. O, Hadrûn ibn Ammayîl ibn el-Yefz ibn el-Ays ibn İshak ibn İbrahim Halil'dir. O, Ermiyâ ibn Halkıyâ'dır: ve Allah daha iyi bilir.

O, Musa'nın Mısır hükümdarı Firavun'un oğluydu: ve bu çok gariptir: Muhammed ibn Eyyûb nakletmiştir, İbn Lehîa'dan: ve ikisi de zayıftır. O, Mâlik'in oğludur: ve İlyas'ın kardeşidir: es-Süddî böyle söylemiştir, tıpkı gelecek olan gibi. Denilmiştir ki: o, Zülkarneyn'in başındaydı. O, İbrahim Halil'e iman eden ve onunla birlikte hicret eden bir kimsenin oğluydu.

O, Beştaşb ibn Lehrâsp zamanında peygamberdi. İbn Cerir şöyle demiştir: doğru olan, onun daha önce olduğudur: Efridûn ibn Âsfiyân zamanında: ta ki Musa (s.a.v.) ona ulaşıncaya kadar. Ve hafız İbn Asâkir nakletmiştir: Hızır'ın annesi Rûmlu: babası ise Farslıydı.

O'nun Firavun zamanında da Beni İsrail'den olduğuna delalet eden şeyler gelmiştir. Ebu Zür'a kitabında şöyle demiştir: Safvan ibn Salih eş-Şâmi bize nakletti: Velîd bize nakletti: Said ibn Beşîr bize nakletti, Katâde'den, Mücahid'den, İbn Abbas'tan, Ubeyy ibn Kâ'b'dan, Allah'ın elçisinden (s.a.v.): gece yolculuğuna çıkarıldığı gecede güzel bir koku aldı: « Ey Cebrail, bu güzel koku nedir? » « Saç tarayan kadının: iki oğlunun: ve kocasının mezarının kokusudur.

Hızır: ad, asıllar ve ilim

» Bunun başlangıcı şuydu: Hızır, Beni İsrail'in şereflilerindendi: yolu, bir rahip'in inzivasının önünden geçiyordu: rahip onu gördü ve ona İslam'ı öğretti: Hızır büyüdüğünde: babası onu bir kadınla evlendirdi: ona İslam'ı öğretti: ve kimsenin ona hiçbir şey haber vermemesi üzerine söz aldı: kadınlarla yaklaşmıyordu: sonra onu boşadı: ve babası onu bir başkasıyla evlendirdi: ona İslam'ı öğretti: ve kimsenin ona hiçbir şey haber vermemesi üzerine söz aldı: sonra onu boşadı: ikisinden biri sır sakladı: ve diğeri onun sırrını yaydı: o bu yüzden kaçarak yola çıktı: ta ki denizde bir adaya ulaşana kadar: odun kesmek için gelen iki adam onu gördü: onlardan biri sır sakladı: ve diğeri yaydı: « Hızır'ı gördüm. » Denildi: ve seninle birlikte onu gören kim? Falanca. Bu adam sorguya çekildi: ve sır sakladı: ve onların dininde, yalan söyleyen her kimse öldürülürdü: o bu yüzden öldürüldü.

Ve sır saklayan, imanını saklayan kadınla evlenmişti: kadın, Firavun'un kızını tararken: tarak elinden düştü: « Firavun mahvolmuş olsun. » Kadın babasına haber verdi: ve kadının iki oğlu ve bir kocası vardı: onları getirtti: kadını ve kocasını dinlerinden dönmeye çağırdı: « sizi öldürürüm. » « Eğer bizden ölümü talep edersen: o senin için bizim lehimize bir keremdir ki: aynı mezara koyman. » Ve ondan daha güzel bir koku hiç duymadı: ve onlar cennete girdiler.

Muîle binti Firavun'un kıssası daha önce sunuldu: ve bu tarak, Hızır meselesinde, belki Ubeyy ibn Kâ'b'ın: ya da Abdullah ibn Abbas'ın sözüne sokulmuş olabilir: ve Allah daha iyi bilir. Onun künyesi Ebu'l-Abbas'tır. Ve en muhtemel olan: ve Allah daha iyi bilir: Hızır'ın, onun üzerine galip gelen bir lakap olmasıdır.

« Hızır, beyaz bir otluğun üzerine oturduğu için böyle adlandırılmıştır: işte arkasında yeşile dönmekteydi. »

Buhari, Ebu Hureyre'den nakletmiştir

Buhari yalnız o nakletmiştir: ve Abdürrezzak, Ma'mer'den aynı şekilde nakletmiştir. Denilmiştir: « el-ferva », beyaz otluğu ve ona benzeyendir: yani kuru samanı kastetmektedir. Ve Ebu Ömer şöyle demiştir: « el-ferva », bitkisiz beyaz topraktır: o kuru samandır: onu fervaya benzetmiştir: ve buradan başın fervası denilir:

« Evlerimizin önünde Habeslî'yi görürsün: bayram gününe ulaştığında zarif: kıvrık saçlı: uzun tüylü: sanki başının fervası ekilmiş: ve iki yanında biber filizlendirmiş. »

« Hızır, güzelliği ve yüzünün parlaklığı sebebiyle Hızır adlandırılmıştır. »

Hadis alimleri nakletmiştir

Bu, Sahih'te sabit olan şeye muhalif değildir: ikisinden biriyle açıklanması gerekseydi: Sahih'te sabit olan daha layık ve daha güçlüdür: hayır: hatta ondan artan şeye bile yönelmemek gerekir. Ve hafız İbn Asâkir bu hadisi, Ebu İsmail ibn Hafs ibn Ömer el-Eyle'î yoluyla da nakletmiştir: Osman: Ebu Ceza': ve Hammâm ibn Yahyâ bize nakletti, Katâde'den, Abdullah ibn el-Hâris ibn Nevfel'den, İbn Abbas'tan: Hızır, beyaz bir otluğun üzerine namaz kıldığı için Hızır adlandırılmıştır: ve o yeşile dönüyordu: ve bu, bu senetle gariptir. Kabîse, es-Sevrî'den, Mansûr'dan, Mücahid'den şöyle demiştir: Hızır, namaz kıldığında: kendisini kuşatan her şey yeşile döndüğü için böyle adlandırılmıştır.

Musa'nın Hızır ile yolculuğu

Sabit kılınmıştı ki: Musa ile Yûşa' (s.a.v.), izini takip ederek dönerken: onu denizin içinde yeşil bir halıda buldular: o, başının ve iki ayağının altına uçları yerleştirilmiş bir elbise içinde örtülüydü: Musa (s.a.v.) ona selam verdi: o yüzünü açtı: « bu yeryüzünde sana bu selam nereden geliyor! Sen kimsin? » « Ben Musa'yım. » « Beni İsrail'den olan Musa mı? » « Evet. » Ve onların işi, Allah'ın kitabında kendileri hakkında anlattığı şeydir.

