Peygamber Hud

Hud (s.a.v.), el-Ahkaf'ta yaşayan Araplardan Ad kavmine gönderildi: onlar, tufandan sonra idole kulluk eden ilk kavimdi: Sadd, Semud ve Hara. Onları yalnızca Allah'a kulluk etmeye davet etti; kavmin ileri gelenleri onu yalancı saydı ve vaat edilen azabı talep etti. Üç yıllık kuraklıktan sonra bir bulut gördüler ve beklenen yağmura inandılar: o, insanları yerden tutup savuran ve onları « içi boş hurma kütükleri gibi » yere seren, uğuldayan ve sert bir rüzgâr olan « yedi gece ve sekiz gün üst üste » idi. Hud ve iman edenler Allah'ın bir rahmetiyle kurtarıldı; helak edilen Ad ise dünyada da ahirette de lânetle izlendi.

Hud'un kıssası

Hud (s.a.v.), Hud ibn Şalih ibn Arfahşed ibn Sam ibn Nuh'tur. Denilmiştir: Hud, Eber (Abir) ibn Şalih ibn Sam ibn Nuh'tur; ve denilmiştir: Hud, İbn Cerir'in naklettiği gibi, Hud ibn Abdullah ibn Rabi' ibn el-Cerud ibn Ad ibn Avs ibn İram ibn Sam ibn Nuh'tur. Ad, el-Ahkaf'ta, yani kum tepelerinde, eş-Şihr ülkesinde yaşayan Araplardı; onların vadisinin adı Mughith idi. Çoğunlukla kalın direkli çadırlarda yaşarlar.

« Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? » Sure 89, 6-8

yani İram'dan olan Ad kabilesi. Bunlar ilk Ad'dır; ikinci Ad'lara gelince, onlar daha sonradır, tıpkı delilinin kendi yerinde geleceği gibi. İlk Ad'lara gelince, onlar direkli İram'dan olan Ad'lardır: memleketlerde ne kabile anlamında ne direkler anlamında onlara benzer bir şey yaratılmamıştır. İlk anlam doğrudur, tıpkı Tefsir'de sabit kıldığımız gibi.

Bazıları, İram'ın, kimi zaman Şam'da, kimi zaman Yemen'de, kimi zaman Hicaz'da, kimi zaman başka yerde dolaşan bir şehir olduğunu iddia etmiştir: bu, çok uzak bir mesafeye sapmaktır. Hiçbir emarenin, hiçbir hüccetin dayanılacağı, hiçbir esasın istinat edileceği olmayan bir şey söylemiştir.

İbn Hibban'ın Sahih'inde nakledilmiştir: peygamberler arasında dördü Araptı: Hud, Salih, Şu'ayb ve senin peygamberin, ey Ebu Zer. Hud, Arapça konuşan ilk kişi olmuştur. Vehb ibn Münebbih, babasının onu ilk konuşan olduğunu iddia etmiştir. Bir başkası ise Arapça konuşan ilk kişinin Nuh olduğunu söylemiştir. Ve denilmiştir: Adem'dir: ve bu daha muhtemeldir: başka bir görüş de vardır ve Allah daha iyi bilir.

Arîbe Araplarına gelince: onlar çok sayıda kabiledir: bunların içinde: Ad, Semud, Cürhüm, Tesm, Cadîs, Ümaym, Medyen, İmlik, Abîl, Câsim, Kahtan ve Yakten oğulları ve diğerleri vardır. Musta'ribe Araplarına gelince: onlar, İbrahim Halil'in oğlu İsmail'in soyundandır. İsmail ibn İbrahim, Arapların, yani annesi Hacer ile Kutsal Beyt'in yanına yerleşen Cürhüm kabilesinin dilini alınca, fısıldayan ve duyulur Arapça konuşan ilk kişi olmuştur, tıpkı Yüce Allah dilerse delilinin kendi yerinde geleceği gibi; ama Allah ona bu dili, en yüksek fısıltı ve açık ifade derecesinde konuşturmuştur: ve Allah'ın elçisi (s.a.v.) bu şekilde konuşurdu.

Gayenin şu olduğu sabittir: Ad, ilk Ad'lar, tufandan sonra idole kulluk eden ilk kavim oldular. Onların putları üç taneydi: Sadd, Semud ve Hara. Allah bu yüzden aralarında kardeşleri Hud'u (s.a.v.) gönderdi: o, onları Allah'a davet etti, Yüce Allah'ın Nuh kavminin zikrinden sonra dediği gibi:

Hud'un Ad kavmine daveti

« Ad milletine de, kardeşleri Hud'u gönderdik "Ey milletim! Allah'a kulluk edin, O'ndan başka tanrınız yoktur, karşı gelmekten sakınmaz mısınız?" dedi. Milletinin inkarcı ileri gelenleri, "Biz senin beyinsiz olduğunu görüyor ve seni yalancılardan sanıyoruz" dediler. "Ey milletim! Ben beyinsiz değil, Alemlerin Rabbinin peygamberiyim.

Size Rabbimin sözlerini bildiriyorum. Ben sizin için güvenilir bir öğütçüyüm; sizi uyarmak üzere, aranızdan bir adam vasıtasiyle Rabbinizden size bir haber gelmesine mi şaşıyorsunuz? Allah'ın sizi Nuh'un milleti yerine getirdiğini ve vücutça da onlardan üstün kıldığını hatırlayın, başarıya erişebilmeniz için Allah'ın nimetlerini anın" dedi.

Size Rabbimin sözlerini bildiriyorum. Ben sizin için güvenilir bir öğütçüyüm; sizi uyarmak üzere, aranızdan bir adam vasıtasiyle Rabbinizden size bir haber gelmesine mi şaşıyorsunuz? Allah'ın sizi Nuh'un milleti yerine getirdiğini ve vücutça da onlardan üstün kıldığını hatırlayın, başarıya erişebilmeniz için Allah'ın nimetlerini anın" dedi. "Bize yalnız Allah'a kulluk etmemizi, babalarımızın taptıklarını bırakmamızı söylemek için mi geldin? Doğru sözlülerden isen haydi bizi tehdit ettiğin azaba uğrat" dediler.

"Hiç şüphesiz artık Rabbinizin azab ve öfkesini hakettiniz. Allah'ın hiçbir delil indirmediği, isimlerini de siz ve babalarınızın koyduğu putlar hakkında mı benimle tartışıyorsunuz? Bekleyin, doğrusu ben de sizinle beraber bekleyenlerdenim" dedi. Biz, rahmetimizle, Hud'u ve beraberinde bulunanları kurtardık, ayetlerimizi yalan sayarak inanmayanların kökünü kestik. » Sure 7, 65-72

« Ad milletine kardeşleri Hud'u gönderdik. Şöyle dedi: "Ey milletim! Allah'a kulluk edin. O'ndan başka tanrınız yoktur; yoksa sadece yalan uyduran kimseler olursunuz." "Ey milletim! Buna karşılık sizden bir ücret istemiyorum. Benim ücretim ancak beni yaratana aittir. Akletmez misiniz?" "Ey milletim! Rabbinizden mağfiret dileyin, sonra O'na tevbe edin ki size gökten bol bol yağmur göndersin, kuvvetinize kuvvet katsın; suçlular olarak yüz çevirmeyin." "Ey Hud! Sen bize bir belge getirmeden, senin sözünden ötürü tanrılarımızı terketmeyiz ve sana inanmayız.

