Belkıs, Seba melikesi ve Süleyman'ın önündeki taht

İbibik, Süleyman'a kesin bir haberle döndü: Belkıs, Seba üzerinde hüküm sürüyordu: koca bir tahta sahipti: ve kavmi, Allah'tan başka güneşe secde ediyordu. Süleyman ona, teslimiyetle gelmesini yazdı: kendi ileri gelenleriyle istişare ettikten ve reddedilen bir armağan gönderdikten sonra geldi. Kitabın ilmine sahip olan, tahtını bir anda ona getirdi: taht, tanınmayacak şekilde değiştirildi. Sonra, su sandığı camdan köşkte şöyle yakardı: « Rabbim, kendime zulmetmiştim: Süleyman ile birlikte âlemlerin Rabbi Allah'a teslim oldum. »

İbibik ve Seba haberi

Biti muayene etti ve şöyle dedi: « İbibiki neden görmüyorum? Gayıbtan mı biri? Onu mutlaka şiddetli bir azapla azaplandıracağım: ya da boğazını keseceğim: ya da bana açık bir istikâmet getirecek. Sonra uzun bir süre beklemedi ve dedi: Senin kuşatmadığın bir şeyi ilimle kuşattım: sana kesin bir haberle Seba'dan geliyorum.

Üzerlerine hüküm süren, kendisine her şeyin verildiği ve koca bir tahta sahip olan bir kadın buldum. Onu ve kavmini, Allah'tan başka güneşe secde ederken buldum: ve şeytan, onlara amellerini süslemiş ve onları yoldan alıkoymuş: bu yüzden onlar hidayete ermiyorlar. Göklerde ve yerde gizlenen her şeyi ortaya çıkaran: sizin sakladığınızı da açığa vurduğunuzu da bilen Allah'a secde etmiyorlar mı? Allah'tır: ondan başka ilah yoktur: o, koca Arş'ın Rabbidir.

O şöyle dedi: doğruyu söylüyorsan göreceğiz: ya da yalancılardan mısın. Benim katımdan şu mektubu taşı: onlara doğru at: sonra onlardan dön: bak bakalım ne getirecekler. Kadın şöyle dedi: ey ileri gelenler, bana şerefli bir mektup atıldı. O, Süleyman'dandır: ve o, Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla: bana kalkışmayın: ve Müslümanlar olarak bana gelin.

Kadın şöyle dedi: ey ileri gelenler, işim hakkında bana görüş belirtin: ben sizin şahitliğiniz olmadan hiçbir işe hüküm vermem. Onlar şöyle dediler: biz kudret sahibiyiz: biz şiddetli kudret sahibiyiz: ve emir senin: o halde emrettiğin şeyi görmekteyiz. Kadın şöyle dedi: hükümdarlar bir şehre girdiklerinde: onu bozarlar: ve sakinlerinin en güçlülerini en zayıf kılarlar: ve onlar böyle yaparlar. Ben onlara bir armağan göndereceğim: ve elçilerin neyle döndüğüne bakacağım.

Süleyman'a elçi geldiğinde şöyle dedi: Bana mal ile mi yardım edeceksiniz? Allah'ın bana verdiği, size verdiğinden daha iyidir: ama siz armağanınızla sevinenlersiniz. Onlara dön: biz mutlaka onlara, kendilerinin karşısında duramayacakları ordularla geleceğiz: ve onları oradan, alçaltılmış ve değersiz kılınmış halde çıkaracağız. »

Yüce Allah, Süleyman'ın işinde ve ibibikte vukuu bulan şeyi zikretmektedir. Kuşların, her tür için, kendilerinden istenileni yerine getiren ve orduların hükümdarlar nezdinde ödediği geleneğe uygun olarak nöbetleşe onun önüne gelen vekilleri vardı. Ve ibibikin görevi, İbn Abbas ve başkalarına göre: seferlerde çöllerde su kıtlığı düştüğünde: o gelip onlar için bu diyarların içinde su olup olmadığına bakardı: ve Yüce Allah'ın ona emanet ettiği güçlerden: yeryüzü kabuğunun altındaki suya bakma gücüne sahipti: onları oraya yönlendirdiğinde: kazarlardı: ve suyu fırlatırlardı: ve ondan çıkarırlardı: ve ihtiyaçları için kullanırlardı. Süleyman (s.a.v.) bir gün onu talep ettiğinde: sizin gayıbınız kimdir: ya da nezdimde görünmez kılan kimdir?

