İbrahim ve İsmail tarafından Kabe'nin inşası

Allah kendine bir beytin yeri gösterdiği zaman, İbrahim onu oğlu İsmail ile birlikte inşa etti: « İbrahim ve İsmail Beytin temellerini yükselttikleri zaman », işlerinin kabulünü, yerin emniyetini ve soylarından bir elçinin gönderilmesini istediler. el-Hacuc adında bir rüzgâr yeri temizledi: Cebrail Hacer-i Esved'i getirdi: ve makam, Halil'in inşaat sırasında yükselmesine vesile oldu. Allah duayı kabul etti: ekilsiz vadi güvenilir bir haram oldu: ve vaat edilen elçi, peygamberlerin sonuncusu oldu.

« "Bana hiçbir şeyi ortak koşma; tavaf edenler, orada kıyama duranlar, rüku edenler ve secdeye varanlar için Evimi temiz tut" diye İbrahim'i Kabe'nin yerine yerleştirmiştik. İnsanları hacca çağır; yürüyerek veya binekler üstünde uzak yollardan sana gelsinler. » Sure 22, 26-27

« Doğrusu insanlar için ilk kurulan ev, Mekke'de, dünyalar için mübarek ve doğru yol gösteren Kabe'dir. Orada apaçık deliller vardır, İbrahim'in makamı vardır; kim oraya girerse, güvenlik içinde olur; oraya yol bulabilen insana Allah için Kabe'yi haccetmesi gereklidir. Kim inkar ederse, bilsin ki; doğrusu Allah alemlerden müstağnidir. » Sure 3, 96-97

« Rabbi İbrahim'i bir takım emirlerle denemiş, o da onları yerine getirmişti. Allah, "seni insanlara önder kılacağım" demişti. O "soyumdan da" deyince, "zalimler benim ahdime erişemez" buyurmuştu. » Sure 2, 124

« Kabeyi, insanlar için toplanma ve güven yeri kılmıştık. İbrahim'in makamını namaz yeri edinin, dedik. Evimi ziyaret edenler, kendini ibadete verenler, rüku ve secde edenler için temiz tutun diye İbrahim ve İsmail'e ahd verdik. İbrahim: "Rabbim! Burasını emin bir şehir kıl, halkından, Allah'a ve ahiret gününe inananları ürünlerle rızıklandır" demişti. Allah da: "İnkar edeni de az bir müddet geçindirir, sonra da onu ateşin azabına uğramak zorunda bırakırım, ne kötü sonuç" buyurmuştu. » Sure 2, 125-126

« İbrahim ve İsmail, Kabenin temellerini yükseltiyordu: "Rabbimiz! Yaptığımızı kabul buyur. Şüphesiz ki, Sen hem işitir hem bilirsin" "Rabbimiz! İkimizi Sana teslim olanlardan kıl, soyumuzdan da Sana teslim olanlardan bir ümmet yetiştir. Bize ibadet yollarımızı göster, tevbemizi kabul buyur, çünkü tevbeleri daima kabul eden, merhametli olan ancak Sensin". "Rabbimiz! İçlerinden onlara Senin ayetlerini okuyan, Kitabı ve hikmeti öğreten, onları her kötülükten arıtan bir peygamber gönder. Doğrusu güçlü ve Hakim olan ancak Sensin". » Sure 2, 127-129

Yüce Allah, kendisine en güzel salat ve selam olsun, kendi kulu ve elçisi, kendisinin seçtiği ve dostu olan: hanîflerin imamı ve peygamberlerin babası hakkında zikretmiştir ki: o, insanların tümü için ilk kurulan haram olan Beytü'l-Atik'i inşa etti: ta ki orada Allah'a kulluk edilsin: Allah ona Beytin yerini tayin etti: yani ona doğru yönlendirdi ve orada ona gösterdi: Müminlerin emiri Ali ibn Ebi Talib'den ve başkalarından bize ulaştığına göre: o, Allah'ın (azameti mübarek olsun) bir vahyiyle oraya yönlendirildi.