« Bu arada ikisi katımızdan kendisine bir rahmet verdiğimiz ve kendisine ilim öğrettiğimiz kullarımızdan birini buldular. Musa ona: "Sana öğretileni bana hayra götüren bir bilgi olarak öğretmen için peşinden gelebilir miyim?" dedi. O: "Sen doğrusu benim yaptıklarıma dayanamazsın, bilgice kavrayamadığın bir şeye nasıl dayanabilirsin?" dedi. Musa: "İnşallah sabrettiğimi göreceksin, sana hiçbir işte baş kaldırmayacağım" dedi. O da: "O halde, bana uyacaksan, ben sana anlatmadıkça herhangi bir şey hakkında bana soru sormayacaksın" dedi.

O da: "O halde, bana uyacaksan, ben sana anlatmadıkça herhangi bir şey hakkında bana soru sormayacaksın" dedi. » Sure 18, 65-70

İlk delil: eğer Hızır, Allah'ın bir velisi olsaydı ve bir peygamber olmasaydı: Musa ona bu konuşmayı yapmazdı: ve Hızır Musa'ya böyle cevap vermezdi: Musa, ona sadece, Allah'ın ona öncelikle has kıldığı ilme ulaşmak için onunla birlikte olmayı istedi: eğer o bir peygamber olmasaydı: günah işlemekten mahfuz olmazdı: ve Musa, büyük bir peygamber: şerefli bir elçi: masumiyet zorunlu olan: bir Allah velisinin, masumiyeti zorunlu olmayan ilmi için ne büyük bir arzu ne de koca bir arayış içinde olurdu.

Ve ona yönelmeye: onu aramaya karar kıldığında: hatta seksen yıllık zaman dilimlerini aşsa bile: sonra onunla karşılaştığında: onun önünde zillet gösterdi: onu büyüttü: ve bir ilim arayıcısı gibi ona uydü: bu, onun, kendisi gibi: kendisine tıpkı kendisine geldiği gibi vahyin geldiği bir peygamber olduğuna delalet etmektedir: ve o, ilahi huzurdan gelen ilimlerde ve peygamberlik sırlarında öncelikli kılınmıştır: Allah'ın, Beni İsrail'in şerefli peygamberi, sırdaşı Musa'ya bildirmediği şeylerden: Rûmânî, bu sen yol için, Hızır'ın (s.a.v.) peygamberliğini delil getirdi. İkinci: Hızır'ın bu çocuğu öldürmeye cesaret etmesi: yalnızca ona, her şeyi bilen Hükümran'ın vahyetmesiyle bile: bu, peygamberliğinden bağımsız bir delil: ve günah işlemekten mahfuziyetinin sarih bir hüccetidir: çünkü Allah velisinin, kalbine gelen zan üzerine kanları öldürmeye cesaret etmesi caiz değildir: çünkü onun zannı zorunlu olarak mahfuz değildir: hata ondan icma ile mümkündür.

Ve Hızır, ergenlik çağına varmamış bu çocuğu öldürmeye cesaret ettiğinde: elindeki ilimle: eğer o büyüseydi: kâfir olurdu: ve ona duydukları muhabbetin şiddeti sebebiyle: anne babasını küfre sürüklerdi: öyle ki onlar onun küfründe ona uyarlar: ölümünde, hayatının sürdürülmesine galebe çalan koca bir menfaat vardır: anne babasını küfre ve onun azabına düşmekten korumak için: bu, peygamberliğine ve Allah'ın onu mahfuziyetiyle desteklemesine delalet etmektedir. Ve Şeyh Ebu'l-Ferec İbn el-Cevzî'nin, bu sen yol için, Hızır'ın peygamberliğini delillendirdiğini: ve onu sahih kıldığını gördüm: ve Rûmânî de delil getirmeyi nakletmiştir.

Üçüncü: Hızır, Musa'ya bu amellerin tevilini açıkladığında: ve işinin gerçek yüzünü ona sarih kıldığında: ve şöyle beyan ettiğinde: « Rabbinden bir rahmetle: ve ben bunu kendi isteğimle yapmadım »: yani: ben bunu kendi isteğimle yapmadım: ama buna emredildim: ve bana vahyedildi: bu işaretler peygamberliğine delalet etmektedir: ve bu, onun aynı zamanda velâyet sahibi olmasını: hatta elçilik görevinin olmasını da dışlamaz: tıpkı başkalarının dediği gibi. Melekler arasından bir melek olmasına gelince: bu çok gariptir. Ve peygamberliği, zikrettiğimiz gibi sabit kılınınca: onun velâyetini söyleyenler için: ve Allah velisinin, görünür şeriatin ustaları olmadan şeylerin hakikatine ulaşabileceği iddiası için: istinat edilecek bir esas: ne de dayanılacak bir destek kalmaz.

Onun bugünkü zamanımıza kadar varlığı hakkında ayrılığa gelince: alimlerin çoğu onu bugüne kadar diri tutmaktadır: çünkü o, tufandan çıkışlarından sonra Adem'i defnetmiştir: dolayısıyla babası Adem'in uzun ömür dilemesine erişir. Ve çünkü o, hayat suyundan içmiştir: dolayısıyla o yaşıyor. Bugüne kadar hayatta kalmasına delil olarak aktardıkları haberleri zikrettiler: biz onları, Yüce Allah dilerse, başkalarıyla birlikte aktaracağız: ve tevekkül onadır. İşte ona, Musa'ya tavsiyesi, şöyle derken: « bu, benim ile senin aramdaki ayrılıktır: şimdi sana sabretmediğin şeyin tevilini bildireceğim.

» Bu hususta çok sayıda mürsel aser rivayet edilmiştir. Ebu Said ibn Ebi Amr bize haber verdi: Ebu Abdullah es-Saffâr bize nakletti: Ebu Bekr İbn Ebi'd-Dünya bize nakletti: İshak ibn İsmail bize nakletti: Cerîr bize nakletti: Ebu Abdullah el-Meltî bana nakletti: Musa, Hızır'dan ayrılmak istediğinde: « Beni tavsiye et. » « Faydalı ol: ve zarar vermeyen biri ol: güler yüzlü ol: ve öfkelenen biri olma: inatçıdan dön: ve ihtiyacın için başka yürüme: ve şaşırmaktan başka gülmekten de. Ey Musa, insanlar bu dünyada, ona duydukları kaygılarının ölçüsünde azap görmektedirler.