« Onu mutlaka şiddetli bir azapla azaplandıracağım »: onu, tefsircilerin ayrılığa düştüğü bir azap türüyle tehdit etti: ve gaye her halükârda alınmaktadır. « Ya da boğazını keseceğim: ya da bana açık bir istikâmet getirecek »: yani onu bu halden kurtaran bir hüccet. « Sonra uzun bir süre beklemedi »: ibibik kısa bir gayıbetle gayıb oldu: sonra döndü: ve Süleyman'a şöyle dedi: « Senin kuşatmadığın bir şeyi ilimle kuşattım »: yani: bilmediğin şeye ilim sahibi oldum: « Sadık bir haberi.

« Üzerlerine hüküm süren: kendisine her şeyin verildiği: ve koca bir tahta sahip olan bir kadın buldum. » Yeminli, tacında Tubba'lar: Sebe hükümdarlarının ne olduğunu zikretmektedir: Yemen ülkesinde büyük bir hükümranlık: ve hükümranlık o zamanda, onlardan bir kadına geçmişti: kralın kızıydı: ve ondan başka bir varisi yoktu: onu bu yüzden üzerine tac ettiler. es-Seâlebî ve başkaları zikretmiştir: kavmi, babasından sonra bir adamı tac etti: fesat onunla yayıldı: kadın bu yüzden ona mektup yazarak kendisiyle evlenmesini istedi: ve onunla evlendi: onun yanına girdiğinde: ona şarap içirdi: sonra başını kesti: ve onu kapısına astı: insanlar ona yöneldiler: ve onu üzerlerine tac ettiler. O, el-Başrah kızı Belkıs'tır: el-Başrah o, el-Hadhaz'dır: Şerâhil ibn Zî Câdân ibn el-Başrah ibn el-Hâris ibn Kayser ibn Sayfî ibn Sebe ibn Yeşcüb ibn Ya'rüb ibn Kahtan.

Babası, büyük hükümdarlardandı: eş-Şekr kızı Reyhâne adında bir cin kadınıyla evlenmişti: o, bu kadın olan Belkıs'ı doğurdu. es-Seâlebî nakletmiştir: Said ibn Beşîr yoluyla: Katâde'den: en-Nadr ibn Enes'ten: Beşîr ibn Nâhik'ten: Ebu Hureyre'den: Peygamberden (s.a.v.): « Belkıs'ın iki ebeveyninden biri cinlerdendi »: ve bu, senetinde zayıflık bulunan garip bir hadistir.

Ebu Abdullah ibn Kahûne bize haber verdi: Ebu Bekr ibn Curca bize nakletti: İbn Ebi'l-Leyş bize nakletti: Ebu Kureyb bize nakletti: Ebu Muaviye bize nakletti: İsmail ibn Müslim'den: el-Hasan'dan: Allah'ın elçisinin (s.a.v.) nezdinde Belkıs zikredildi: o şöyle dedi: « İşini bir kadına vekil eden hiçbir kavim felah bulmamıştır. » İsmail ibn Müslim: el-Mekkî'dir: zayıftır.

el-Buhari'nin Sahih'inde sabittir: Avf'ın hadisinden: el-Hasan'dan: Ebu Bekre'den: Allah'ın elçisinin (s.a.v.), Kisrâ'nın kızının üzerine tac edildiği kendisine ulaştığında şöyle dediği: « İşini bir kadına vekil eden hiçbir kavim felah bulmamıştır. » Tirmizi ve Nesai onu, Humeyd'in hadisinden: el-Hasan'dan: Ebu Bekre'den: Peygamberden (s.a.v.) nakletmiştir: hasen ve sahih. « Kendisine her şeyin verildiği »: hükümdarların onunla hediye alışverişi yaptığı şeylerden. « Ve koca bir tahta sahiptir »: hükümranlık koltuğu: her türlü mücevherle: incilerle: altınla: ve parlak takılarla kakılmış. Sonra onların Allah'a küfrünü: ve Allah'tan başka güneşe kulluğunu zikretmektedir: sırları ve müstehcerleri: hissedilenleri ve idrak edilenleri bilen: « Allah'tır: ondan başka ilah yoktur: o, koca Arş'ın Rabbidir »: yaratılmışların hiçbirinin daha büyüğü olmayan koca Arş onundur.