Bir kısım tanrılarımız seni çarpmıştır, demekten başka birşey demeyiz" dediler. Hud: "Doğrusu ben Allah'ı şahit tutuyorum; siz de şahit olun ki ben O'nu bırakıp koştuğunuz ortaklardan uzağım. Hepiniz bana tuzak kurun sonra da ertelemeyin. Ben, ancak benim de sizin de Rabbiniz olan Allah'a güvenirim. Hiçbir canlı yoktur ki Allah ona el koymamış bulunsun. Rabbim elbette doğru yoldadır. Eğer yüz çevirirseniz, şüphesiz ben size benimle gönderileni bildirdim. Rabbim sizden başka bir milleti yerinize getirebilir, O'na bir şey de yapamazsınız. Doğrusu Rabbim herşeyi koruyandır" dedi.

Bir kısım tanrılarımız seni çarpmıştır, demekten başka birşey demeyiz" dediler. Hud: "Doğrusu ben Allah'ı şahit tutuyorum; siz de şahit olun ki ben O'nu bırakıp koştuğunuz ortaklardan uzağım. Hepiniz bana tuzak kurun sonra da ertelemeyin. Ben, ancak benim de sizin de Rabbiniz olan Allah'a güvenirim. Hiçbir canlı yoktur ki Allah ona el koymamış bulunsun. Rabbim elbette doğru yoldadır. Eğer yüz çevirirseniz, şüphesiz ben size benimle gönderileni bildirdim. Rabbim sizden başka bir milleti yerinize getirebilir, O'na bir şey de yapamazsınız. Doğrusu Rabbim herşeyi koruyandır" dedi.

Bir kısım tanrılarımız seni çarpmıştır, demekten başka birşey demeyiz" dediler. Hud: "Doğrusu ben Allah'ı şahit tutuyorum; siz de şahit olun ki ben O'nu bırakıp koştuğunuz ortaklardan uzağım. Hepiniz bana tuzak kurun sonra da ertelemeyin. Ben, ancak benim de sizin de Rabbiniz olan Allah'a güvenirim. Hiçbir canlı yoktur ki Allah ona el koymamış bulunsun. Rabbim elbette doğru yoldadır. Eğer yüz çevirirseniz, şüphesiz ben size benimle gönderileni bildirdim. Rabbim sizden başka bir milleti yerinize getirebilir, O'na bir şey de yapamazsınız. Doğrusu Rabbim herşeyi koruyandır" dedi.

Bir kısım tanrılarımız seni çarpmıştır, demekten başka birşey demeyiz" dediler. Hud: "Doğrusu ben Allah'ı şahit tutuyorum; siz de şahit olun ki ben O'nu bırakıp koştuğunuz ortaklardan uzağım. Hepiniz bana tuzak kurun sonra da ertelemeyin. Ben, ancak benim de sizin de Rabbiniz olan Allah'a güvenirim. Hiçbir canlı yoktur ki Allah ona el koymamış bulunsun. Rabbim elbette doğru yoldadır. Eğer yüz çevirirseniz, şüphesiz ben size benimle gönderileni bildirdim. Rabbim sizden başka bir milleti yerinize getirebilir, O'na bir şey de yapamazsınız. Doğrusu Rabbim herşeyi koruyandır" dedi.

Buyruğumuz gelince, Hud'u ve beraberindeki inananları, rahmetimizle kurtardık. Onları çetin bir azabdan koruduk. İşte bu, Rablerinin ayetlerini bile bile inkar eden, peygamberlerine kafa tutan ve her inatçı zorbanın emrine uyan Ad milletidir. Bu dünyada da, kıyamet gününde de lanete uğradılar. Bilin ki Ad milleti Rablerini inkar etti ve yine bilin ki Hud'un milleti Ad Allah'ın rahmetinden uzaklaştı. » Sure 11, 50-60

Kur'an'da Hud kavminin azabı

« Bunların ardından başka nesiller varettik. Onlara aralarından: "Allah"a kulluk edin, O'ndan başka tanrınız yoktur, sakınmaz mısınız?" diyen bir elçi gönderdik. Onun, inkarcı ve ahirete kavuşmayı yalanlayan milletinin ileri gelenleri ki Biz onlara bu dünya hayatında nimet vermiştik şöyle dediler: "Bu, yediğinizden yiyen, içtiğinizden içen sizin gibi bir insandan başka birşey değildir." "Kendiniz gibi bir insana itaat ederseniz hüsrana uğrayacağınızda hiç şüphe yoktur." "Öldüğünüz, toprak ve kemik yığını olduğunuz zaman tekrar dirilmenizle sizi tehdit mi ediyor?"

"Oysa tehdit edildiğiniz şey ne kadar, hem de ne kadar uzak!" "Hayat ancak bu dünyadakidir. Ölürüz ve yaşarız (kimimiz ölür kimimiz doğar); tekrar diriltilmeyiz." "Bu, sadece Allah'a karşı yalan uyduranın biridir. Biz ona inanmayız." O peygamber: "Rabbim! Beni yalancı saymalarına karşılık bana yardım et" dedi. Allah da: "Az sonra pişman olacaklar" buyurdu. Gerçekten, onları bir çığlık yakaladı ve onları süprüntü yığını haline getirdik. Haksızlık eden millet, rahmetden ırak olsun! » Sure 23, 31-41

« Ad milleti de peygamberleri yalanladı.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

Kardeşleri Hud, onlara: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Doğrusu ben size gönderilmiş güvenilir bir elçiyim; Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim ecrim ancak Alemlerin Rabbine aittir. Siz her yüksek yere koca bir bina kurup, boş şeyle mi uğraşırsınız? Temelli kalacağınızı umarak sağlam yapılar mı edinirsiniz? Yakaladığınızı zorbaca mı yakalarsınız? Artık Allah'tan sakının ve bana itaat edin. Bildiğiniz şeyleri size verenden sakının; davarları, oğulları, bahçeleri ve akarsuları size O vermiştir. Doğrusu hakkınızda büyük günün azabından korkuyorum" dedi.

"İster öğüt ver, ister öğüt verenlerden olma, bizce birdir. Bu durumumuz öncekilerin geleneğidir. Biz azaba uğratılacak da değiliz" dediler. Bu durumumuz öncekilerin geleneğidir. Biz azaba uğratılacak da değiliz" dediler. Böylece onu yalanladılar; Biz de kendilerini yok ettik. Bunda şüphesiz ki ders vardır; ama çoğu inanmamıştır. Doğrusu Rabbin güçlüdür, merhametlidir. » Sure 26, 123-140

Ad'lara gelince: onlar yeryüzünde haksız olarak kibirlendiler ve şöyle dediler: bize göre bizden daha güçlü kim var? Onları yaratmış olan Allah'ın, güç bakımından kendilerinden daha güçlü olduğunu görmediler mi? Ve onlar, ayetlerimizi inkâr ediyorlardı. Biz de üzerlerine, uğursuz günlerde uğuldayan bir rüzgâr gönderdik: ta ki onlara dünyadaki alçaltıcı azabı tattıralım: ahiretteki azap ise daha alçaltıcıdır: ve onlara yardım da edilmez.