» Musa, Hızır'a şöyle dedi: « Beni tavsiye et. » « Allah itaatini sana kolaylaştırsın. » Ve bunun üzerine Peygambere (s.a.v.) dayandırılmış bir hadis rivayet edilmiştir: İbn Asâkir nakletmiştir: Zekeriya ibn Yahyâ el-Vâkırr yoluyla: ama bu, büyük yalancılardandır. Abdullah ibn Vehb'in önünde okundu: dinliyorum: Mücelîd şöyle demiştir: Ebu'l-Veddâk şöyle demiştir: Ebu Said el-Hudrî şöyle demiştir: Ömer ibn Hattâb şöyle demiştir: Allah'ın elçisi (s.a.v.) şöyle demiştir: kardeşim Musa şöyle demiştir: « Ey Rabbim.

» Bir sözü zikretti: Hızır ona geldi: o, güzel kokulu: tertemiz beyaz elbiseli: kolları sıvalı genç bir adamdı: « Selam sana ve Allah'ın rahmeti, ey Musa ibn İmrân: Rabbin sana selamı tebliğ ediyor: o, Selâm'dır: ve selam onadır: ve hamd, âlemlerin Rabbi Allah'adır: onun nimetlerini sayamıyorum: ve onun yardımı olmadan şükredemem. » « Bana, senden sonra bana fayda verecek bir tavsiyeyi tavsiye etmeni istiyorum. » « Ey ilim arayıcısı: konuşan, dinleyen kadar sıkılmaz: sen de onları irşad ettiğinde dinleyenlerini bıktırma. Kalbinin bir kap olduğunu bil: o halde kapını neyle doldurduğuna bak.

Dünyadan yüz çevir: ve onu arkanda bırak: çünkü o sana bir yurt değil: ve onda senin bir konum yerin yoktur: o, yalnızca kullar için bir geçiş: ve dönüş günü için ondan alınacak bir azık olarak takdir edilmiştir. Sabırla yetin: günah işlemekten korunursun. Ey Musa, ilim istiyorsan ona kendini ver: çünkü ilim yalnızca ona kendini verene vardır: ve sözde çok konuşan ve israf eden biri olma: çünkü söz fazlalığı alimleri değersizleştirir: ve aptalların ayıplarını ortaya çıkarır: ama kanaat tadını al: çünkü bu, kurtuluştan ve doğruluktandır. Cahillerden ve boş sözlerinden uzak dur: ve aptalları affet: çünkü bu, akıllıların amelidir: ve alimlerin zinetidir: cahil sana sövduğunda: onun hakkında keremle sus: ve ciddiyetle onu uzaklaştır: çünkü onun cehaletinden kalan sana düşer: ve sana daha çok: ve daha çok sövecektir.

İmrân oğlu, ilimden pek bir şey aldığını zannetme: çünkü akıtmak ve alçakgönüllülük, acelecilik ve iddiadır. İmrân oğlu: kimin dünyaya arzusu bitmezse: ve kimin ona isteği tamamlanmazsa: nasıl bir ibadetçi olsun? Ve kim halini küçük görürse: ve Allah'ı, kendisi için takdir ettiği şeyde itham ederse: nasıl bir zahid olsun? Ve kimi hevâsı galip gelmişse: lezzetlerden kaçınan kim olur?

Ve kendisine, cehalet onu kapsarken ilim arayışı fayda verir mi? Kosusu, ahiretine doğruyken: dünyasına dönüyorsa? Ey Musa, öğrendiğin şeyi uygulamak için öğren: ve onu konuşmak için öğrenme: yoksa o senin helakın: ve başkalarına nur olur. Ey Musa ibn İmrân: zahidliği ve takvayı elbiseni kıl: ilmi ve zikri sözünü kıl: ve iyilikleri çoğalt: çünkü sen mutlaka kötülüklere erişeceksin: ve kalbini haşyet ile sars: çünkü bu, Rabbinin hoşuna gider: ve iyilik işle: çünkü sen mutlaka işleyenlerdensin. » Hızır gitti: ve Musa üzgün: gamlı: gözyaşları içinde kaldı.

Bu hadis ayakta durmaz: ve ben onun, Zekeriya ibn Yahyâ el-Vâkırr el-Mısırlı'nın eseri olduğunu düşünüyorum: birden fazla imam onu yalancı saymıştır: ve şaşkınlık odur ki: hafız İbn Asâkir onun hakkında susmuştur.

Süleyman ibn Ahmed ibn Eyyûb et-Taberânî bize nakletti: Amr ibn İshak ibn İbrahim ibn el-Alâ el-Hımsî bize nakletti: Muhammed ibn Fazl ibn İmrân el-Kindî bize nakletti: Bakiyye ibn Velîd bize nakletti, Muhammed ibn Ziyâd'dan, Ebu Umâme'den: o, ashabına şöyle dedi: « Size Hızır'dan bahsetmeyeceğim mi? » « Elbette, ey Allah'ın elçisi. » « Bir gün, Beni İsrail'in çarşısında yürürken: bir azatlı onu gördü: « Bana sadaka ver: Allah sana bereket versin. » « Ben Allah'a iman ettim: Allah'ın dilediği olur: elimde sana vereceğim bir şey yok.

"Allah'ın yüzü için sana sadaka vermeni istiyorum: yüzünün hatlarını okudum: ve sende bereket umdum. "Ben Allah'a iman ettim: elimde sana vereceğim bir şey yok: satın almak için beni yanına almaktan başka. "Bu olabilir mi? "Evet: sana hakikati söylüyorum: benden büyük bir şey istedin: ben Rabbimin yüzü için seni hayal kırıklığına uğratmayacağım.

Onu bu yüzden çarşıya taşıdı: ve onu dört yüz dirheme sattı: « Beni yalnızca, bende bir hayır aramak için satın aldın: o halde bana bir amel tavsiye et. » « Sana meşakkat vermekten hoşlanmıyorum: sen çok yaşlı ve zayıf bir adamsın. » « Bana meşakkat vermeyeceksin. » « Öyleyse bu taşı taşı.

Ve o taş, bir günde altı adam olmaksızın taşınmazdı: adam bir ihtiyacı için çıktı: sonra döndü: ve taş bir saatte taşınmıştı. « Sen iyilik yaptın: ve en güzeli yaptın: ve sen, benim senin gücünde görmediğim şeyi katlandın. Seni emin tutuyorum: öyleyse ailemin yanında beni güzel bir vekâletle vekil edin. » « Bana bir amel tavsiye et.