Süleyman (s.a.v.) bu yüzden beraberinde mektubunu gönderdi: o, Allah'a ve elçisine itaat davetini içeriyordu: « Bana kalkışmayın »: yani: itaatime ve emirlerimin ifasına karşı kibirlenmeyin: « ve Müslümanlar olarak bana gelin »: bana, dönüş ve muhalefetten uzak, itaat eden ve boyun eğen olarak gelin. Mektup, kuşla birlikte melikeye ulaştığında: insanlar göçer güvercinleri oradan aldılar: ama toprağa karşı Süreyyâ nerededir? O mektup, işiten: itaat eden: anlayan: söylediği ve kendisine söyleneni bilen bir kuşla birlikteydi. Birden fazla tefsirci ve başkaları zikretmiştir: ibibik mektubu taşıdı: köşküne geldi: o halvetliyken ona doğru attı: sonra kenara çekildi: mektuba cevabının ne olacağını bekliyor.

« O, Süleyman'dandır »: sonra onu okudu: « ve o, Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla: bana kalkışmayın: ve Müslümanlar olarak bana gelin. » Sonra onları kendi işi hakkında ve kendisine vuku bulan şey hakkında, kendilerine saygıyla istişare etti: « Ey ileri gelenler, işim hakkında bana görüş belirtin: ben sizin şahitliğiniz olmadan hiçbir işe hüküm vermem »: yani: sizin hazır bulunmadığınız hiçbir işe kesin karar vermem.

Onlar şöyle dediler: « Biz kudret sahibiyiz: biz şiddetli kudret sahibiyiz »: demek istediler: biz güce ve muharebe katılığına: ve kahramanlara karşı duruşa sahibiz: eğer sen bunu bizden dersen: biz ona kadiriz: « ve emir senin: o halde emrettiğin şeyi görmektesin »: onlar ona kulak ve itaat sundular: ona, elinde ne gibi bir kapasite bulunduğunu bildirdiler: ve bu işi ona teslim ettiler: ta ki onun kendisi ve onlar için daha çok hidayet olanı görmesi için: ve onun görüşü, onlarınkinden daha kamil ve daha sabit oldu: o, bu mektubun sahibinin ne alt edilebileceğini: ne engellenebileceğini: ne muhalefet edilebileceğini: ne de aldatılabileceğini anladı: « Eğer bu hükümdar bu hükümranlığa galebe çalırsa: işinizden ancak bana doğru kurtulur: ve şiddetli katılık ve sızan akın ancak bana aittir. Ben onlara bir armağan göndereceğim: ve elçilerin neyle döndüğüne bakacağım.

» O, göndereceği armağanla: ve göndereceği hediyelerle kendini garantiye almak istedi: bilmeden ki: Süleyman (s.a.v.), bu halde, onlardan ne bir yüz çevirme kabul ederdi: ne de bir adil alma: çünkü onlar kâfirdir: o ve orduları onlara kadir: bu yüzden Süleyman'a elçi geldiğinde: o şöyle dedi: « Bana mal ile mi yardım edeceksiniz? Allah'ın bana verdiği, size verdiğinden daha iyidir: ama siz armağanınızla sevinenlersiniz. » Bu hediyeler, tefsircilerin zikrettiği gibi, koca şeyler içeriyordu. Sonra kendi elçisine: ve nezdine gelmiş Belkıs heyetine şöyle dedi: « Onlara dön: biz mutlaka onlara, kendilerinin karşısında duramayacakları ordularla geleceğiz: ve onları oradan, alçaltılmış ve değersiz kılınmış halde çıkaracağız.

» O şöyle dedi: armağınla birlikte dön: onun geldiğin kimseye: onu iyilik kılandan: çünkü benim nezdimde, Allah'ın bana ihsan ettiği ve ulaştırdığı mallardan: hediyelerden ve adamlardan: sizin sevineceğiniz: ve benzerlerinizin önünde öğüneceğiniz şeyin katları ve ondan daha iyisi vardır. Ben bu yüzden onlara, ne savunabilecekleri: ne karşı durabilecekleri: ne engelleyebilecekleri: ne de muharebe edebilecekleri ordular göndereceğim: ve onları ülkelerinden: hükümranlık topraklarından: yönetimlerinden ve devletlerinden alçaltılmış ve değersiz kılınmış halde çıkaracağım: onların üzerinde aşağılanmak: kul kanca: ve helak. Bu, Allah'ın peygamberi katından kendilerine ulaştığında: onların başka bir çıkışı olmadı: kulak ve itaatten başka: o bu yüzden o saatte cevap vermek için acele ettiler: ve hepsi, melikeyle birlikte geldi: itaat eden: boyun eğen ve teslim olan. Onun kendisine gelişini: ve varlıklarını öğrendiğinde: önünde duranlara, kendisine boyun eğdirilmiş cinlerdendi şöyle dedi:

« Süleyman: "Ey cemaat! Bana teslim olmalarından önce, hanginiz o kraliçenin tahtını yanıma getirebilir?" dedi. Cinlerden bir ifrit: "Sen yerinden kalkmadan önce sana onu getiririm, buna karşı güvenilir bir güce sahibim" dedi. Kitabın bilgisine sahip olan biri: "Gözünü açıp kapamadan ben onu sana getiririm" dedi. Süleyman, tahtı yanına yerleşivermiş görünce: "Bu, şükür mü edeceğim yoksa nankörlük mü edeceğim diye beni sınayan Rabbimin lütfundandır. Şükreden ancak kendisi için şükretmiş olur; fakat nankörlük eden bilsin ki Rabbim müstağnidir, kerem sahibidir" dedi.

Süleyman "Onun tahtını tanınmaz hale getirin, bakalım tanıyabilecek mi yoksa tanıyamayacak mı?" (yola gelecek mi, yoksa yola gelmeyenlerden mi olacak?) dedi. Melike geldiğinde "Senin tahtın böyle miydi?" denildi. O da "Sanki odur, daha önce bize bilgi verilmişti ve teslim olmuştuk" dedi. Melikeyi o zamana kadar alıkoyan, Allah'tan başka taptığı şeylerdi; çünkü kendisi inkarcı bir millettendi.

Ona: "Köşke gir" dendi; salonu görünce, onu derin bir su zannetti, eteğini çekti. Süleyman: "Doğrusu bu camdan yapılmış mücella bir salondur" dedi. Melike: "Rabbim! Şüphesiz ben kendime yazık etmişim. Süleyman'la beraber, Alemlerin Rabbi olan Allah'a teslim oldum" dedi. » Sure 27, 38-44

Belkıs'ın tahtı ve camdan köşk

Süleyman, cinlerden Belkıs'ın tahtını: o, hükümranlık koltuğu: hükmünü verdiği anda oturduğu: kendisine takdim etmelerini istediğinde: senin hüküm oturumun tamamlanmışken: ifrit şöyle dedi: « Sen makamından kalkmadan önce onu sana getireceğim: bunun üzerinde kadirim: emindim »: yani: onu sana getirme gücüne sahibim: ve o, senin katında kıymetli mücevherler bulunma hususunda eminim. « Kitabın ilmine sahip olan »: meşhuru Âsaf ibn Berhiyâ'dır: ve o, Süleyman'ın halasının oğludur: o, cinler arasında iman edenlerden bir adamdır: en büyük ismi sakladığı söylenmektedir: ve denilmiştir: Beni İsrail'den, alimlerinden bir adamdır: ve denilmiştir: o, Süleyman'ın ta kendisidir: ve bu çok gariptir: ve es-Suheyli onu, sözün akışı içinde ayakta durmaması yönünden zayıflatmıştır. Ve onun hakkında dördüncü bir şey söylenmiştir: o, Cebrail'dir.

« Gözün sana dönmeden önce » şunu ifade eder: senin, bakışın ulaştığı en uzak yere elçi gönderip: sonra onun sana dönmesinden önce: gördüğün insanların en uzak olanın sana varmasından önce: bakışı uzatırsan: gözünün yorulmasından önce: göz kapağın kapanmasından önce: en uzakla beraber bakarsan: sonra kapatırsan: gözünün sana dönmesinden önce: ve bu, söylenen şeylerin en yakınıdır. Belkıs'ın tahtını, bu kısa sürede kendisinin önünde kurulmuş gördüğünde: Yemen ülkesinden Beytü'l-Makdis'e kadar: « Bu, Allah'ın bana lütfundan ve kullarına lütfundandır: ta ki beni şükre ya da tersine imtihan etsin: bunun faydası yalnız bana döner: şükredenlerin şükründen Gani: kâfirlerin küfründen zarar görmeyen. » Sonra Süleyman (s.a.v.), bu tahtın zinetinin değiştirilmesini: ve tanınmaz kılınmasını emretti: « Onu tanınmaz kılın: onun, hidayete erenlerden olup olmayacağını görelim.

» O geldiğinde kendisine şöyle denildi: tahtın böyle mi? O şöyle dedi: onun gibidir: ve bu, onun derinden görmesinden: ve idrakinin genişliğinden: çünkü onun tahtı olmasına ihtimal vermedi: o, onu Yemen ülkesinde geride bırakmıştı: ve kendisi gibi tuhaf bir muizeye kimse kudret sahibi olmadığını biliyordu.

