Home > Religies en overtuigingen > Het hindoeisme gezien door de islam > Wat is het verschil tussen het hindoeisme en de islam?
Hindoeisme en islam vergeleken zonder karikatuur: God, het leven na de dood, de geschriften, de eredienst en wat de Koran over het polytheïsme zegt.
Het hindoeisme is een familie van oude Indiase tradities zonder unieke stichter: een Absoluut (Brahman) of meerdere goden, open geschriften (Veda's, Gita), de wedergeboorte van de zielen en de bevrijding (moksha). De islam is een strikt monotheïsme: één Schepper zonder deelgenoot of beeld, een verzegelde openbaring (de Koran), één leven gevolgd door een opstanding en een oordeel. De 3 grootste breuken betreffen God, de bestemming van de ziel en de bron van het recht.
Inhoud:
Bijgewerkt op 18 oktober 2026 om 05h42
📖 3 min leestijdHet hindoeisme brengt zeer uiteenlopende tradities samen: bepaalde scholen belijden één Absoluut (Brahman) dat de individuele ziel tracht te bereiken, andere vereren meerdere goden rond Vishnoe, Shiva of Devi, met tempels, beelden en avatara's. De islam vertrekt van een ander en exclusief axioma: één Schepper, onderscheiden van zijn schepping, zonder beeld, zonder incarnatie, zonder deelgenoot.
De Koran bepaalt Hem in vier verzen: "Hij is Allah, de Enige ... Allah de Eeuwige, de Onafhankelijke ... Hij heeft niet verwerkt, noch is Hij verwekt ... En er is niets of niemand die met Hem te vergelijken is" (Koran 112:1-4). Dat is de eerste breuk tussen de twee religies, en zij structureert alle andere.
In het hindoeisme doorloopt de ziel opeenvolgende wedergeboorten (samsara) volgens de wet van het karma, tot de bevrijding (moksha). De islam leert één aards leven, daarna een barrière (de barzakh) en een unieke opstanding voor het oordeel: een barrière tot de Dag dat zij zullen herrijzen (Koran 23:100). Waar het karma over toekomstige levens verdeelt, concentreert de islam het hele gewicht van de keuzes in het huidige bestaan: dat geeft aan elke daad haar zwaarte, zonder tweede kans.
De Koran presenteert zich als het laatste boek van één unieke openbaring, bewaard in zijn oorspronkelijke taal, waarvan de bewaring door Allah beloofd is (Koran 15:9). Het hindoeïstische corpus is van andere aard: de Veda's, de Upanishads, de Bhagavad Gita, de Purana's vormen een samengestelde bibliotheek, uitgesmeerd over eeuwen, zonder unieke canonieke afsluiting of claim van letterlijke bewaring. De moslim leest deze teksten als getuigen van de spirituele zoektochten van de mensheid, niet als een bewaarde openbaring.
De Koran verwerpt de beeldendienst met het argument van Abraham: aanbidden wat onze handen vormen is een omkering, want het afgodbeeld schept niets en bezit geen enkele macht. Het Boek stelt tegenover het polytheïsme een God die alles ziet en alles oordeelt, "Als de Voortbrenger van de hemelen en de aarde", en die zegt: "Ik ... zeker in de buurt ben ... Ik verhoor de smeekbeden van de aanbidder wanneer hij Mij aanroept" (Koran 2:117, 2:186). Abraham zelf brak de afgodsbeelden van zijn volk om hun onmacht te onthullen (Koran 21:58): dat is het stichtende gebaar dat de islam op elke vorm van vereniging toepast.
De twee tradities delen een morele basis: naastenliefde, waarheid, respect voor de ouders, beheersing van de verlangens, het heiligdom als plaats van devotie. De islam erkent ook een gemeenschappelijke oorsprong van de hele mensheid: de fitra, de eerste natuur die zijn Schepper kent, en de belofte van een waarschuwer voor elk volk (Koran 16:36).
Op die basis blijft het verschil bestaan: de ene zoekt de bevrijding door kennis en cycli, de andere het heil door geloof en werken voor één enige Heer. De pagina reïncarnatie in de islam diept de zichtbaarste breuk tussen de twee systemen uit.
Bepaalde hindoescholen (zoals het advaita) belijden één Absoluut, Brahman, waarvan de goden manifestaties zouden zijn; de devotionele stromingen vereren meerdere goden. De islam verwerpt zowel de veelheid als de incarnatie: Allah is één, zonder deelgenoot, en niets gelijkt op Hem (Koran 42:11).
Ja, de islam staat open voor iedereen zonder voorwaarde van afkomst: de shahada volstaat. De pagina moslim-worden zet de volledige stap uiteen, van het geloofsgetuigenis tot de eerste gebeden.
De Koran leert dat er in elke natie een boodschapper gekomen is (Koran 16:36). De namen van de boodschappers van verre volkeren zijn niet allemaal overgeleverd: de status van elke oude wijze behoort aan het oordeel van Allah, en de moslim onthoudt zich van een uitspraak zonder openbaring.