"Sana meşakkat vermekten hoşlanıyorum değil. "Bana meşakkat vermeyeceksin. "Öyleyse dönene kadar evim için tuğla kalıpla. Adam yolculuğuna çıktı: döndü: ve yapısı yükselmişti.

"Allah'ın yüzü için sana soruyorum: senin yolun nedir ve işin nedir? Sen Allah'ın yüzü için benden istedin: ve Allah'ın yüzü için istemek beni köleliğe attı: sana benim kim olduğumu bildiriyorum: ben, işittiğin Hızır'ım: bir yoksul benden sadaka istedi: elimde ona vereceğim bir şey yoktu: o, Allah'ın yüzü için benden istedi: ben de kendimi ona terk ettim: ve o beni sattı: ve sana bildiriyorum ki: kim Allah'ın yüzü için istenir ve isteyeni gücü yeterken reddederse: kıyamet gününde, derisi: ne eti ne kemiği olan: çıtırtı sesiyle ayakta duracaktır. "Ben Allah'a iman ettim: sana, ey Allah'ın peygamberi, bilmeden meşakkat verdim. » « Önemli bir şey değil: sen iyilik yaptın: ve süreklilik gösterdin.

"Babam ve annem senin fidyen olsun, ey Allah'ın peygamberi: ailem ve malım hakkında, Allah'ın sana gösterdiği şekilde hüküm ver: ya da sana seçmeyi veririm: ve seni azat ederim. "Ben, senin beni azat etmeni istiyorum: ta ki Rabbime kulluk edeyim. O ona yolu serbest bıraktı: « Beni köleliğe atan: sonra ondan kurtaran Allah'a hamd olsun. » Ve bu hadisin mevsul olması hatadır: ve en muhtemel olan, onun mürsel olmasıdır: ve erkekleri arasında bilinmeyenler vardır: ve Allah daha iyi bilir.

İbn el-Cevzî onu kitabında nakletmiştir: Abdülvehhâb ibn Dahhâk yoluyla: o, Bakiyye için terkedilmiştir.

Ve hafız İbn Asâkir onu, senediyle es-Süddî'ye doğru nakletmiştir: Hızır ile İlyas iki kardeşti: ve babaları kraldı: « Kardeşin Hızır'ın hükümranlığa isteği yoktur: eğer onu evlendirirsen: belki ondan hükümranlığa sahip bir çocuk gelir. » Babası onu bu yüzden güzel, bakire bir kadınla evlendirdi: « Kadınlara ihtiyacım yok: dersen sen beni azat edersin: ve dersen benimle birlikte kalırsın: Allah'a (o yüce) kulluk edersin: ve sırrımı saklarsın. » « Evet. » O, onunla bir yıl kaldı: yıl geçtiğinde: « Sen gençsin: ve oğlum genç: çocuk nerede?

» « Çocuk ancak Allah'tandır: dilerse o olur: ve dilemezse olmaz. » Babası ona emretti: o, onu bu yüzden boşadı: ve onu bir başkasıyla evlendirdi: kendisine daha önce çocuklar verilmiş bir kadınla: kendisine getirildiğinde: ona, öncekine söylediği gibi söyledi: o, onunla kalacağına cevap verdi: yıl geçtiğinde: kral ona çocuğu sordu: « Oğlunun kadınlara ihtiyacı yok. » Babası onu aradı: o kaçtı: o bu yüzden peşinden gönderdi: onu yakalayamadılar: denilmiştir ki: ikinci kadını öldürdü, çünkü o sırrını yaymıştı: bu yüzden kaçtı: ve diğerini azat etti: o, o şehrin bir bölgesinde Allah'a kulluk etmekte kaldı: bir adam onun yanından bir gün geçti: « Allah'ın adıyla. » « Bu ad sana nereden geliyor?

» « Ben Hızır'ın yoldaşlarındanım. » O bu yüzden onunla evlendi: ondan çocukları oldu: sonra işi o oldu ki: Firavun'un kızının saç tarayıcısı oldu: kadın onu tararken: tarak elinden düştü: « Allah'ın adıyla. » « Baban mı? » « Hayır: benim Rabbim: ve senin Rabbin: ve babanın Rabbi: Allah.

» O bu yüzden babasına haber verdi: bakırdan bir inek emretti: o ısıtıldı: sonra içine götürülmesini emretti: içine atıldı: kadın bunu gördüğünde: içine düşmekten solup bayıldı: « Annesi, sabret: çünkü sen hak üzerindesin. » O bu yüzden ateşe atıldı: ve öldü: Allah ona rahmet kılsın.

Ve İbn Asâkir nakletmiştir: Ebu Davud el-A'ma Nufey'den: o, döküntü yalancı bir adamdır: Enes ibn Malik'ten: ve Kesîr ibn Abdullah ibn Amr ibn Avf yoluyla: o da yalancıdır: babasından: dedesinden: Peygamber (s.a.v.) duasını söylüyor ve şöyle diyordu: « Ey Allah, beni, senin beni tehdit ettiğin şeyden kurtarana karşı destekle: ve bana, salihlerin arzu ettiği şeyi arzu ettirdiğin şekilde arzu et. » Allah'ın elçisi bu yüzden Enes ibn Malik'i ona gönderdi: o ona selam verdi: ve o ona selamı karşılık verdi: « Ona de: Allah seni, Ramazan ayını diğer aylara üstün kıldığı gibi peygamberlere üstün kıldı: ve ümmetini, cuma gününü diğer günlere üstün kıldığı gibi ümmetlere üstün kıldı.

» Hadis: ve bu, uydurma bir hadistir: ne senediyle ne metniyle ayakta durmaz: Allah'ın elçisinin (s.a.v.) önüne nasıl ortaya çıkar: kendi kendine gelmiş: boyun eğmiş: ve öğreniyor olarak: oysa onlar, kıssalarında anlatır: ve şeyhlerinden bazılarından naklederler ki: Hızır onlara gelir: selam verir: adlarını: konutlarını: ve yerlerini bilir: ve bununla birlikte Musa ibn İmrân'ı, Allah'ın sırdaşını: Allah'ın o zamanda tüm diğerlerine tercih ettiği kimseyi tanımaz: ta ki kendini ona tanıtan kadar: Beni İsrail'den olan Musa olduğunu söyleyerek. Ve hadis ehli icma etmiştir: o, senedi kınanmış: metni âfât hadisidir: onda uydurmanın izi görünmektedir.

