Peygamber Yunus

Ninova halkına gönderilen Yunus yalancı sayıldı ve kendilerinden gazaplanarak çıktı; azabı müjdeleyerek; kavmi tövbeyle sarıldı ve başlarının üzerinde dönen azabı Allah kaldırdı. Bir gemide üç kez kura kendisine düştü; denize atıldı ve onu büyük bir balık yuttu; balığın karnında, denizin ve gecenin karanlığında: « Senden başka ilah yoktur; seni tesbih ederim; ben zalimlerden oldum » diye dua etti ve Allah ona cevap verdi. Kıyıya hasta olarak atıldı; Allah onun üzerine bir kabak ağacı bitirdi ve yüz bin kişiye ya da daha fazlasına gönderildi, onlar iman etti.

Yunus'un kıssası

« Bir kent halkı inanmalı değil miydi ki, imanları kendilerine fayda versin! İşte Yunus'un milleti, inandığı zaman, dünya hayatında rezilliği gerektiren azabı onlardan kaldırdık ve onları bir süre daha bu dünyada geçindirdik. » Sure 10, 98

Yüce Allah Enbiyâ suresinde şöyle demiştir:

« Zünnun (Balık Sahibi; Yunus) hakkında söylediğimizi de an. O, öfkelenerek giderken, kendisini sıkıntıya sokmayacağımızı sanmıştı; fakat sonunda karanlıklar içinde: "Senden başka tanrı yoktur, Sen münezzehsin, doğrusu ben haksızlık edenlerdenim" diye seslenmişti. Biz de ona cevap verip, onu üzüntüden kurtarmıştık. inananları böyle kurtarırız. » Sure 21, 87-88

Yüce Allah Sâffât suresinde şöyle demiştir:

« Doğrusu Yunus da peygamberlerdendir. Dolu bir gemiye kaçmıştı. Gemide olanlarla karşılıklı kura çekmişti de yenilenlerden olmuştu, bu sebeple denize atılmıştı. Kendini kınarken onu bir balık yutmuştu. Eğer Allah'ı tesbih edenlerden olmasaydı, tekrar diriltilecek güne kadar balığın karnında kalacaktı. Eğer Allah'ı tesbih edenlerden olmasaydı, tekrar diriltilecek güne kadar balığın karnında kalacaktı. Halsiz bir halde iken kendisini sahile çıkardık. Onun için, geniş yapraklı bir bitki yetiştirdik. Onu, yüzbin veya daha çok kişiye peygamber olarak gönderdik.

Sonunda ona inandılar, bunun üzerine Biz de onları bir süreye kadar geçindirdik. » Sure 37, 139-148

Yüce Allah Kalem suresinde şöyle demiştir:

« Sen Rabbinin hükmüne kadar sabret; balık sahibi (Yunus) gibi olma, o, pek üzgün olarak Rabbine seslenmişti. Rabbinin katından ona bir nimet ulaşmasaydı, kınanmış olarak sahile atılacaktı. Rabbi onu seçip iyilerden kıldı. Doğrusu inkar edenler, Kuran'ı dinlediklerinde nerdeyse seni gözleriyle yıkıp devireceklerdi. "O delidir" diyorlardı. » Sure 68, 48-50

Yunus'un Ninova'daki elçiliği

Müfessirler şöyle dedi: Allah, Yunusu (s.a.v.) Musul ülkesinden Ninova halkına gönderdi; onları Allah'a (celali yücedir) çağırdı; onu yalancı saydılar ve küfürlerinde ve inatlarında koyulaşarak. Bu, onların ondan uzun sürdüğünde, onların arasından çıktı ve üç (gün)den sonra üzerlerine azabın kurulmasına müjdeledi. İbn Mes'ûd, Mücâhid, Saîd b. Cübeyr ve Katâde, öncülerden ve sonrakilerden fazlasıyla şöyle dedi: onun arkalarından çıktığında ve azabın kendilerine vuku bulmasını tasdik ettiklerinde, Allah kalplerine tövbe ve dönüş attı; peygamberlerine kendilerinden gelen şeye pişman oldular.