« Ad milletinin kardeşi Hud'u an; ondan önce ve sonra, "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin" diyen nice uyarıcılar gelip geçmişken, Ahkaf bölgesindeki milletini uyarmış "Doğrusu sizin için, büyük günün azabından korkuyorum" demişti. "Bize, bizi tanrılarımızdan alıkoymak için mi geldin? Doğru sözlülerden isen, bizi tehdit ettiğin şeyi başımıza getir" dediler. "Doğrusu bunun ne zaman geleceğini Allah bilir; ben size benimle gönderileni tebliğ ediyorum; fakat sizin cahil bir millet olduğunuzu görüyorum." dedi.

O azabın, yayılarak vadilerine doğru yöneldiğini gördüklerinde: "Bu yaygın bulut bize yağmur yağdıracaktır" dediler. Hud: "Hayır, o, acele beklediğiniz şeydir; can yakıcı azap veren bir rüzgardır; Rabbinin buyruğu ile her şeyi yok eder" dedi. Bunun üzerine evlerinin harabelerinden başka bir şey görünmez oldu. Biz, suçlu milleti işte böyle cezalandırırız.

O azabın, yayılarak vadilerine doğru yöneldiğini gördüklerinde: "Bu yaygın bulut bize yağmur yağdıracaktır" dediler. Hud: "Hayır, o, acele beklediğiniz şeydir; can yakıcı azap veren bir rüzgardır; Rabbinin buyruğu ile her şeyi yok eder" dedi. Bunun üzerine evlerinin harabelerinden başka bir şey görünmez oldu. Biz, suçlu milleti işte böyle cezalandırırız. » Sure 46, 21-25

Ve:

« Ad milletinin başından geçende de ibret vardır: Onların üzerine, uğradığı her şeyi bırakmayıp toza çeviren kuru bir rüzgar gönderdik. Ad milletinin başından geçende de ibret vardır: Onların üzerine, uğradığı her şeyi bırakmayıp toza çeviren kuru bir rüzgar gönderdik. » Sure 51, 41-42

« İlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur. İlk Ad milletini, Semud milletini yok edip geri bırakmayan O'dur. Daha önce de Nuh milletini yok eden O'dur; çünkü onlar çok zalim ve pek taşkın kimselerdi. Lut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur. » Sure 53, 50-53

« Ad milleti peygamberini yalanlamıştı; Benim azabım ve uyarmam nasılmış? Nitekim üzerlerine, insanları, sökülmüş hurma kütüğü gibi kopararak yere seren, dondurucu bir rüzgarı uğursuzluğu devam eden bir günde gönderdik. Nitekim üzerlerine, insanları, sökülmüş hurma kütüğü gibi kopararak yere seren, dondurucu bir rüzgarı uğursuzluğu devam eden bir günde gönderdik. Benim azabım ve uyarmam nasılmış? And olsun ki, Kuran'ı öğüt olsun diye kolaylaştırdık; öğüt alan yok mudur? » Sure 54, 18-22

Ad'lara gelince: onlar, uğuldayan ve sert bir rüzgârla helak edildiler: onu onlara yedi gece ve sekiz gün üst üste boyun eğdirdi: kavmi, içi boş hurma kütükleri gibi yere serilmiş halde görülüyordu. İçlerinde kurtulan bir kimse görüyor musun?

« Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? Rabbinin, hiçbir memlekette benzeri ortaya konmayan sütunlara sahip İrem şehrinde oturan Ad milletine ne ettiğini görmedin mi? Vadide kayaları kesip yontan Semud milletine, memleketlerde aşırı giden, oralarda bozgunculuğu artıran, sarsılmaz bir saltanat sahibi Firavun'a Rabbinin ne ettiğini görmedin mi?

Vadide kayaları kesip yontan Semud milletine, memleketlerde aşırı giden, oralarda bozgunculuğu artıran, sarsılmaz bir saltanat sahibi Firavun'a Rabbinin ne ettiğini görmedin mi? Vadide kayaları kesip yontan Semud milletine, memleketlerde aşırı giden, oralarda bozgunculuğu artıran, sarsılmaz bir saltanat sahibi Firavun'a Rabbinin ne ettiğini görmedin mi? Vadide kayaları kesip yontan Semud milletine, memleketlerde aşırı giden, oralarda bozgunculuğu artıran, sarsılmaz bir saltanat sahibi Firavun'a Rabbinin ne ettiğini görmedin mi? Rabbin onları azap kırbacından geçirmiştir. Doğrusu Rabbin hep gözetlemektedir. » Sure 89, 6-14

Bu kıssaların her birinden daha önce kendi yerlerinde, Tefsir adlı kitabımızda söz ettik: hamd ve lütuf Allah'adır. Ad'ların zikri, Beraa suresinde, İbrahim suresinde, el-Furkan suresinde, el-Ankebût suresinde ve Sad suresinde ve Kaf suresinde geçmiştir. Bu bağlamlardan, kendilerine eklenen haberlerle birlikte, kıssanın özünü toplayarak zikredelim. Daha önce sabit kılmıştık ki onlar, tufandan sonra idole kulluk eden ilk kavimler oldular:

Hud ile Ad ileri gelenlerinin tartışması

« Sizi Nuh kavminden sonra halifeler kıldığınızı ve yaratılışta sizin için cüsseyi artırdığınızı hatırlayın » (Sure 7, 69), yani: onları, yapıları, güçleri ve sertlikleri bakımından, çağlarının insanlarının en güçlülerini kıldı. « Sonra onların ardından bir nesil getirdik » (Sure 23, 31): doğru olan budur ki bu Hud kavmidir. Denilmiştir ki bunlar Semud'dur. « Bir çığlık onları haksız olarak yakaladı ve biz onları bir moloz yığını kıldık » (Sure 23, 41): oysa Salih kavmi, çığlıkla helak edilenlerdir; Ad'lara gelince: onlar uğuldayan ve sert bir rüzgârla helak edildiler (Sure 69, 6). Ve onların bu sözü, çığlıkla sert rüzgârın üzerine birleştirilmesine mani değildir: tıpkı Medyen kavmi, gölgelik kavmi hakkında gelecek kıssa gibi, üzerine birkaç çeşit azap birleştirilen kavim. Ve Ad'ların Semud'dan önce olduğunda bir ayrılık yoktur.

Gayenin şu olduğu sabittir: Ad, putlara kullukta kaba, kâfir, başkaldıran ve direnen Araplardı. Allah bu yüzden aralarından bir adam gönderdi: o, onları Allah'a, yalnız ona kulluk etmeye ve ona ihlasla ibadet etmeye davet etti. Onlar onu yalancı saydılar, ona karşı çıktılar ve onu değersizleştirdiler: Allah da onları güçlü ve kudretli bir tutuşla yakaladı. Onlara Allah'a kulluk emri verildiğinde: onu itaate ve bağışlanma dilenmeye çağırıldığında: ve buna karşılık kendilerine dünyanın ve ahiretin iyiliği vadetildiğinde: kavminin iman etmemiş ileri gelenleri şöyle dediler: seni bir çılgınlık içinde görüyoruz, yani: bizi davet ettiğin bu şey bir çılgınlıktır, bu putlara kulluğumuzun ve kendisinden destek ile rızık umduğumuz putların ölçüsünde: ve ondan da öte, Allah'ın sana elçi gönderdiğini iddia etmende yalan söylediğini düşünüyoruz.