Hafız Ebu Bekr el-Beyhakî'nin naklettiği hadise gelince: Ebu Abdullah el-Hafız bize haber verdi: Ebu Bekr ibn Belevî bize haber verdi: Muhammed ibn Bişr ibn Matr bize nakletti: Kâmil ibn Talha bize nakletti: Abbâd ibn Abdissamed bize nakletti, Enes ibn Malik'ten: Allah'ın elçisi (s.a.v.) Allah'a çağrıldığında: ashabı görmezden geldi: onun çevresinde ağladılar ve toplandılar: kızarmış sakallı: bodur: geniş alınlı bir adam girdi: onların boynunun üzerinden geçti: ağladı: sonra Allah'ın elçisinin (s.a.v.) ashabına döndü: « Allah'ta her kederin tesellisi vardır: ve her kaybın yerine koyuluşu vardır: ve her helakin ardıllığı vardır: Allah'a tövbe edin: ve ondan umut bağlayın: ve o, musibette size bakmaktadır: o halde bakın: çünkü muvazzah olan, teselli edilmeyendir. » Sonra gitti: « Adamı tanıyor musunuz?

» Ebu Bekir şöyle dedi: « Evet: o, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) kardeşidir: Hızır. » Ve İbn Ebi'd-Dünya onu benzer şekilde nakletmiştir: Kâmil ibn Talha'dan: metninde el-Beyhakî'nin rivayetine karşı bir ayrılıkla. Abbâd ibn Abdissamed zayıftır: ve bu tamamen kınanmıştır. Bu Abbâd ibn Abdissamed, Ma'mer el-Basrî'nin oğludur: o, Enes'ten çoğu uydurma olan nüshalar nakletmiştir: kınanmış hadis.

İbn Adî şöyle demiştir: onun naklettiği çoğu, Ali'nin faziletlerinde bulunmaktadır: ve o zayıftır: şiilikte mübtedî.

Hızır'ın uzun ömrü rivayetleri

Ve Şâfiî kitabında şöyle demiştir: Kâsım ibn Abdullah ibn Ömer bize haber verdi: Ca'fer ibn Muhammed'den: babasından: dedesi Ali ibn el-Hüseyin'den: Allah'ın elçisi (s.a.v.) öldüğünde: ve taziyet gelince: « Allah'ta her kederin tesellisi vardır: ve her helakin ardıllığı vardır: ve her kaybın geri alınışı vardır: Allah'a güvenin: ve ondan umut bağlayın: çünkü muvazzah olan, mükafattan mahrum kalandır. » Ali ibn el-Hüseyin şöyle dedi: « Biliyor musunuz bu kimdir? O Hızır'dır. » Şâfiî'nin şeyhi Kâsım el-Ömerî terkedilmiştir: Ahmed ibn Hanbel şöyle demiştir: o yalan söyler: ve hadis uydurur: ve sonra o, mürsel bir rivayettir: ve benzeri burada güvenilir değildir: ve Allah daha iyi bilir.

Onun zayıf başka bir senetle rivayet edilmiştir: Ca'fer ibn Muhammed'den: babasından: dedesinden: babasından: Ali'den: ve bu ayakta durmaz.

Ve Abdullah ibn Vehb nakletmiştir: kendisine anlatan kimseden: Muhammed ibn Aclân'dan: « Önümüzü alma: Allah sana rahmet kılsın. » O bu yüzden, safa katılana kadar bekledi: sonra ölünün duasını zikretti: « Eğer onu azaplandırırsan: sen hamde layıksın: ve eğer onu bağışlarsan: o, rahmetine fakirdir. » Ve şöyle dediğinde: « Sana ne mutlu, ey kabir sahibi: eğer sen at bekçisi değilse: ne ot toplayıcı: ne hazinedar: ne kâtip: ne bekçi. » « Bu adamı tutun: duamasını ve sözünü soruyoruz: o kimdir? » O bu yüzden onlardan saklandı: baktılar: ve işte ayağının izi bir arşın: « Allah'a yemin olsun ki: o, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) bize konuştuğu Hızır'dır. » Ve bu aser kapalıdır: ve onda bir mürsel vardır: ve benzeri ayakta durmaz.

Ve hafız İbn Asâkir nakletmiştir: es-Sevrî'den: Abdullah ibn el-Müherrem'den: Yezîd ibn el-Esamm'dan: Ali ibn Ebi Talib'den: gece yarısı tavafa girdim: ve işte bir adam Kâbe'nin ırgalarına asılıyordu: « Ey işitme ile işitilmeyi engellemeyen Sensin: ve ey sorularla sıkıntıya düşürülmeyen Sensin: ve ey ısrar edenlerin ısrarıyla yorulmayan Sensin: ne de isteyenlerin istemesi: bana bağışlamanın serinliğini ve rahmetinin tatlılığını ver. » Ben dedim: « Bana söylediğin şeyi tekrarla. » « Duydun mu? » « Evet. » « Hızır'ın ruhunu elinde tutan o Allah'a yemin olsun ki: o, Hızır'dı: bir kul, farz bir namazın ardından bunu dediğinde: Allah, deniz köpüğü sayısında: ağaç yaprakları sayısında: ve yıldızlar sayısında olsa bile: günahlarını bağışlamaz: Allah onu ona bağışlamaz. » Ve bu, Abdullah ibn el-Müherrem yönünden zayıftır: çünkü o, hadiste terkedilmiştir: ve Yezîd ibn el-Esamm, Ali'ye yetişmemiştir: ve benzeri ayakta durmaz: ve Allah daha iyi bilir.

Malik ibn İsmail bize nakletti: Salih ibn Ebi'l-Esved bize nakletti: Mahfûz ibn Abdullah el-Hadramî'den: Muhammed ibn Yahyâ'dan: Ali ibn Ebi Talib, Kâbe'yi tavaf ederken: işte bir adam Kâbe'nin ırgalarına asılıyordu: « Ey işitme ile işitilmeyi engellemeyen Sensin: ve ey isteyenlerle meşgul olmayan Sensin: ve ey ısrar edenlerin ısrarıyla daraltılmayan Sensin: bana bağışlamanın serinliğini ve rahmetinin tatlılığını tattır. » Ali ona şöyle dedi: « Ey Allah'ın kulu, şu duayı tekrarla: onu duydun mu? » « Evet. » « O halde her namazın ardından dua et: ve Hızır'ın ruhunu elinde tutan o Allah'a yemin olsun ki: senin üzerinde, gök yıldızları sayısında: ve onun yağmurunda: ve kaya parçalarında ve toprağın tozunda günahlar olsaydı: sana bir göz kırpmasından daha hızlı bağışlardı.