Pişmanlık elbiselerini giydiler: her hayvanı yavrusundan ayırdılar: Allah'a (celali yücedir) seslendiler: bağırdılar ve Onun huzurunda kendilerini alçaltarak yalvararak alçaldılar; erkekler ve kadınlar: oğullar ve kızlar: anneler ağladılar: davarlar ve yük hayvanları bağladılar: develer ve yavruları haykırdılar: inekler ve buzağıları böğürlediler: koyunlar kuzularıyla melediler. Bu, büyük ve mehâbetli ve korkutucu bir andı; ve O Azîz, kendi kudretiyle ve kuvvetiyle: kendi lütfu ve merhametiyle: kendilerine dokunan, zifiri gecenin parçaları gibi başlarının üzerinde dönen azabı onlardan kaldırdı. Bu yüzden Yüce Allah şöyle buyurdu: « İman edip de imanı kendisine fayda vermiş bir memleket (kavim) (yok muydu) »: yani: geçmiş nesiller arasında imanı kendisine tam fayda vermiş bir memleket (kavim) bulunmadı mı?

Bu, bunun vuku bulmadığına işaret eder: ama Yüce Allah dediği gibi: « Herhangi bir memleket (kavim)e de uyarıcı bir peygamber gönderdik olmadı ki, o memleketin ileri gelen tamamları: Biz, sizinle gönderilene (peygambere) kâfiriz, dediler » (Sebe', 34). Ve onun sözü: « ancak Yunusun kavmi hariç: onlar iman ettiklerinde, onlardan dünyada horlanma azabını kaldırdık ve onları bir süreye kadar faydalandırdık »: onlar elbette tam iman ettiler.

Müfessirler şöyle ihtilaf ettiler: bu iman onlara ahirette fayda sağlıyor mu, onları sonraki azaptan, dünya azabından kurtardığı gibi kurtararak mı? İki görüş: bağlamın en görünüşü: evet, Yüce Allah dilerse. Ve Allah en iyi bilendir. Yüce Allah dediği gibi: « onlar iman ettiler »: ve buyurdu: « ve onu yüz bine ve daha fazlasına gönderdik: onlar iman ettiler: onları bir süreye kadar faydalandırdık »: ve bu süreye kadar faydalanmak, sonraki azabın kaldırılmasının ona bağlanmasını engellemez. Ve Allah en iyi bilendir.

Her halükârda yüz bin idiler. Ve ilave hakkında ihtilaf ettiler: Mahkûl'den: on bin. Ve Tirmizi, İbn Cerîr ve İbn Ebî Hâtim, Züheyr hadisinden, Ebû'l-Aliye'yi duyan kimseyle: « Ubeyy b. Kâ'b bana aktardı ki o, Allah'ın elçisine (s.a.v.) onun şu sözüyle ilgili sordu: ve onu yüz bine ve daha fazlasına gönderdik. Buyurdu: yirmi bin artı. » Bu belirsiz adam olmasaydı, bu hadis bu babı keserdi. Ve İbn Abbâs'tan: « yüz otuz bin idiler »: ondan: « otuz küsur bin »: ondan: « kırk küsur bin ». Saîd b. Cübeyr şöyle dedi: « yüz yetmiş bin. » Ve ihtilaf ettiler: onun onlara gönderilmesi balıktan önce miydi, ya da sonra: ya da onlar iki kavim miydi? Üç görüş; tefsirde geliştirilmiştir.

Yunus'un ayrılışı ve balık

Amaç şu: o (s.a.v.), kavminden gazaplanarak çıkınca denizde bir gemiye bindi; onlara yelken açtırdı: bunlar sarsıldı: dalgalar onları taşıdı: ve gemi, içindeki her şeyi yüklendi: ve boğulmaya yaklaştılar: müfessirlerin zikrettiğine göre. Dediler: aralarında kısa kısa kura çektiler: ta ki kura kimin üzerine düşerse gemiden atılsın, kendilerinden onu hafifletmek için. Kura çektiğinde, kura Allah'ın peygamberi Yunus üzerine düştü: ona izin vermediler: ikinci kez tekrar ettiler ve yine üzerine düştü. Elbiselerini çıkarıp kendisini atmak üzere kollarını sıvadı: ama onlar ona izin vermekten reddettiler.