O şöyle dedi: ey kavmim, bende çılgınlık yoktur: ben âlemlerin Rabbi katından bir elçiyim: yani: iş, sizin sandığınız gibi değildir: ne de zannettiğiniz gibi: size Rabbimin risaletlerini tebliğ ediyorum: ve ben sizin için güvenilir bir nasihatçiyim. Tebliğ ise kökünde, tebliğ edenin yalan söylememesini: ne bir ziyade ne bir eksik yapmasını gerektirir: ve fısıltı bir, uygun bir, toplayıcı bir, caydırıcı bir ifade ile aktarmayı, ne bir karışıklık ne bir ayrılık ne bir telâş bulunmaksızın gerektirir: ve o, bu tarife göre tebliğle birlikte, kavmi için nasihatte: onlara acıyışta ve onların hidayetlerine üzülmekte tepededir: onlardan hiçbir ücret istemez: onlardan hiçbir karşılık talep etmez: ama ona davette ve kullarına nasihatte Allah için ihlaslıdır: mükafatını yalnızca kendisini gönderenden isteyendir: çünkü dünyanın ve ahiretin iyiliğinin hepsi onun ellerinde: ve iş ona döner. « Ey kavmim, ben sizden bunun için bir ücret istemiyorum: benim ücretim yalnızca beni yaratan Rabbime aittir.

Akıllanmayacak mısınız? », yani: neyin aklınız var ki onunla ayırt edip anlayasınız: ben sizi, sizin yaratıldığınız fıtratın şahitlik ettiği apaçık bir hakka davet ediyorum: o, Allah'ın Nuh'u onunla gönderdiği ve yaratılmışlardan ona muhalefet edenleri helak ettiği hak dindir: işte ben sizi ona davet ediyorum: onun için sizden bir ücret istemiyorum: ama onu, kötülüğün ve iyiliğin sahibi Allah katında istiyorum. Öyleyse size bir ücret istemeyen ve dosdoğru yol olanın ardından gelin: « Beni yaratan Allah'a neden kulluk etmeyeyim ki: ve işte siz ona döndürülüyorsunuz.

»

« Ey Hud, sen bize apaçık bir hüccetle gelmedin: ve biz senin sözünle ilahlarımızı bırakıyor değiliz: ve biz sana iman edenler değiliz. Biz yalnızca şöyle diyoruz: bir tanrımız sana bir çarpma vurdu. » Yani: sen, getirdiğin şeyin doğruluğuna lehte şahitlik edecek tabiatüstü bir şey ile gelmedin: biz, senin kurduğun hiçbir hüccet ve yaptığın hiçbir delil olmadan, ilahlarımızın kulluğunu bırakanlardan değiliz: yalnızca şu zanna sahibiz: sen, iddia ettiğin şeyde çılgın birisin: ve bize göre sana ulaşan şey şudur: bir tanrımız sana karşı öfkelendi: ve seni aklında vurdu: ve bunun ardından seni çılgınlık yakaladı.

« O şöyle dedi: ben Allah'ı şahit tutarım: ve siz de şahit olun ki: ben, sizin ondan başka kullandığınız şeylerden berîyim: öyleyse hepiniz bana karşı bir tuzak kurun: ve bana bir süre de vermeyin. » Bu, onun onlara karşı bir meydan okumasıdır: onların ilahlarından berîlik ilanıdır: onun onları değersizleştirmesidir: ve onların hiçbir şeye fayda vermediklerini ve zarar vermediklerini göstermesidir: onların, hükmü onun hükmü olan ve ameli onun ameli olan ölü bir cisim olduğunu ortaya koymasıdır: eğer onlar sizin iddia ettiğiniz gibi ise: destek versinler, fayda versinler ve zarar versinler: işte ben onlardan berîyim: onlara karşı lânet ediyorum: öyleyse hepiniz bana karşı bir tuzak kurun: ve bana bir süre de vermeyin: siz de onlar da, elinizden gelen her nüfuz ve kudretle birlikte: benim bir saatimi: ne de bir göz kırpmasını geri alamadan: ben sizden korkmuyorum: sizi düşünmüyorum: ve sizi önemsemiyorum. « Ben güvenimi Allah'a, benim ve sizin Rabbime veriyorum: kuyruğu onun elinde olmayan hiçbir yaratılmış yoktur.

Rabbim şüphesiz dosdoğru bir yol üzerindedir. » Yani: ben Allah'a tevekkül ederim ve ona dayanırım: ve ona sığınanın ve ona dayanın helak olmadığı azametine güvenirim: ondan başka hiçbir yaratılmışı önemsemiyorum: yalnız ona tevekkül ediyorum ve yalnız ona kulluk ediyorum. Ve bu başlı başına, Hud'un Allah'ın kulu ve elçisi olduğuna ve onların, Allah'tan başkasına kulluklarında cehalette ve sapmışlıkta olduklarına keskin bir delildir: çünkü onlar ona hiçbir zarar ulaştıramadılar ve ondan hiçbir çirkin şey çıkaramadılar: bu da onun, kendilerine getirdiği şeyde sadık olduğuna: ve üzerinde bulundukları şeyin batıl olduğuna: ve yöneldikleri şeyin fesat olduğuna delalet eder. Bundan önce sözünde: « Ey kavmim, eğer sizin için ağır geliyorsa, benim durumum ve Allah'ın ayetlerini size hatırlatmam: o halde ben Allah'a tevekkül ettim.

İşinizi ve ortaklarınızı toplayın: sonra işiniz sizin için bir telâş olmasın: sonra hakkımda hüküm verin: ve bana bir süre vermeyin » (Sure 11, 91): « Ve ben, sizin kullandığınız şeylerden korkar değilim: ancak Rabbim bir şey dilerse: Rabbim her şeyi ilmiyle kuşatmıştır. Akıllanmayacak mısınız? Ve ben sizin kullandığınız şeylerden nasıl korkayım: sizin içinizde, Allah'ın sizin için kendisiyle hiçbir hüccet indirmiş olmadığı bir şeyi ona ortak koşmaktan korkmuyorken? İçinizden hangi taraf, biliyorsanız, emniyet için daha haklı?

İman edenler ve imanlarına zulüm karıştırmayanlar: işte güven onların içindir: ve onlar hidayete ermiş olanlardır. Ve bu, İbrahim'e kavmine karşı verdiğimiz delilimizdir: dilediğimizi derecelerle yükseltiriz: Rabbin hikmet sahibidir, her şeyi bilendir » (Sure 6, 80-83).

Ve kavminin iman etmemiş, ahiretle karşılaşmayı inkâr eden ve kendilerine dünyada bol rızık verdiğimiz ileri gelenleri şöyle dediler: bu yalnızca sizin gibi bir insandır: sizin yediğinizden yiyor ve sizin içtiğinizden içiyor. Eğer sizin gibi bir insana itaat ederseniz: o zaman kaybedenler olursunuz. Ölünce toprak ve kemik olacağınız zaman mı dışarı çıkarılacağınızı size vaat ediyor?