» Ve bu da mürseldir: ve senetinde bilinmeyenler vardır: ve Allah daha iyi bilir. Ve İbn el-Cevzî onu aktarmıştır: Yakûb ibn Yusuf bize nakletti: Malik ibn İsmail bize nakletti: ve benzerini zikretmiştir: ve bu, bilinmeyen mürsel bir senettir: ve onda adamın Hızır olduğuna delalet eden bir şey yoktur.

Ebu'l-Kasım ibn el-Hüseyin bize haber verdi: Ebu Talib Muhammed ibn Muhammed bize haber verdi: Ebu İshak el-Müzekkî bize haber verdi: Muhammed ibn İshak ibn Huzeyme bize nakletti: Muhammed ibn Ahmed ibn Zeyd bize nakletti: bize Abbâdân'ı gezdirdi: Amr ibn Âsim bize haber verdi: el-Hasan ibn Rezîn bize nakletti: İbn Cüreyc'ten, Atâ'dan, İbn Abbas'tan: ve ben onu yalnızca Peygambere (s.a.v.) dayandırılmış olarak bilirim: o şöyle dedi: « Hızır ile İlyas her yıl hacc vaktinde karşılaşırlar: her biri yoldaşının başını tıraş eder: Allah'ın adıyla: Allah'ın dilediği oldu: iyiliği Allah'tan başkası yöneltmez: Allah'ın dilediği oldu: kötülüğü Allah'tan başkası defetmez: Allah'ın dilediği oldu: her nimet Allah'tandır: Allah'ın dilediği oldu. » Ve İbn Abbas şöyle demiştir: kim bunları sabah ve akşam üç kez derse: Allah onu boğulmadan: yangından: ve hırsızlıktan korur: ve onun şöyle dediğini düşünüyorum: ve şeytandan: ve sultan'dan: ve yılandan: ve akrepten.

Darekutnî kitabında şöyle demiştir: bu, garip bir hadistir: İbn Cüreyc'in hadisinden: ondan bu hadisi ondan başka hiçbir şeyhim nakletmedi: kastettiği el-Hasan ibn Rezîn'dir. Ve Muhammed ibn Kesîr el-Abdî onu ondan aynı şekilde nakletmiştir: o, bilinmeyendir: meçhul: ve hadisi korunmamıştır: o, el-Hasan ibn Rezîn ile zayıf bir hadistir.

Ve İbn Asâkir benzerini nakletmiştir: Ali ibn el-Hasan el-Cehdamî yoluyla: o yalancıdır: Damra ibn Habîb el-Kudsî'den: babasından: el-Alâ ibn Ziyâd el-Kuşeyrî'den: Abdullah ibn el-Hasan'dan: babasından: dedesinden: Ali ibn Ebi Talib'den: Peygambere dayandırılmış olarak: « Her Arefe'den Arefe'ye buluşurlar: Cebrail: Mikail: İsrafil: ve Hızır. » Ve uzun bir uydurma hadis zikretmiştir: onu bilerek aktarmaktan vazgeçtik: hamd Allah'adır.

Ve İbn Asâkir nakletmiştir: Hişâm ibn Hâlid yoluyla: el-Hasan ibn Yahyâ el-Huşânî'den: İbn Ebi Revvâd'dan: İlyas ile Hızır, Ramazan ayını Beytü'l-Makdis'te oruçlu geçirirler: ve her yıl hacc yaparlar: ve zemzem suyundan, kendilerine sonraki yılın benzerine kadar yetecek tek bir yudum içerler.

Ve İbn Asâkir nakletmiştir: Şam mescidini inşa eden Velîd ibn Abdülmelik ibn Mervan, mescitte bir gece ibadet etmeyi seviyordu: o bu yüzden bekçilere orayı ona boş bırakmalarını emretti: onlar bunu yaptılar: geceleyin olduğunda: saatler kapısından geldi: ve büyük mescide girdi: ve işte bir adam, onun ile yeşil kapı arasında namazda ayakta: « Size onu bana yalnız bırakmanızı emretmiştim değil miydi? » « Ey müminlerin emiri: o, her gece burada namaz kılmaya gelen Hızır'dır. »

Ebu'l-Kasım İsmail ibn Ahmed bize haber verdi: Ebu Bekr ibn Taberî bize haber verdi: Ebu'l-Hüseyin ibn Fazl bize haber verdi: Abdullah ibn Ca'fer bize haber verdi: Yakûb, o İbn Süfyân'dır: el-Fesevî bize nakletti: Muhammed ibn Abdülazîz bize nakletti: Damra bize nakletti, es-Serrî ibn Yahyâ'dan, Riyâh ibn Abîde'den: Ömer ibn Abdülazîz'e refakat eden, iki eline dayanan bir adam gördüm: kendi kendime dedim: bu adam kabadır. Namazdan çıktığında: « Az önce eline dayanan adam kimdi? » « Onu gördün mü, ey Riyâh? » « Evet. » « Ben seni yalnızca bir salih adam sanıyordum. » « O, kardeşim Hızır'dır: o bana adil ve ölçülü olacağım müjdeğini verdi. » Rûmlevî alimler katında mârûz: ve Ebu'l-Hüseyin ibn el-Münâzî, Damra'yı: es-Serrî'yi: ve Riyâh'ı eleştirdi: sonra Ömer ibn Abdülazîz'den başka senetler aktardı: Hızır'la karşılaştığından: ve onların hepsini zayıflatmıştır: ve İbn Asâkir ayrıca onun, İbrâhîm et-Teymî'yle: ve Süfyan ibn Uyeyne'yle: ve zikri uzun süren bir grupla karşılaştığını nakletmiştir.

Hızır öldü mü? Alimlerin tartışması

Bu rivayetler ve bu kıssalar, onu bugüne kadar diri benimseyenin dayanağıdır: ve mevsul hadislerin hepsi çok zayıftır: onlara karşı dinde hiçbir delil doğrulmaz: ve kıssalar: çoğu senet bakımından zayıflıktan hâli değildir: ve onlar hakkında söylenebilecek en iyi şey: onların, günah işlemekten mahfuz olmayan bir kimse nezdinde sahih olmasıdır: bir sahabiden ya da başkasından: çünkü hata ondan mümkündür: ve Allah daha iyi bilir.