Sonra kurayı üçüncü kez tekrar ettiler ve yine üzerine düştü; Allah'ın ona istediği büyük iş için. Yüce Allah şöyle buyurdu: « Yunus da elbette elçilerdendi: içi dolu gemiye kaçtığı zaman: kura çekti ve kaybedenlerden oldu: onu kusurlu olduğu halde balık yuttu. » Ve şöyle ki kura üzerine düştüğünde, denize atıldı: ve Allah (celali yücedir) Yeşil denizden büyük bir balık gönderdi ki onu yuttu: ve Yüce Allah ona, etinden yememesini ve kemiğinden kırmamasını emretti: sana yiyecek olmaz. Onu yakaladı ve bütün denizleri onunla dolaştı.

Ve denilmiştir: ondan daha büyük başka bir balık, bu balığı yuttu. Dediler: balığın karnında yerleştiğinde, öldüğünü sandı: uzuvlarını oynattı: bunlar oynadı: o, sağdı: Allah'a secdeye düştü ve dedi: « Rabbim, kendisine kendisi gibi kulluk edilmeyen bir sığınağı sana aldım. »

Balığın karnında kalışının süresi hakkında ihtilaf ettiler. Mücelid, eş-Şabî'den: onu sabah yuttu ve akşam attı. Katâde şöyle dedi: orada üç (gün) kaldı. Câfer es-Sâdık şöyle dedi: yedi gün. Bunun için Ümeyye b. Ebî's-Salt'ın şu şiiri şehâdet eder:

Ve senin bir lütfunla Yunusu kurtardın; o, geceler boyu bir balığın kıvrımlarında geceyi geçirmişti.

Saîd b. Ebî'l-Hasan ve Ebû Mâlik şöyle dedi: karnında kırk gün kaldı. Ve Allah, kalışının süresinin ne olduğunu daha iyi bilir.

Amaç şu: balık, onunla birlikte derin denizlerin girintilerinde dönmeye başladığında ve onu şiddetli dalgalara dalış ettirdiğinde, balıkların Rahman'a tesbihlerini duydu: ve taneleri ve çeçekleri yaratanın, yedi göğün: yedi yerin: onların arasında olanın ve yerin altında olanın Rabbına taşların tesbihini duydu. O zaman orada, hâl diliyle ve lafız diliyle söylediği sözü söyledi; ona izzet ve şeref sahibi olan, sırrı ve müşâvereayı bilen: şerri ve imtihanı gideren: sesleri en fısıltılı bile duyan: saklananları en ince bile bilen: duaları en büyük bile kabul eden, habervermiş; kendi açık Kitabında, güvenilir elçisine, konuştuklarının en sadığına, Âlemlerin Rabbına, elçilerin ilahına indirilmiş:

Yunus'un karanlıklardaki duası

« Zünnun (Balık Sahibi; Yunus) hakkında söylediğimizi de an. O, öfkelenerek giderken, kendisini sıkıntıya sokmayacağımızı sanmıştı; fakat sonunda karanlıklar içinde: "Senden başka tanrı yoktur, Sen münezzehsin, doğrusu ben haksızlık edenlerdenim" diye seslenmişti. Biz de ona cevap verip, onu üzüntüden kurtarmıştık. inananları böyle kurtarırız. » Sure 21, 87-88

« Onun karşısında (başına gelen şeyde) bizim ona asla darlık vermeyeceğimizi sanarak »: yani: onu boğamayacağımızı. Ve denilmiştir: manası « onu ölçemeyeceğimizi sanarak », takdir ölçüsünden: meşhur bir lügattir: kadera ve kaddera. Şairin dediği gibi:

Geçmiş olan zamana hiçbir kimse dönmez; sen mübareksin: neyi kaza edersen o olur, ve iş sana aittir.

« karanlıklar içinde seslendi »: İbn Mes'ûd, İbn Abbâs, Amr b. Meymûn, Saîd b. Cübeyr, Muhammed b. Kâ'b, el-Hasan, Katâde ve ed-Dahhâk şöyle dedi: balığın karnının karanlığı: denizin karanlığı ve gecenin karanlığı. Sâlim b. Ebî'l-Ce'd şöyle dedi: başka bir balık onu yuttu: ve iki balığın karanlığı denizin karanlığıyla birlikte oldu.

