Peygamber İlyas

İlyas (s.a.v.), Şamın batısındaki Bâlebek halkına gönderildi: onları tek olarak Allah'a kulluk etmeye çağırdı ve putlarını, Bel'i bırakmaya; onu yalanladılar ve onu öldürmek istediler: kaçtı ve bir mağarada saklandı: kargolar ona rızkını getiriyordu. Bir kıssa, krallerinin helâkinden sonra halefinin İslam'a girdiğini ve kavminden büyük bir kalabalığın ardından geldiğini aktarır. Kur'an onun övgüsünü yaşattı: « Selam İlyâsine olsun: İşte biz, muhsinleri böyle ödüllendiririz ».

İlyas'ın kıssası

« Doğrusu İlyas da peygamberlerdendir. Milletine: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Biçim verenlerin en iyisi olan, sizin de Rabbiniz, önceki babalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da Baal putuna mı taparsınız?" demişti. Milletine: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Biçim verenlerin en iyisi olan, sizin de Rabbiniz, önceki babalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da Baal putuna mı taparsınız?" demişti.

Milletine: "Allah'a karşı gelmekten sakınmaz mısınız? Biçim verenlerin en iyisi olan, sizin de Rabbiniz, önceki babalarınızın da Rabbi bulunan Allah'ı bırakıp da Baal putuna mı taparsınız?" demişti. Bunun üzerine onu yalanlamışlardı. Allah'ın O'na içten bağlı kulları bir yana, bunların hepsi cehenneme götürüleceklerdi. Bunun üzerine onu yalanlamışlardı. Allah'ın O'na içten bağlı kulları bir yana, bunların hepsi cehenneme götürüleceklerdi. Sonra gelenler içinde, "İlyas'a selam olsun" diye bir ün bıraktık. Sonra gelenler içinde, "İlyas'a selam olsun" diye bir ün bıraktık.

Doğrusu Biz iyileri böylece mükafatlandırırız. O, inanmış kullarımızdandı. » Sure 37, 123-132

O, İlyas b. Sebî'dir. İlyas b. Yesîn b. Finhas b. el-Azar b. Harun. İlyas b. el-Azîr b. el-Azar b. Harun b. İmrân. Elçiliği, Şamın batısındaki Bâlebek halkına gönderildi: onları Allahın (izzeti yücedir) kulluğuna çağırdı: ve elinizde olan bir putun kulluğunu bırakmaya: ona Bel diyorlardı: Bel, Bel denilen bir kadındı: ve ilk görüş daha doğrudur. « Korkmaz mısınız? Bel'e mi dua ediyorsunuz ve yaratıcıların en hayırlısını bırakıyorsunuz: Allah, sizin Rabbiniz: ve önceki atalarınızın Rabbi? » Bunun üzerine onu yalanladılar ve ona karşı çıktılar: ve onu öldürmek istediler: onlardan kaçtı: ve onlardan saklandı.

Ebû Yakûb el-Edraî şöyle demiştir, Yezîd b. Abdessemedden, Hişâm b. Ammârdan: ve zikredenden duydum, Kâ'b el-Ahbârdan: İlyas, ed-Dammın altındaki mağarada krallerinden on yıl saklandı: ta ki Allah kralı helâk edinceye kadar: ve onun yerine bir başkasını tayin edinceye kadar: İlyas ona geldi: ona İslam sundu: o İslama girdi: ve kavminden büyük bir kalabalık girdi: onlardan on bin kişi hariç: onların hakkında emir verdi: en sonuncusuna kadar öldürüldüler.

Ve İbn Ebî'd-Dünyâ şöyle demiştir: Ebû Muhammed el-Kâsım b. Hâşim bana anlattı: Ömer b. Saîd eş-Şâmî bize anlattı: Saîd b. Abdülazîz bize anlattı, Şam şeyhlerinden bir kısmından: İlyas (s.a.v.), kavminden kaçan olarak bir dağın mağarasında kaldı: yirmi gece: kırk gece: kargolar ona rızkını getiriyordu.

Ve Muhammed b. Sa'd şöyle demiştir: Hişâm b. Muhammed b. es-Sâib el-Kelbî bize haber verdi, babasından: gönderilen ilk peygamber İdris'ti: sonra Nuh: sonra İbrahim: sonra İsmail ve İshak: sonra Yakub: sonra Yusuf: sonra Lut: sonra Hud: sonra Salih: sonra Şuayb: sonra Musa ve Harun, İmrânın iki oğlu: sonra İlyas b. Sebî b. el-Azîr b. Harun b. İmrân b. Yahte b. Lavi b. Yakub b. İshak b. İbrahim (s.a.v.). Böyle demiştir: ve bu sıralamada incelenme vardır.