Daha önce göklerin yaratılışının nitelendirmesinde değinmiştik ki: Kâbe, Beytü'l-Ma'mur'a bakar: öyle ki o düşerse üzerine düşer: yedi göğün ibadet yerleri de böyledir: her gökte, o göğün sakinlerinin Allah'a kulluk ettiği bir Beyt vardır: o, yeryüzünün sakinleri için Kâbe gibidir: Allah Yüce, bu yüzden İbrahim'e (s.a.v.), yeryüzünün sakinleri için, gök meleklerinin ibadet yerleri gibi olan bir Beyt inşa etmesini emretti: Allah ona, gökleri ve yeri yarattığı andan itibaren belirlenmiş olan, buna hazır Beytin yerini gösterdi: tıpkı iki Sahih'te sabit olduğu gibi: Allah, gökleri ve yeri yarattığı günde bu şehri kutsal kıldı: o, kıyamet gününe kadar Allah'ın kutsallığıyla haramdır.

Bu hususta, « Beytin yeri » sözüne yapışan hiçbir kimse istinat edecek ve görünecek bir şey sahibi değildir: çünkü murat edilen, Allah'ın ilminde kaderlenen: kudretinde kesinleşen: peygamberlerde şereflendirilen: Adem'den İbrahim'in zamanına kadar onun yeri olan o yerdir.

Adem'in üzerine bir kubbe yükselttiğini değinmiştik: biz senden önce bu Beyt'i tavaf ettik: ve geminin, kırk gün ya da yaklaşık olarak onun çevresinde dolandığını: ama tüm bu kıssalar, Beni İsrail rivayetlerindendir: onların ne kabul edilebileceğini ne inkâr edilebileceğini sabit kıldık: onlardan dolayısıyla delil getirilmez: hak olanın reddettiğine gelince: o reddedilmiştir. « İnsanlar için ilk kurulan beyt, şüphesiz Bekke'de olan beyttir: âlemlere bereket ve hidayettir.

» Mekke: Kâbe'nin yeridir: « orada apaçık ayetler vardır »: yani: kendisinden sonra peygamberlerin babası olan Halil'in inşası: ve soylarından, ona uyan ve sünnetine yapışan hanîflerin imamı: « İbrahim'in makamı »: yani: inşaat, onun boyuna ulaştığında ayakta durduğu taş: oğlu bu meşhur taşı ona koydu: ta ki inşaat yükselip yapı yükseldiğinde o üzerinde yükselsin: tıpkı İbn Abbas'ın uzun hadisinde geçtiği gibi: ve bu taş, Kâbe'nin duvarına bitişikti: tıpkı eski zamanlardan Ömer ibn Hattab'ın (Allah ondan razı olsun) günlerine kadar olduğu gibi: o, Beyt'i tavaf edenlerin, Beyt'e yakın namaz kılanlara engel olmaması için onu Beyt'ten az kimi uzaklaştırdı: ve Ömer ibn Hattab (Allah ondan razı olsun) bu hususta uyuldu: Rabbi onu onlardan bazı şeylerde tasdik etti: « İbrahim'in makamından bir namaz yeri edinin »: bu yüzden Allah indirdi: « ve İbrahim'in makamından bir namaz yeri edinin »: ve Halil'in iki ayak izi, İslam'ın başlangıcına kadar kayada kalıyordu:

Sâver'in: ve onun yerine Sâbîr'i dikenin: ve kalkerken, Hira'ya çıkan ve inen er-Rakîm'in: ve Mekke'nin göbeğinde, Beyt hakkı Beyt'e ait olan Beyt'in: ve Allah'a yemin olsun, Allah gaflet ediyor değil: ve sabah akşam tavaf ederken, birbirlerini geçip el sürdüklerinde Hacer-i Esved'in: ve İbrahim'in adım izinin, sandaletleri olmaksızın iki çıplak ayağıyla, kayada ıslak:

yani asil ayağı kayaya batmıştı: o, bu yüzden ayak boyu, sandalet olmaksızın çıplak aldı. « Ve İbrahim ile İsmail, Beytin temellerini yükseltirken: Rabbimiz, bizden bunu kabul et: şüphesiz sen her şeyi işiten ve bilensin. » İkisi de ihlasta ve Allah'a (azameti mübarek olsun) itaatte tepedeydiler: ve Allah'tan, her şeyi işitenden ve her şeyi bilenden, yaptıkları büyük itaati ve şükre layık gayreti kendilerinden kabul etmesini istiyorlardı: « Rabbimiz, ikimizi sana teslim olanlardan kıl: ve soyumuzdan sana teslim olan bir ümmet kıl: ve bize ibadet yerlerimizi göster: ve bizden geçmiş günahlarımızı bağışla: şüphesiz sen çok bağışlayansın, rahmet sahibisin. »

Gayenin şu olduğu sabittir: Halil, en şerefli yerde, en şerefli haramı inşa etti: ekilsiz bir vadide: ve sakinleri için bereket diledi: ve onların, suların azlığına: ağaçların, ekinlerin ve meyvelerin yokluğuna rağmen meyvelerle rızıklanmasını istedi: ve ondan onu dokunulmaz bir haram ve garanti edilmiş bir emniyet yapmasını istedi: Allah (hamd ona) bu yüzden talebini kabul etti: yakarışına cevap verdi: ve isteğini ona verdi: « görmüyorlar mı ki: biz, güvenilir bir haram yaptık: insanlar etraflarından kapılıyorlar » (Sure 29, 67). « Biz onlar için, kendisine her şeyin meyvelerinin katımızdan bir rızık olarak getirildiği güvenilir bir haram kılmadık mı? » (Sure 28, 57).

O, Allah'tan onlardan bir elçinin aralarından yükseltilmesini istedi: yani onların türünden: ve fısıldayan: duyulur: ve sade dillerini konuşan bir elçi: ta ki iki nimet, dünyevi ve dini, onlar üzerine tamamlansın: iki dünyanın saadetiyle: Allah ona, aralarından bir elçiyi yükseltmekle cevap verdi: ve ne elçi: onunla peygamberlerini ve elçilerini mühürledi: dinini, kendinden önceki hiçbir kimseye vermediği şeyin ötesinde onunla tamamladı: ve davetiyle yeryüzünün sakinlerini, türlerinin, dillerinin ve huylarının çeşitliliğine rağmen: tüm memleketlerde: şehirlerde ve diyarlarda: kıyamet gününe kadar, dünyanın geneline yaydı: bu, peygamberler arasında onun kendisine has özelliklerinden biridir: kendi kendindeki şerefi: kendisiyle gönderilen şeyin mükemmelliği: yerinin şerefi: dilinin fısıltısı: ümmetine şefkatının mükemmelliği: yumuşaklığı ve rahmeti: soyunun şerefi: geleceşinin büyüklüğü: kökeninin ve kaynağının tertemizliği sebebiyle:

bu yüzden, yeryüzünün sakinlerinin Kâbe'sini inşa eden İbrahim Halil (s.a.v.) rütbesinin, makamının ve yerinin göklerin konutlarında: yüksek derecelerde: yedinci göğün sakinlerinin Kâbe'si olan: mukaddesleştirilmiş ve kutsanmış Beytü'l-Ma'mur'un yanında: her gün yirmi bin yerine yetmiş bin meleğin ibadet için girdiği Beyt'in yanında: kıyamet gününe kadar ve durulmanın vaktine kadar artık dönmedikleri, olması ve hak edildi. el-Bakara suresinin tefsirinde Beytin inşasının nitelendirmesini: ve bu hususta ulaşan kıssaları ve aserleri değinmiştik: bu yeter: onu isteyen oraya baksın: hamd Allah'adır.