Onlar, Allah'ın bir insan elçi göndermesine ihtimal vermemişlerdir: ve bu, kâfirlerin cahillerinin, eskilerin ve yenilerin getirdiği sofizmdir. « İnsanlar için, onlardan birine: insanları uyar ve iman edenlere müjde ver, diye vahyetmemiz bir şaşkınlık mı oldu » (Sure 10, 2)? « Ve insanların, kendilerine hidayet geldiğinde iman etmelerinden hiçbir şey alıkoymadı: yalnızca şöyle demeleri: Allah insan bir elçi mi gönderdi? De ki: eğer yeryüzünde mühlet dolunca gezinen melekler olsaydı: biz onlara gökten melek bir elçi indirirdik » (Sure 17, 94-95).

« İçinizden bir adam aracılığıyla size uyarı olarak Rabbinizin bir zikri geldi diye mi şaşıyorsunuz »: bu bir şaşkınlık değildir: çünkü Allah, risaletini nereye koyacağını daha iyi bilir. « Ölünce toprak ve kemik olacağınız zaman mı dışarı çıkarılacağınızı size vaat ediyor? Ne kadar uzak, o kadar uzak: size vaat edilen şey. Bizim yaşantımız yalnızca bu dünyadır: ölürüz ve yaşarız: ve biz diriltilecekler değiliz.

O, Allah'a karşı bir yalan uyduran bir insandan ibarettir: ve biz ona iman edenler değiliz. » Onlar dönüşe ihtimal vermemişlerdir: ve bedenlerin, toprak ve kemik olmalarından sonra yeniden dikilmesini inkâr etmişlerdir: ne kadar uzak, o kadar uzak: yani: çok uzak, çok uzak: o vaat. « Bizim yaşantımız yalnızca bu dünyadır: ölürüz ve yaşarız »: bir kısmı ölmekte ve bir kısmı yaşamaktadır. Ve bu, dehriyecilerin inancıdır: sürekli döllenme ve yutucu bir toprak.

Nüfuz taraftarlarına gelince: onlar, her otuz altı bin yılda bir bu yurda döneceklerine inananlardır: ve bunların hepsi yalan, küfür, cehalet ve sapmışlıktır: sözler batıl: bozuk bir hayal: ne Adem oğullarının, ne akıl etmeyen: ne de hidayete erdirilen, meyyit kâfirlerinin aklını çekecek bir delil ve bir hüccet vardır: ve ahirete iman etmeyenlerin kalpleri ona meylet etsin: onu sevsinler: ve yaptıkları şeyi yapsınlar diye (Sure 6, 113).

« Her bir tepeye bir saray yapar da eğleniyorsunuz. Ve baki kalacağınızı sanırcasına yapılar ediniyorsunuz. » Her bir tepeye, saraylara ve benzerlerine benzer büyük, hayranlık veren bir yapı edinip onların yapısıyla mı oynuyorsunuz? Çünkü sizin bunlara hiçbir ihtiyacınız yok; ve bu yalnızca onların çadırlarda yaşamalarından dolayıydı: « Rabbinin, direkli İram'dan olan Ad'lara ne yaptığını görmedin ki: memleketlerde benzeri yaratılmamıştır.

» Direkli İram'dan olan Ad'lar, ilk Ad'lardır: çadırları taşıyan direklerde yaşayanlar. İram'ın, memleketlerde dolaşan altın ve gümüşten bir şehir olduğunu iddia eden kimse, hata etmiş ve sapmıştır: ona hiçbir emarenin bulunmadığı bir şey söylemiştir. « Ve yapılar ediniyorsunuz »: bunlar saraylardır: güvercin kuleleridir: sarnıçlardır. « Baki kalacağınızı sanırcasına »: yani sizden, bu yurda uzun süreler yaşamayı ummak olarak.

« Ve yakaladığınız zaman, zalim birer zorba gibi yakalarsınız. Öyleyse Allah'tan korkun ve bana itaat edin. Ve sizi, bildiklerinizle bol bol rızıklandıran Allah'tan korkun: o, sizi hayvanlarla, oğullarla, bahçelerle ve kaynaklarla bol bol rızıklandırmıştır. Ben sizin için çetin bir günün azabından korkuyorum.

» « Bize, Allah'a yalnız ona kulluk edelim ve atalarımızın kulluk ettiği şeyleri bırakalım diye mi geldin? Eğer sadıklardan isen: bize vaat ettiğin şeyi getir. » Yani: bize, Allah'a yalnız ona kulluk etmemiz ve babalarımıza ve atalarımıza ve üzerinde bulundukları şeye muhalif olmamız için mi geldin? Eğer getirdiğin şeyde sadık isen: bize vaat ettiğin azabı ve intikamı getir: çünkü biz sana iman etmiyoruz: sana uymuyoruz: ve seni sadık saymıyoruz.

« Sen öğüt etsen de etmesen de bizim için bir şey fark etmez. Bu yalnızca eskilerin göreneğidir: ve biz azap görenler değiliz. » Hâ'nın feth ile okunuşuna göre bu, eskilerin iftirasıdır: yani: senin getirdiğin şey senin bir iftiranından ibarettir: ve onu eskilerin kitaplarından almışsın: birden fazla sahabi ve sonraki iki nesil böyle açıklamıştır: ve hâ'nın ve lâm'ın şeddeli okunuşuna göre bu, dindir: yani: bizim üzerinde bulunduğumuz bu din, yalnızca seleflerimizin babalarının ve atalarının dinidir: biz ondan dönmeziz: değiştirmeyiz: ve ona yapışıp kalırız. « Ve biz azap görenler değiliz.

» « Rabbinizin çirkini ve öfkesi üzerinize hak oldu. Bana, sizin ve atalarınızın taktığınız ve Allah için kendisiyle hiçbir hüccet indirilmemiş adlar hakkında mı tartışıyorsunuz? Bekleyin o halde: ben sizinle birlikte bekleyenlerdenim. » Yani: siz bu sözünle Allah'ın çirkini ve öfkesini hak ettiniz.

Siz, yalnız ona ortak olmaksızın Allah'a kulluğa, kendinizin oyuşuyla ilahlar adını taktığınız, oylara varan oyuşlarınızın: sizin ve babalarınızın, Allah için kendisiyle hiçbir hüccet indirilmemiş olduğu, oyuşu yapılan putların kulluğuyla muhalefet ediyorsunuz: yani o, sizin yöneldiğiniz şey üzerine ne bir emare ne bir hüccet indirmiştir. Ve siz hak olanı kabullenmekten kaçınır ve batıl üzerinde kalırsanız: ve sizden yaptığınız şeyin yasaklanması sizin için bir fark etmezse: şimdi bekleyin: üzerinize inecek olan Allah'ın azabını: geri püskürtülemeyen sert akınını: ve durdurulamayan intikamını. « O şöyle dedi: Rabbim, bana yardımla: çünkü onlar beni yalancı sayıyorlar. Denildi: kısa bir süre sonra pişman olurlar.

Hud kavminin azabı: çığlık ve bulut

Bir çığlık onları haksız olarak yakaladı: ve biz onları bir moloz yığını kıldık: zalim kavmi uzak olsun. » « Onlar dediler ki: bize, bizim ilahlarımızdan alıkoyman için mi geldin? Eğer sadıklardan isen: bize vaat ettiğin şeyi getir. O şöyle dedi: ilim yalnızca Allah katındadır: ve ben size, kendimle gönderildiğim şeyi tebliğ ediyorum: ama ben sizin cahil bir kavim olduğunuzu görüyorum.