« Ve Biz ona önceden ilim vermiştik: ve biz Müslümanlar idik. Ve onun Allah'tan başka kullandığı şey alıkoyuyordu: o, kâfir bir kavimdendi »: yani: onun alıkoyan: o ve kavminin, Allah'tan başka: babalarının ve atalarının dinini taklit ettikleri için: kendilerini oraya götüren hiçbir hüccet ve oraya yönelten hiçbir kılavuz olmaksızın secdede bulundukları güneşe kulluk. Süleyman, bir camdan köşk inşa edilmesini emretmişti: ve geçitlerine su akıtmıştı: ve üzerine cam bir tavan yerleştirmişti: ve içine balık ve diğer su canlılarını koymuştu. Cinler, Süleyman nezdinde onun görünüşü üzerinde telâşı yaymak istediler: ve bacaklarının açılmasını: ta ki üzerindeki kılları görsün: bu, onu ondan nefret ettirir: ve onun onunla evlenmesinden korktular: çünkü annesi cinlerdendi: o onu onunla boyun eğdirtir.

Bazıları zikretmiştir: ayak içi hayvan nalı gibiydi: ve bu zayıftır: ve birincide de tetkik gereken bir şey vardır: ve Allah daha iyi bilir. Onunla evlenmeye karar kıldıktan sonra: onu almaya istediğinde: insanlara onu alma hususunda sordu: onlar ona bazı usulleri gösterdiler: o bundan kaçındı: cinlere sordu: onlar ona nûrâyı koydular: ve ona hammamı kurdular: ve hammama giren ilk kişi o oldu. Taberânî onu, Peygambere dayandırarak nakletmiştir: ve onda tetkik gereken bir şey vardır.

es-Seâlebî ve başkaları zikretmiştir: Süleyman, onunla evlendiğinde: onu Yemen hükümranlığına oturttu: ve onu ona geri gönderdi: ve onu her ayda bir ziyaret ediyordu: onun yanında üç gün kalırdı: sonra halıya binip giderdi: Gumdâne: Selhîne: ve Bânyûne: ve Allah daha iyi bilir.

İbn İshak nakletmiştir: ilim ehli kimselerden: Vehb ibn Münebbih'ten: Süleyman, onunla evlenmedi: ama onu Hamdân hükümdarına nikâhladı: onu Yemen hükümranlığına oturttu: ve Yemen'in cinlerinin kralı Züb'abe'yi boyun eğdirdi: o bu yüzden ona, Yemen'de zikrettiğimiz üç köşkü inşa etti: ve ilki en meşhur ve en zahir olandır: ve Allah daha iyi bilir.

Yüce Allah, Sad suresinde şöyle dedi:

« Davud'a Süleyman'ı bahşettik; o ne güzel bir kuldu! Doğrusu o daima Allah'a yönelirdi. Ona bir akşam üstü, çalımlı, cins koşu atları sunulmuştu. Süleyman: "Doğrusu ben bu iyi malları, Rabbimi anmayı sağladıkları için severim" demişti. Koşup, toz perdesi arkasında kayboldukları zaman: "onları bana getirin" dedi. Bacaklarını ve boyunlarını sıvazlamaya başlamıştı. Süleyman: "Doğrusu ben bu iyi malları, Rabbimi anmayı sağladıkları için severim" demişti. Koşup, toz perdesi arkasında kayboldukları zaman: "onları bana getirin" dedi. Bacaklarını ve boyunlarını sıvazlamaya başlamıştı.

And olsun ki Süleyman'ı denedik, hükümranlığını zayıf düşürdük; sonra eski haline döndü. Süleyman: "Rabbim! Beni bağışla, bana benden sonra kimsenin ulaşamayacağı bir hükümranlık ver; Sen şüphesiz, daima bağışta bulunansın" dedi. Bunun üzerine Biz de, istediği yere onun buyruğu ile kolayca giden rüzgarı, bina kuran ve dalgıçlık yapan şeytanları, demir halkalarla bağlı diğerlerini onun buyruğu altına verdik. Bunun üzerine Biz de, istediği yere onun buyruğu ile kolayca giden rüzgarı, bina kuran ve dalgıçlık yapan şeytanları, demir halkalarla bağlı diğerlerini onun buyruğu altına verdik.

Bunun üzerine Biz de, istediği yere onun buyruğu ile kolayca giden rüzgarı, bina kuran ve dalgıçlık yapan şeytanları, demir halkalarla bağlı diğerlerini onun buyruğu altına verdik. "İşte Bizim bağışımız budur; ister ver, ister tut, hesapsızdır." dedik. Doğrusu onun katımızda yakınlığı ve güzel bir istikbali vardır. » Sure 38, 30-40