Allah İbrahim ile İsmail'e Beyti inşa etmeyi emrettiğinde: ve yerinin nerede olduğunu bilmiyorlardı: Allah, el-Hacuc adında: iki kanadı ve yılan başı gibi bir başı olan bir rüzgâr gönderdi: o, onlar için ilk Beytin temelinden itibaren Kâbe'nin çevresini saran her şeyi süpürdü: onlar kazı kürekleriyle onu takip ettiler: kazarak: ta ki temeli döşeyene kadar: « ve Biz İbrahim'e Beytin yerini belirlediğimizde. » Ey oğlum, bana buraya koyacağım güzel bir taş ara. O şöyle dedi: ey babam, yorgunum, bitkinim. Onu sen koyacak olan sensin.

Yola çıktı: Cebrail, Hindistan'dan Hacer-i Esved ile ona geldi: o, papatya gibi beyaz bir mücevherdi: Adem onu cennetten indirdi: o, insanların günahlarından karardı: İsmail bir taş ile geldi: onu köşede buldu: ey babam, sana bunu kim getirdi? Senden daha iş bilen olan getirdi. İkisi de inşa ettiler: « Rabbimiz, bizden bunu kabul et: şüphesiz sen her şeyi işiten ve bilensin. » İbn Ebi Hatim, onun onu beş tepe ile inşa ettiğini zikretmiştir: ve o zamanın yer hükümdarı olan Zülkarneyn'in, onlar onu inşa ederken ikişinin yanından geçtiğini: size bunu kim emretti?

Allah bize bunu emretti. Ve ben, sizin söylediğinizi nereden bileceğim? Beş koç, bunun kendisine emredilmiş olduğunu şahitlik etti: o, bunun üzerine iman etti ve tasdik etti. Ve el-Ezrakî, onun Halil ile birlikte Beyt'i tavaf ettiğini zikretmiştir.

Halil'in inşası uzun bir dönem kaldı: sonra Kureyş onu ondan sonra inşa etti: ve İbrahim'in temellerine kıyasla, kuzey tarafında: Şam tarafında: bugünkü durumda olduğu gibi kısalttılar: iki Sahih'te, Malik'in hadisinden: İbn Şihab'dan: Selim'den: Abdullah ibn Muhammed ibn Ebi Bekr'in, İbn Ömer'e haber verdiği: kavmin Kâbe'yi inşa ettiklerinde İbrahim'in temelleriyle sınırlı kaldıklarını görmedin mi? Ey Allah'ın elçisi: onu İbrahim'in temellerine döndürmeyecek misin? Kavminin yeni Müslüman olması olmasaydı: yani kavmin küfür içinde: cahiliyeden yeni çıkışında olmasaydı: ben Kâbe'nin hazinesini Allah yolunda harcardım: kapısını yere kadar açardım: ve ona Hicr'i dahil ederdim.

İbn ez-Zübeyr (Allah ondan razı olsun), kendi zamanında, Allah'ın elçisinin (s.a.v.) müminlerin annesi halası Ayşe'nin kendisine haber verdiği şeyde gösterdiği şekilde inşa etti: el-Haccâc onu 73 yılında öldürdüğünde: o zamanki halife Abdülmelik ibn Mervan'a yazdı: İbn ez-Zübeyr'ün bunu kendi kafasından başka bir şey için yapmadığını zannettiler: o yüzden onu eski haline döndürmeyi emrettiler: Şam duvarını yıktılar: Hicr'i ondan çıkardılar: sonra duvarı kapattılar: ve taşları Kâbe'nin içine koydular: doğu kapısı yükseltildi: ve batı kapısı tamamen kapatıldı: bugün de görüldüğü gibi: sonra İbn ez-Zübeyr'ün bunu ancak müminlerin annesi Ayşe'nin kendisine haber vermiş olmasıyla yaptığına dair kendilerine ulaştığında: yaptıkları şeye pişman oldular: ve onu bırakmadıklarından üzüldüler: sonra Mehdi ibn Mansur zamanında: İbn ez-Zübeyr'ün inşa ettiği nitelendirmeyle onu eski haline döndürmek hususunda Malik ibn Enes imama danıştı: ben, kralların onu bir oyun edinmesinden korkuyorum: yani bir kral her geldiğinde: onu dilediği nitelendirmeyle inşa ederdi: iş bu yüzden bugünkü haline sabit kaldı.