Sonra, onu vadilerine doğru yönelen bir bulut göründüklerinde: işte bize yağmur getiren bir bulut dediler. Hayır: o, acele ettiğiniz şeydir: içinde acı bir azap olan bir rüzgâr: Rabbinin emriyle her şeyi yıkan. Sabaha çıktıklarında evlerinden başka bir şey görünmüyordu: suçlu kavmi işte böyle cezalandırırız. » Ve Yüce Allah, helaklarının kıssasını birden fazla yerde zikretmiştir: « Biz de onu ve beraberindekini katımızdan bir rahmet olarak kurtardık: ve ayetlerimizi yalanlayanların köklerini kesip attık: ve onlar iman edenler değillerdi.

» « Bizim emrimiz geldiğinde, Hud'u ve beraberindeki iman edenleri katımızdan bir rahmetle kurtardık: ve onları çetin bir azaptan kurtardık. Bunlar Ad'dı: Rablerinin ayetlerini inkâr ettiler: elçilerine itaat etmediler: ve her zorbaş zorbanın emrine uydular. Ve bu dünyada da bir lânet izledi onları: ve kıyamet gününde de. Haberin olsun: Ad, Rablerine kâfir oldu: Hud kavmi Ad'dan uzak olsun!

»

« Bir çığlık onları haksız olarak yakaladı: ve biz onları bir moloz yığını kıldık: zalim kavmi uzak olsun. » « Onlar onu yalanladı: biz de onları helak ettik. Şüphesiz bunda bir ayet vardır: ama onların çoğu iman edenler değillerdi. Ve şüphesiz Rabbin güçlüdür, rahmet sahibidir. »

« Sonra, onu vadilerine doğru yönelen bir bulut göründüklerinde: işte bize yağmur getiren bir bulut dediler. Hayır: o, acele ettiğiniz şeydir: içinde acı bir azap olan bir rüzgâr. » Bu, üzerlerine inen azabın başlangıcıydı: onlar kıtlıkta ve kuraklıkta idiler: yağmur dilediler: gökte bir bulut gördüler ve onun bir rahmet yağmuru olduğunu zannettiler: ama o bir azap yağmuruydu: hatta o, acele ettiğiniz şeydir: yani azabın inmesinden: « eğer sadıklardan isen bize vaat ettiğin şeyi getir: ve el-A'raf'ta benzeri vardır.

Hud kavminin heyeti ve onlara karşı yakarma

Tefsirciler ve başkaları burada şu haberi zikretmişlerdir: onlar, Allah'a (azameti yüce olsun) küfürden başka bir şey istemeyince, o, onlardan yağmuru üç yıl tuttu: ta ki bu onları bitirsin. O zamanın insanları, bir şey onları bitirdiğinde, Allah'tan açılma isterlerdi: ve onu yalnızca Kutsal Beyt'ten ve onun evinin yerine isterlerdi. Ve Amâlikeler, İmlik ibn Lavid ibn Sam ibn Nuh'un soyundan, oraya yerleşmişti: o zamanın reisleri, annesi Ad kavminden olan, el-Hayberî'nin kızı Jelde'nin oğlu olan Muaviye ibn Bekr adında bir adamdı. Ad bu yüzden, onlar için Kutsal Beyt'e yağmur dilenmek üzere yedmiş kişiden yakın bir heyet gönderdi.

Mekke'nin kenarlarında Muaviye ibn Bekr'e uğradılar: onun yanına indiler ve orada bir ay kaldılar: onlara şarap içiriyordu: ve iki şarkıcı, Muaviye'nin şarkıcıları, onlara şarkı söylüyordu. Onun yanındaki konaklamaları uzayınca: ve o, kendi kavmine şefkat duyup: onlara dönüşü emretmekten sıkışınca: onlara dönüşü telkin eden bir şiir yazdı: ve iki şarkıcıya onu onlara söylemelerini emretti:

« Ey akşam sahibi, yazıklar olsun sana: kalk ve yardıma git: belki Allah yarın, Ad toprağını sulası bir bulut verir. Ad akşamı geçirdi: artık susuzluktan cevap vermiyorlar: ne yaşlıya ne gence kurtuluş umuyoruz. Kadınları refah içindeydi: kadınları oruçlu bir akşam geçirdi. Vahşi hayvanlar gündüz eyvallah onlara geliyor: kimse Ad'li için oklardan korkmuyor. Ve siz buradasınız: keyfinize göre, gece gündüz, tam tamına. Kavminizin heyeti heyetler arasında çirkin kılındı: selamları ve selamı reddetmeyin. »

O anda kavim, geldiği maksadından uyandı: Kutsal Beyt'e kalktılar ve kavimleri için dua ettiler. Duaları eden: Kayl ibn İtar dua etti: ve Allah üç bulut yaratdı: beyaz bir bulut: kızıl bir bulut: ve siyah bir bulut. « Kendin ve kavmin için bu bulutlardan birini seç. » « Ben siyah bulutu seçtim: çünkü o, içinde en çok su olan buluttur.

» « Sen öğütücü, ezici bir kül seçtin: o, Ad'lardan ne bir babayı: ne de bir oğulu bırakmayacak: onları yakmaktan başka: ancak el-Lavziyye el-Muhda oğulları hariç »: bunlar, Mekke'ye yerleşmiş olan Ad'lardan bir klan: kavimlerini vuranda onları vurmadı: ve soyundan ve sülalesinden kalan, ikinci Ad'lardır. Allah, seçtiği siyah bulutu Mughith'e yönlendirdi. Onu gördüklerinde sevindiler: « İşte bize yağmur getiren bir bulut. Hayır: o, acele ettiğiniz şeydir: içinde acı bir azap olan bir rüzgâr: Rabbinin emriyle her şeyi yıkan.

» Mehd, içindeki şey açık olunca bağırdı: sonra bayıldı: « Ne gördün, ey Mehd? İçinde ateş kıvılcımları olan bir rüzgâr gördüm: ve önünde onu süren adamlar vardı. » Allah o rüzgârı onlara yedi gece ve sekiz gün üst üste: daimî olarak boyun eğdirdi: ve o, Ad'lardan helak olmadan hiçbir kimseyi bırakmadı. Ve Hud (s.a.v.), bana anlatılandan, kendisi ve beraberindeki iman edenlerle birlikte bir hayvancılık alanına çekildi: rüzgâr onlara yalnızca tenlerini yatıştıran ve ruhları tadımlı kılandan dokunuyordu: o sırada Ad'ların üstünden geçmekteydi: gökle yer arasında yolculuk yapıyordu: ve onları taşlarla dövüyordu.

Ve kıssayı tamamıyla zikretmiştir.