Yaşayan dört peygamber: İlyas, Hızır, İdris ve İsa: ve zikredenin, İlyas ile Hızırın her yıl Ramazan ayında Beytü'l-Makdis'te bir araya geldikleri: ve her yıl haccettikleri: ve Zemzem suyundan, gelecek yılın benzerine kadar kendilerine yeten bir yudum içtikleri görüşünü daha önce vermiştik: ve onların her yıl Arafât'ta bir araya geldiklerinin bulunduğu hadisi aktardık: ve bunlardan hiçbirinin tutmadığını gösterdik: Hızırın öldüğünü: ve İlyasın da (s.a.v.) böyle.

Ve Vehb b. Münebbih'in ve başkalarının zikrettiği şey: Rabbinin (izzeti yücedir) kendisini kendisine almasını istediğinde, onu yalanlayıp yaraladıklarında: ateş renginde bir hayvan geldi: ona bindi: Allah ona kanatlar yaptı: onu nur giydirdi: yemek ve içmek zevkini ondan aldı: ve o, insan tarzında meleksi: arzî tarzda göksel oldu: ve İlyesâ b. Ahtûbe vasiyet etti: ve bunda incelenme vardır: ve bu, ne doğru sayılan: ne de yalanlanan isrâiliyyâtlardandır: hatta: sadakatlarının uzak göründüğü görünür: ve Allah daha iyi bilir.

Ebû Abdillâh el-Hâfız bize haber verdi: Ebû'l-Abbâs Ahmed b. Saîd el-Ma'denî bana Buharada anlattı: Abdillâh b. Mahmûd bize anlattı: Abden b. Sinân bize anlattı: Ahmed b. Abdillâh el-Berqî bana anlattı: Yezîd b. Yezîd el-Belâvî bize anlattı: Ebû İshâk el-Fazârî bize anlattı, el-Evzâîden, Mahkûlden, Enes b. Mâlikden: Allahın elçisiyle (s.a.v.) yolculukta birlikteydik: bir konakta indik: « Allahım, beni Muhammedin (s.a.v.) ümmetinden kıl: merhametle örtülmüş: affedilmiş: mükâfat verilen ümmetten. » Vadie doğru baktım: ve işte boyları üç yüz arşın geçen bir adam: « Sen kimsin? » « Enes b. Mâlik: Allahın elçisinin (s.a.v.) kölesi. » « O nerede?

» « Senin sözünü duyunca. » « O hâlde ona git ve selamını ilet: kardeşin İlyas sana selam getiriyor. » Peygambere (s.a.v.) geldim ve ona haber verdim: onunla karşılaşacak kadar ilerledi: sarıldılar ve selamlaştılar: sonra oturdular, sohbet ettiler: « ey Allahın elçisi: senede yalnız bir gün yiyorum: ve o gün, benim orucumu bozduğum gündür: o hâlde seninle ben yiyelim. » Gökten onlara bir sofra indi: ekmeğiyle: ve balığıyla: ve kereviziyle: yediler ve bana yedirttiler: ve ikindiyi kıldık: sonra ondan ayrıldı: ve bulutların içinden göğe doğru geçtiğini gördüm.

» Ve bu hadis çok zayıftır: ve şaşılacak şey, Hâkım Ebû Abdillâh en-Neysebûrînin onu Mustadrakda çıkarmasıdır: ve bu, Sâhih'in üzerine tamamlanan şeydendir: çünkü bu, uydurma bir hadis: sahih hadislerle çelişkili: ve manası da tutmuyor: Allahın elçisinin (s.a.v.) şöyle dediği Sahih'te daha önce sabittir: « Allah Âdem'i yarattı: boyu altmış arşın »: sözüne kadar: « sonra yaratılış küçülmeye devam etti: bugüne kadar »: ve bunun içindir ki onun Allahın elçisine gelmemiş: ama Allahın elçisine o gitmiş olması gerekir: ve bu tutmuyor: çünkü o, peygamberlerin mührünün önünde koşmaya daha layık olurdu: ve yılda bir kere yemesi hadisinde: ve Vehb'den daha önce aktarılan şeyde, Allah yemek ve içmek zevkini ondan almıştı: ve bazılarının öncesinde, yılda bir kez Zemzem suyundan gelecek yıla kadar kendisine yeten bir yudum içtiği: ve bunlar çelişen şeylerdir: hepsi bâtıldır: onlardan hiçbir şey tutmaz.