Ma'mer bize haber verdi: Zühri'den: Ubeydullah ibn Abdullah ibn Utbe bana haber verdi ki: Ebu Said, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) bize Deccal hakkında uzun bir hadis naklettiğini anlatıyordu: « Deccal gelecek: ve ona Medine'nin kapılarına girmesi haram kılınmıştır: o yüzden o gün kendisine salihlerden bir adam çıkar: o, insanların en iyisidir: ya da en iyilerinden: « Ben sana şahitlik ediyorum ki: sen, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) bize haber verdiği Deccal'sin. Deccal insanlara şöyle der: « Ne dersiniz: eğer bu adamı öldürürsem: sonra diriltirsem: iş hakkında şüpheniz olur mu? Onlar derler: « Hayır. » O, bu yüzden onu öldürür: sonra diriltir: ve adam şöyle der: « Allah'a yemin olsun ki: sana dair şimdiye kadar senden daha çok kesinlik kazanmadım.

» Sonra onu ikinci kez öldürmek istedi: ama ona üzerinde kudret verilmedi. Ma'mer şöyle demiştir: bana ulaştığına göre boynunda bakır bir bıçak taşıyormuş: ve bana ulaştığına göre Deccal'in öldürüp sonra dirilttiği adam Hızır'dır. Ve bu hadis, Müslim'in Sahih'inde, Zühri'nin hadisinden süzülmüştür. Ve Ebu İshak İbrahim ibn Muhammed ibn Süfyân şöyle demiştir: doğrusu şöyle demektir: bu adam Hızır'dır: bana ulaştı: gençlik dolu bir genç getirecek: ve onu öldürecek: ve bu söz, onun anında bulunmasını gerektirmez: ama tevatür yeterlidir.

Ve Şeyh Ebu'l-Ferec İbn el-Cevzî, kitabında, bunun üzerine ulaşan hadislere: mevsul rivayetler arasında: dayanmıştır: ve onların uydurma olduğunu göstermiştir: ve sahabilerden: tabiîlerden: ve onlardan sonra gelenlerden aserlerden: ve senetlerinin zayıflığını, hallerini tasvir ederek ve erkeklerinin cehaletini açıklamakla sermiştir: ve o, bununla övüldü: ve iyi eleştirdi.

Onun öldüğünü benimseyenlere gelince: içinde Buhari: İbrâhîm el-Harbî: Ebu'l-Hüseyin İbn el-Münâzî: ve Şeyh Ebu'l-Ferec İbn el-Cevzî vardır: onlar lehine çok şeylerle delil getirmişlerdir: bunların içinde: « Ve Biz senden önce hiçbir insana ebedîlik vermedik » (Sure 21, 34): Hızır, bir insan olsaydı: mutlaka bu umuma dahildir: ve onu ondan dışarıda istisna etmek ancak sahih bir hüccetle olur: ve asıl, onun yokluğudur: ta ki o sabit kılınana kadar: ve onda zikredilen şey, kabule layık mahfuz bir kimsenin istisnasına delil olarak nakledilmedi. Ve Allah peygamberlerin bey'ini aldığında: « Ve Allah, peygamberlerden bey' aldığı zaman: size kitaptan ve hikmetten bir şey vermişken: sonra size, yanınızda olanı tasdik eden bir elçi gelmişken: ona mutlaka iman edecek ve ona mutlaka yardım edeceksiniz. Dedi: bunu ikrar ettiniz ve üzerime ağır bey' mi aldınız? Onlar dediler: ikrar ettik.

Dedi: öyleyse şahitlik edin: ve ben sizinle beraber şahitlerdenim. » (Sure 3, 81) « Allah hiçbir peygamber göndermedi ki: ondan bey' alınmamış olsun: Muhammed gönderilirse ve o diri olursa: ona iman edecek ve ona yardım edecek. » Buhari onu ondan nakletmiştir. Hızır, bir peygamber ya da bir Allah velisi olsaydı: bu bey'e dahildir: eğer o, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) zamanında diri olsaydı: en şerefli hallerinden biri, onun önünde olmaktır: Allah'ın kendisine indirdiğine iman eden ve ona yardım eden: ondan bir düşmanın ona erişmesinden ziyade: çünkü o bir Allah velisi olsaydı: Sadık ondan daha şereflidir: ve o bir peygamber olsaydı: Musa ona göre daha şereflidir.

Ruhumu elinde tutan o Allah'a yemin olsun ki: eğer Musa diri olsaydı: ondan başkası bana uymak zorunda olmazdı.

Ahmed, Câbir ibn Abdullah'tan nakletmiştir

Ahmed imam onu Musnad'da nakletmiştir: Surayc ibn Nu'mân bize nakletti: Huşeym bize nakletti: Mücelîd bize haber verdi, eş-Şa'bî'den: Câbir ibn Abdullah'tan: Allah'ın elçisinin (s.a.v.) şöyle dediğini: ve bu, kesinleştirilmiş olandır: ve din alimi, zaruret ilmini bilir: ve şerefli ayet ona işaret etmiştir: peygamberlerin hepsi: onların diri oldukları farz edilse: Allah'ın elçisinin (s.a.v.) zamanında zorunlu olsalar: hepsi ona uyanlar olurdu: onun emrinde: ve onun şeriatinin umumunda: tıpkı Peygamberin (s.a.v.), gece yolculuğu gecesinde onlarla toplandığında: onların hepsinden üstün yükseltildiği gibi: ve onlarla birlikte Beytü'l-Makdis'e indiklerinde: ve namaz vakti gelince: Cebrail, Allah katından ona, onların önünde imamlık etmesini emretti: o bu yüzden onların önünde namaz kıldı: onların kıble yurdunda ve ikamet konutlarında: bu, onun, üstün imam: mühür elçi: şereflendirilmiş: öncelikli olduğunu delalet etmektedir: salat ve selam Allah'ın üzerine ve onların hepsinin üzerine olsun.

Bunun bilinmesiyle: ve bu her iman edene bilinmektedir: bilinir ki: Hızır, diri olsaydı: Muhammed'in (s.a.v.) ümmetinden olurdu: ve şeriatinden örnek alanlardan olurdu: ondan başka yapamazdı. İşte İsâ ibn Meryem (s.a.v.): zamanların sonunda indiğinde: bu tertemiz şeriatle hükmedecektir: ondan çıkmayacaktır: ve ondan dönmeyecektir: ve o, elçiler içinde azim sahiplerinin beşinden biridir: ve Beni İsrail peygamberlerinin mühürüdür. Ve bilinmektedir ki: ondan, Hızır'ın, Allah'ın elçisiyle (s.a.v.) tek bir gün karşılaştığını: ne de onunla tek bir muharebe sahasında savaştığını kanıtlayan: kalbe güven veren ne sahih ne hasen bir senet nakledilmemiştir: ve işte Bedr günü: tasdik edilmiş Sadık, Rabbine (o yüce) yakarışında: destek isteyerek: ve fethi isteyerek: şöyle diyordu: « Ey Allah, eğer sen bu küçük grubu helak edersen: yeryüzünde ondan sonra sana kulluk edilmez.