Ahmed imam, Musnad'ında bu kıssaya benzeyen bir hadis nakletmiştir. Bana Zeyd ibn el-Hubab nakletti: bana Ebu'l-Mundhir Seleme ibn Süleyman en-Nahvi nakletti: bana Asim ibn Ebi'n-Necud nakletti, Ebu Vail'den, el-Haris'ten: o İbn Hassân ibn Yezid el-Bekrî'dir: Allah'ın elçisine (s.a.v.) el-Alâ ibn el-Hadrami'den şikayet etmek için yola çıktım. Er-Rabaza'dan geçtim: ve Tamîm oğullarından hiçbir şeye sahip olmayan yaşlı bir kadın: « Ey Allah'ın kulu: Allah'ın elçisinde bir ihtiyacım var: sen onun taşıyıcısı olur musun? »

« Onun ihtiyacını taşıdım: Medine'ye vardım: ve mescidin insanlarla dolu olduğunu: bir siyah sancağın dalgaladığını: ve Bilal'in, kılıcı belinde, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) önünde olduğunu gördüm. İnsanların hali nedir? Dediler: Amr ibn el-As'i sefere göndermek istiyor. Oturdum.

Onun yanına girdi: ya da: sefere çıktı, dedi. Onun yanına girmeye izin istedim: ve o beni içeri aldı. Girdim: selam verdim: sizin ile Tamîm oğulları arasında bir şey mi oldu? Evet: onların üzerine galip geldik: ve Tamîm oğullarından hiçbir şeye sahip olmayan yaşlı bir kadının yanından geçtim: o, ihtiyacını sana taşımamı istedi: ve işte o kapıda.

O onu içeri aldı: ve o kadın girdi: ey Allah'ın elçisi: eğer bizim ile Tamîm oğulları arasına haram bir bölge koymak dersen: onu Dahna yap. Yaşlı kadın sevindirildi ve seni yücelterek gitti. Ey Allah'ın elçisi: Mudar nereye sevk edilecek? Dedim ki: ilk olanın dediği budur: kendi zararını kendi taşıyan bir öcü.

Bunu, benim için bir muhalif olduğunu sezinlemeden taşıdım: Ad'ların heyeti gibi olmaktan Allah'ın ve elçisinin korumasını diliyorum. Ad'ların heyeti nedir? O, hadisi kendinden daha iyi bilir: ama ona soruyor. Ad'lar kuraklığı tanıdılar.

Duaları eden Muaviye ibn Bekr'e uğradı: ve onun yanında bir ay kaldı: o onlara şarap içiriyordu: iki şarkıcı. Ay geçince Tihamme'nin dağlarına çıktı: Ey Allah, sen bilirsin ki ben ne iyileştirmek için bir hastaya geldim: ne de fidye etmek için bir esire: Ey Allah, Ad'lara, onlara yağmur yaptığın gibi yağmur yap. Onun yanından siyah bulutlar geçti: seç.

İçlerinden siyah bir bulut işaret etti. Onu al: Ad'lardan hiçbir kimseyi bırakmayan ezici bir kül. Bana ulaştığına göre onlara, bu halka içinden geçen rüzgârdan bir şey gönderdi: ta ki helak oldular. Ve o, doğruyu söyledi.

Ve adam ile kadın, bir heyet gönderdiklerinde: Ad'ların heyeti gibi olmayın. »

Ahmed, el-Haris ibn Hassân ibn Yezid el-Bekrî'den nakletmiştir

Tirmizi onu aynı şekilde nakletmiştir, Abd ibn Humeyd'den, Zeyd ibn el-Hubab'dan bu nisbe ile. Nesai, Ebu'l-Mundhir Seleme'nin hadisinden nakletmiştir, Asim ibn Bahdele'den: ve İbn Mace onu bu senetle nakletmiştir. Ve birden fazla tefsirci, İbn Cerir ve başkaları gibi, bu ayetin tefsirinde bu hadisi ve bu kıssayı aktarmıştır.

Bu bağlamın ikinci Ad'ların helakine ait olması mümkündür: çünkü İbn İshak ve başkalarının zikrettiği şeyde, Mekke'nin zikri vardır: ve o, İbrahim Halil'in, Hacer ile oğlu İsmail'i orada oturtmasından ve Cürhüm'ün yanlarına yerleşmesinden sonra ancak inşa edilmiştir, tıpkı gelecek olan gibi: oysa ilk Ad'lar Halil'den önceydiler. Ve Muaviye ibn Bekr'in zikri ve onun şiiri vardır: ki o, ilk Ad'ların zamanından sonraki bir şiirdir: eskilerin ifadesine benzemez. Ve o bulutlarda ateş kıvılcımları bulunduğu söylenmektedir: oysa ilk Ad'lar yalnızca uğuldayan bir rüzgârla helak edilmişlerdir. İbn Mes'ud ve İbn Abbas şöyle demiştir: o, nefesi sert soğuk bir rüzgârdır: onu onlara yedi gece ve sekiz gün üst üste boyun eğdirdi: yani tamamlanmış: birbirini takip eden günler.

Hud kavmine gönderilen helak rüzgârı

Bazı rivayetlere göre başlangıçları cuma günü idi: bazılarına göre çarşamba günü. « Kavmi, içi boş hurma kütükleri gibi yere serilmiş görülüyordu »: onları, başı olmayan hurma kütüklerine benzetmiştir: ve bunun nedeni şudur: rüzgâr onlardan birine gelirdi: onu alır: havada yükseltir: sonra onu kafasının tepesi üzerinde ters çevirirdi: kafasını parçalardı: öyle ki başı olmayan bir cisim kalırdı.

« Biz onlara uğuldayan bir rüzgâr gönderdik: uğursuz ve kesintisiz bir günde »: yani onlar için uğursuz bir gün: onlar üzerine azabı kesintisizdir. « Uğursuz ve kesintisiz gün », bazılarına göre çarşamba günüdür. Bu anlayışla ondan uğursuzluk çıkaranlar hata etmişlerdir ve Kur'an'a muhalefet etmişlerdir: « Biz onlara uğuldayan bir rüzgâr gönderdik: uğursuz günlerde » (Sure 41, 16). Ve onların sekiz gün üst üste olduğu sabittir: eğer kendiliklerinden uğursuz olsalardı: bu sekizde bulunan yedi günün hepsi uğursuz olurdu: ve bunu hiç kimse söylememiştir.

« Uğursuz günlerde » sözündeki anlam şudur: onlar için. « Biz onlara kısırlığı iten rüzgârı gönderdiğimizde »: hiçbir iyilik vermeyen o rüzgâr: çünkü tek başına rüzgâr bulutları dağıtmaz: ve ağaçları tozlamaz: o kısırdır: hiçbir iyilik çıkışı yoktur. « Kendisinin dokunduğu hiçbir şeyi kavruk bir cenderim kiline dönüştürmeden bırakmaz »: yani harabeye dönmüş, çürümüş: ondan hiçbir menfaat alınmayan şeye benzer. İki Sahih'te, Şu'be'nin hadisinden, el-Hakam'dan, Mücahid'den, İbn Abbas'tan sabit olmuştur: o şöyle dedi: « Ben Sebe rüzgârıyla zafer kazandım: ve Ad'lar dabbûr ile helak edildiler.