Ve İbn Asâkir bu hadisi başka bir yoldan aktardı: ve zaafını kabul etti: ve bu ondan şaşılacak şeydir: onun hakkında konuşması: onu Hayr b. Ârefe yoluyla, Hânî b. el-Hasandan, Bekiyyeden, el-Evzâîden, Mahkûlden, Vâsile b. el-Eska'den aktardı: ve onun benzerini uzun şekilde zikretti: ve orada, bunun Tebük seferinde olduğu: ve Allahın elçisinin (s.a.v.) ona Enes b. Mâlik'i ve Huzeyfe b. el-Yemân'i gönderdiği: ve o, bizden iki ya da üç arşın daha büyük: ve develerin korkmasından korkarak gelmemesi için özür diledi: ve orada, Allahın elçisi (s.a.v.) onunla karşılaştığında: Cennetten yemekten yediler: « kırk günde bir lokmam var: ve sofrada: ekmekten: ve narlardan: ve üzümden: ve muzlardan: ve hurmalardan: ve otlardan: pırasa hariç.

» Ve orada, Allahın elçisi (s.a.v.) ona Hızırla ilgili sordu: « Onu bir yıl önce gördüm: onu benden önce sen karşılayacaksın: ona benim tarafımdan selam getir.

» Ve bu, Hızır ile İlyasın (s.a.v.), varlıklarını ve bu hadisin sadakatını varsaydığımızda: hicretin dokuzuncu yılına kadar ondan önce karşılaşmamış olacağına işaret eder: ve bu dinde tutmaz: ve o da uydurmadır: ve İbn Asâkir, İlyasla karşılaşan ibadet edenler hakkında yollar aktardı: ve hepsi kutlanacak değildir: senetlerinin zaafından: ya da aktaranın kendisine karşı cehaletinden: ve en iyisi, Ebû Bekr İbn Ebî'd-Dünyânın dediğidir: Bişr b. Muâz bana anlattı: Hammad b. Vâkıd bize anlattı, Sâbitden: Kûfenin Sevâdında Müs'ab b. ez-Zübeyr ile birlikteydik: iki rekât kılmak için bir bahçeye girdim: açtım: Hâ-Mîm: « Allahdan, Azîzden, bilenden Kitabın indirilmesi: günahı affeden: tövbeyi kabul eden: azabta çetin: genişlik sahibi.

» Ve işte arkamda gri donuk bir katır üzerinde bir adam: üzerinde benekli Yemen elbiseleri: « Günahı affeden diyorsan: de ki: ey günahı affeden, günahımı bağışla: tövbeyi kabul eden: de ki: ey tövbeyi kabul eden, tövbemi kabul et: azabta çetin: de ki: ey azabta çetin, beni azablandırma: genişlik sahibi: de ki: ey genişlik sahibi, merhametle bana cömert ol. » Döndüm: ve işte kimse yok: « Sizin yanınızdan gri donuk bir katır üzerinde: benekli Yemen elbiseli bir adam geçti mi? » « Yanımızdan kimse geçmedi. » Onun İlyas olduğunu sanmadılar.

« Bunun üzerine onu yalanladılar: o zaman elbette getirileceklerdir »: yani: azaba: ister bu dünyada ve ahirette: ister ahirette: müfessirlerin ve tarihçilerin zikrettiklerine göre ilki daha açıktır. « Allahın ihlâs sahibi kulları hariç »: yani: onlardan iman eden hariç. « Ve ondan sonrakiler için (güzel bir) zikir bıraktık »: yani: ondan sonra kendisi için âlemler arasında güzel bir zikir kalıcı yaptık: ondan ancak hayırla zikredilir. « Selam İlyâsine olsun »: yani: İlyas'a selam: ve Araplar birçok isimde nûn'u ekler: ve onu ötekinden değiştirir: İsmail ve İsmâîn: ve İsrâîl ve İsrâîn: ve İlyas ve İlyâsîn.

Ve alî ile (aileyi, haneli) okuyan: yani: Muhammedin (Allahın bereketleri ve selamı onun üzerine olsun) hanesi üzerine. Ve İshak yoluyla, Ubâde b. Rabîadan, İbn Mes'ûddan ondan aktarıldı: « İlyas: İdris'tir. » Ve ed-Dahhâk b. Müzâhim buna yönelmiştir: ve Katâde onu aktardı: ve Muhammed b. İshak: ve doğru olan, öteki olduğudur: daha önce sabit olduğu gibi: ve Yüce Allah doğruyu daha iyi bilir.