» Ve bu küçük grubun altında, o günün Müslümanlarının ileri gelenleri vardı: ve meleklerin ileri gelenleri: Cebrail'e (s.a.v.) kadar: tıpkı Hassân ibn Sâbit'in bir kasidesinde dediği gibi: ve bu, Arapların söylediği en iftihar eden banttır:

« Ve Bedr havuzunda: onlara yüz çevirdiğinde: Cebrail sancaklarımızın altında: ve Muhammed. »

Eğer Hızır diri olsaydı: bu sancağın altında durması, rütbelerinin en şereflisi olurdu: ve seferlerinin en büyüğü.

Bazı alimlere soruldu: « Öldü mü? » « Evet. » Ve bana benzeri, Ebu Tâhir ibn el-Gûbarî'den ulaştı: o delil getiriyordu: o diri olsaydı: Allah'ın elçisine (s.a.v.) gelmiş olurdu: İbn el-Cevzî onu kitabında nakletmiştir. Neden şöyle demeyelim: o, tüm bu yerlerde bulunuyordu: ama onu gören hiçbir kimse yoktu?

Cevap: asıl, bu uzak farziyetin imkânsızlığıdır: ondan, umumların yalnızca farziyetlerle istisna edilmesi takip eder: sonra ona bu saklanmayı getiren nedir: onun zahir olması, karşılıkta daha büyük: rütbete daha yüksek: muizede daha zahir olurdu: sonra eğer ondan sonra kalırsa: Allah'ın elçisinin (s.a.v.) peygamber hadislerini: ve Kur'an ayetlerini aktarması: ve yalan hadisleri: ve tersine çevrilen kıssaları: ve bidat görüşleri: ve fırka heveslerini açık ifşa etmesi: ve Müslümanlarla seferlerinde savaşması: ve cuma namazlarında: ve topluluklarında bulunması: ve onlara fayda vermesi: ve onlar hakkında, herhangi bir başkasından kötülüğü defetmesi: ve alimlere ve hâkimlere irşad vermesi: ve hüccetleri ve hükümleri takviye etmesi: onların, şehirlerde bulunmasını anlattıkları şeyden: ve çölleri ve diyarları geçmesinden: ve halleri çoğu bilinmeyen ibadet edenlerle buluşmasından: ve onların arasında, onlar için tercüman olan kılavuz makamından daha iyi olurdu.

Ve zikrettiğimiz bu şey: idrakten sonra ondan hiçbir kimse şüphe etmez: ve Allah dilediğini dosdoğru yola erdirir. Ve bunun içinde Sahih ve benzerlerinde sabit olan Abdullah ibn Ömer'den şöyledir: Allah'ın elçisi (s.a.v.) bir akşam yatsıyı kıldı: sonra şöyle dedi: « Bu geceniz hakkında ne dersiniz: yüz yıl içinde: bugün yeryüzünün yüzünde bulunanlardan hiçbir kimse kalmayacaktır. » İnsanlar bu yüzden, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) bu sözüyle telâşa düştüler: ve o, yalnızca asrın sonunu kastediyordu.

Abdürrezzak bize nakletti: Ma'mer bize haber verdi, Zühri'den: Selîm ibn Abdullah ve Ebu Bekr ibn Süleyman ibn Ebi Hasmâ bana haber verdiler: Allah'ın elçisi (s.a.v.) hayatının sonunda bir gece yatsıyı kıldı: « Bu geceniz hakkında ne dersiniz: yüz yılın sonunda: yeryüzünde bulunanlardan hiçbir kimse kalmayacaktır. » Ve Buhari ile Müslim onu, Zühri'nin hadisinden süzdüler. Muhammed ibn Ebî Adî bize nakletti: Süleyman et-Teymî'den: Ebu Nadra'dan: Câbir ibn Abdullah'tan: Allah'ın elçisi (s.a.v.), ölümünden hemen önce ya da bir ay önce şöyle dedi: « Yaşayan bir ruh yoktur: sizden bugün yaşayan bir ruh yoktur: yüz yıl ona değmesin: oysa o o gün diridir.

» Musa ibn Davûd bize nakletti: İbn Lehîa bize nakletti: Ebu'z-Zübeyr'den: Câbir'den: Peygamberden (s.a.v.): « Saati benden soruyorlar: ve ilmi yalnızca Allah katındadır: Allah'a yemin olsun ki: yeryüzünde bugün yaşayan bir ruh yoktur: yüz yıl ona değmesin. » Ve böylece Müslim onu, Ebu Nadra ve Ebu'z-Zübeyr yoluyla nakletmiştir: ikisi de Câbir ibn Abdullah'tan, benzer. Hammâd bize nakletti: Ebu Muaviye bize nakletti: el-A'meş'ten: Ebu Süfyân'dan: Câbir'den: Allah'ın elçisi (s.a.v.) şöyle dedi: « Yeryüzünde yüz yıl ona değmeyen yaşayan bir ruh yoktur. » Ve bu da Müslim'in şartı üzeredir.

İşte bu sahih hadisler, Hızır'ın hayatı iddiasının kökünü keser: Hızır, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) zamanını bilmeseydi: bu, kesinliğe kadar güçlenen zan olduğunda: bir sorun yoktur: ve o, zamanını tanıdıysa: bu hadis, onun ondan sonra yüz yıl yaşamamış olmasını gerektirir: o bu yüzden bugün kaybolmuş: yok olmuş olurdu: çünkü o bu umuma dahildir: ve asıl, ona bir istisna edilebilir mahfuz kimsenin olmamasıdır: ta ki kabule layık sahih bir hüccet sabit kılınana kadar: ve Allah daha iyi bilir.

Buhari'den ve şeyhi Ebu Bekr İbn Arabî'den nakledilmiştir: onun, Peygamber'in (s.a.v.) hayatını tanıdığı: ama ondan sonra öldüğü: bu hadis yüzünden: ve Buhari'nin (Allah onun rahmeti üzerine olsun) bunu söylemesi: ve Peygamber'in (s.a.v.) zamanına kadar yaşamış olması: tetkik gerektirmektedir: ve es-Suheyli onun hayatta kalmasını tercih etmiştir: ve tersini nakletmiştir.

Peygamber'le (s.a.v.) karşılaşmasına gelince: ve ondan sonra Ehl-i Beyt'e taziyet vermesine: bu, sahih senetlerle nakledilmektedir: sonra önceki zayıflatmış olduğumuz şeyi zikretmiştir: ve senetlerini aktarmamıştır: ve Allah daha iyi bilir.