»

« Ad milletinin kardeşi Hud'u an; ondan önce ve sonra, "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin" diyen nice uyarıcılar gelip geçmişken, Ahkaf bölgesindeki milletini uyarmış "Doğrusu sizin için, büyük günün azabından korkuyorum" demişti. » Sure 46, 21

İşin göründüğü gibi buradaki Ad'lar, ilk Ad'lardır: çünkü bağlam, ilk olanlar olan Hud kavminin bağlamına benziyor. Ve bu kıssada zikredilenlerin ikinci Ad'lar olması da mümkündür: değinmiş olduğumuz şey: ve Ayşe'nin (Allah ondan razı olsun) hadisinden gelecek olan şey onu işaret etmektedir. « Sonra, onu vadilerine doğru yönelen bir bulut göründüklerinde: işte bize yağmur getiren bir bulut dediler. » Ad'lar, bu bulutu gördüklerinde: yani atmosferde bir bulut gibi oluşan şeyi: onu bir yağmur bulutu sandılar: ama o bir azap bulutuydu: onu bir rahmet sandılar: o bir gazaptı: ondan iyilik umdular: ve ondan kötülüğün tepesini aldılar.

« Hayır: o, acele ettiğiniz şeydir »: yani azaptan: « içinde acı bir azap olan bir rüzgâr. » Bu azabın, onları vuran uğuldayan: sert: soğuk: nefesi güçlü rüzgâr olması mümkündür: o, onların üstünde, sekiz günleriyle yedi gece kaldı: onlardan hiçbir kimseyi bırakmadı: hatta onları dağların kovuklarına ve sığınaklarına kadar kovaladı: onları bürüdü: onları çıkardı: onları öldürdü: ve sağlam evleri ve iyi inşa edilmiş sarayları onların üstüne yıktı. Ve onlar, güçlerine ve kudretlerine güveniyorlardı: « bize göre bizden daha güçlü kim var: üzerine, onlardan güç bakımından daha güçlü olan: onlara kudret sahibi olanı Allah salıverdi: o, kısırlığı iten rüzgârdır.

Ve bu rüzgârın, işin sonunda, onlardan kalanların, kendileri için bir rahmet içeren ve kalanlarına bir destek içeren bulutlar sandığı bulutları kaldırmış olması mümkündür: Allah bu yüzden onları üzerlerine kıvılcımlarla ve ateşle gönderdi: birden fazla nakleden zikretmiştir. Ve bu, Medyen gölgelikleri ehline ulaşan şeye benzer: o, onlar için soğuk rüzgârı: ateş azabını: farklı ve zıt şeylerle azapların en sertini: ve Kaf suresinde zikrettiği çığlıkla birleştirdi: iman edenler kurtulmuştur. Ve Allah daha iyi bilir.

« Allah, Ad'lara helak edecek bir rüzgâr açtı: ancak bir yüzük yuvası miktarı açtı. Onu çöl halkının üstünden geçirdi: ve onları hayvanlarıyla ve mallarıyla gökle yer arasında taşıdı. Ad'lardan şehir halkı, rüzgârı ve içindekini gördü ve şöyle dedi: işte bize yağmur getiren bir bulut. Bunun üzerine çöl halkını ve hayvanlarını şehir halkının üzerine fırlattı.

»

Ahmed ve Taberani, Mücahid'den nakletmiştir

Taberani, Abdan ibn Ahmed'den, İsmail ibn Zekeriya el-Kufî'den, Ebi Malik'ten, Müslim el-Mulai'den, Mücahid'den nakletmiştir: ve Said ibn Cübeyr'den, İbn Abbas'tan: o şöyle der: Allah'ın elçisi (s.a.v.) şöyle dedi: « Ad'lara rüzgâr, ancak bir yüzük yuvası kadarı açıldı: sonra onların üzerine gönderildi: ve çöl halkını şehirlerle taşıdı: işte bize yağmur getiren bir bulut: vadilerimize doğru yöneliyor. Çöl halkı rüzgârın içindeydi: ve çöl halkı, helak olana kadar şehir halkının üzerine fırlatıldı. Rüzgâr hazinelerini ezip sürdü: ta ki kapılardan çıkana kadar. » Bir başkası şöyle dedi: o, hesapsız çıktı. Gaye: bu hadis, Peygambere (s.a.v.) dayandırılmasında tetkik gerektirmektedir: sonra Müslim el-Mulai hakkında ayrılığa düşülmüştür: ve onda bir tür karışıklık vardır: Allah daha iyi bilir.

Ayetin zahir anlamı şudur: onlar bir bulut gördüler: ve lügatte ondan bulut anlaşılır: tıpkı el-Haris ibn Hassân el-Bekrî'nin hadisinin işaret ettiği gibi: eğer o bu kıssanın müfessiri yaparsak. Ebu't-Tahir bize nakletti: İbn Vehb bize nakletti: İbn Cüreyc'in, Ata' ibn Ebi Rabah'tan bize naklettiğini işittim: Allah'ın elçisi (s.a.v.), rüzgâr kalktığında şöyle derdi: « Ey Allah, senden onun hayrını: içinde olanın hayrını: ve gönderildiği şeyin hayrını isterim: ve onun şerrinden: içinde olanın şerrinden: ve gönderildiği şeyin şerrinden senin korumanı isterim. » Ve gök değişince: rengi değişince: o çıkarır girer: gelir ve gider: ve yağmur yağdığında sevinmiş halde görülürdü. Ayşe onu tanıdı ve ona sordu: « Ey Ayşe, Ad kavmi gibi: sonra onu vadilerine doğru yönelen bir bulut göründüklerinde: işte bize yağmur getiren bir bulut dediler.

» Tirmizi, Nesai ve İbn Mace onu İbn Cüreyc'in hadisinden nakletmiştir. Başka bir senet: Harun ibn Ma'ruf bize nakletti: Abdullah ibn Vehb bize haber verdi: Amr haber verdi: « Allah'ın elçisini (s.a.v.) sakalını görüncem kadar açıkça gülerken hiç görmedim: o yalnızca tebessüm ederdi. Bir bulut ya da rüzgâr gördüğünde bu yüzünden anlaşılırdı. Ey Allah'ın elçisi: insanlar bulutu gördüklerinde içinde yağmur olması umuduyla sevinirler: ve ben onu gördüğünde yüzünden nefretini anlıyorum?

» « Ey Ayşe, içinde bir azap olmamasına ne beni garantiliyor? Bir kavim rüzgârla azap gördü. Nuh'un kavmi rüzgârla azap gördü: işte bize yağmur getiren bir bulut. » Ve böylece Müslim, Harun ibn Ma'ruf yoluyla nakletmiştir: ve Buhari ile Ebu Davud onu İbn Vehb'in hadisinden nakletmişlerdir.

Bu hadis, başta işaret ettiğimiz gibi, iki kıssanın ayrımının sarıhı gibidir. Bu esasa göre, el-Ahkaf suresinde zikredilen kıssa, ikinci Ad kavmi hakkında bir haber olurdu: ve Kur'an'ın diğer bağlamları ilk Ad'lar hakkında bir haber olurdu: ve doğrusunu Allah daha iyi bilir.

Hud'un (s.a.v.) haccını daha önce Nuh'un haccının zikrinde değinmiştik. Müminlerin emiri Ali ibn Ebi Talib'den nakledilmiştir ki: o, Hud'un (s.a.v.) mezarının Yemen ülkesindeki nitelendirmesini zikretmiştir. Başkaları onun Şam'da: ve mescidinde güney duvarında, bazı insanların Hud'un (s.a.v.) mezarı olduğunu iddia ettiği bir yer bulunduğunu zikretmiştir: ve Allah daha iyi bilir.