Onun şu sözü: « o, tesbih edenlerden olmasaydı, insanların diriltilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı »: manası, denilmiştir: orada Allah'ı tesbih etmeseydi: ve azamet ve tesbih olarak söylediğini söylemeseydi: Allah'ı tevazu ile tasdik ederek: Ona yönelerek ve ona dönerek: kıyamet gününe kadar orada kalırdı: ve bu balığın karnından diriltilecekti. Saîd b. Cübeyr'den aktarılan şeyin manası budur, onun iki rivayetinden birinde. Ve denilmiştir: manası: balık onu yakalamadan önce tesbih edenlerden olmasaydı: yani: itaat edenlerden: namaz kılanlardan: Allah'ı çok ananlardan. Bunu ed-Dahhâk b. Kays, İbn Abbâs, Ebû'l-Aliye, Vehb b. Münebbih, Saîd b. Cübeyr, ed-Dahhâk, es-Suddî, Attâ b. es-Sâib, el-Hasan el-Basrî ve Katâde söylemiştir: ve başkalarından fazlası.

İbn Cerîr onu seçti: ve bunun için İmam Ahmedin ve Sünen müelliflerinden bazılarının İbn Abbâs'tan aktardığı şey şehâdet eder: Allah'ın elçisi (s.a.v.) bana şöyle dedi: « Ey oğulcağzım, sana sözler öğreteyim: Allah'ı gözet, Allah seni gözetir; Allah'ı gözet, sen onu karşında bulursun; afiyette Allah'ı tanı, O seni darlıkta tanır. » Ve İbn Cerîr tefsirinde aktardı: ve Bazzâr Musnedinde, Muhammed b. İshak hadisinden, kendisine aktaran kimseyle, Abdillâh b. Rafî'den, Ümmü Seleme'nin âzadlısı: Ebû Hureyre'nin şöyle dediğini duyan: Allah'ın elçisi (s.a.v.) şöyle buyurdu: « Allah Yunusu balığın karnında alıkoymak istediğinde, Allah balığa vahyetti: onu al ve ne ete ne keme dokun. » Onu denizin dibine getirdiğinde, Yunus bir ses duydu ve kendi kendine dedi: bu nedir? Allah ona, balığın karnında iken vahyetti: « bu, deniz hayvanlarının tesbihidir.

» Balığın karnında tesbih etti: ve melekler tesbihini duydu ve dediler: « Rabbim, yabancı bir topraktan zayıf bir ses duyuyoruz. » Buyurdu: « Bunu biliyor musunuz? » Dediler: « Rabbim, bu kimdir? » Buyurdu: « Kulam Yunus: o bana itaatsizlik etti: ben onu balığın karnında, denizde alıkoydum.

» Dediler: « Salih kul ki her gündüz ve her gece kabul edilmiş bir amel ve kabul edilmiş bir dua yükseliyordu? » Buyurdu: « Evet. » Dediler: « O zaman onun için şefaat ettiler », ve balığa emretti ki onu kıyıya attı: Yüce Allah dediği gibi: « o, hastaydı. » İbn Cerîrin ifadesi budur, senediyle ve metniyle.

Sonra Bazzâr şöyle dedi: bunu Peygamberden (s.a.v.) bu senedden başka bir şekilde aktarıldığını bilmiyoruz: böyle demiştir.

İbn Ebî Hâtim tefsirinde şöyle demiştir: Ebû Abdillâh Ahmed b. Abdurrahman b. Vehb, Vehb'in yeğeni, bize aktardı: amcası bize aktardı: Ebû Sehr bana aktardı ki Yezîd er-Rakâşî ona aktardı: Enes b. Mâlik'den duydum: ve Enes'in hadisi Allah'ın elçisine (s.a.v.) yükselttiğinden başka bir şey bilmiyorum: o, balığın karnında iken peygamber Yunusun (s.a.v.) bu sözlerle dua etmesi kendisine göründüğünde, dedi: « Allah'ım, senden başka ilah yoktur; seni tesbih ederim; ben zalimlerden oldum. » Ve dua Arş'a inlemeye başladı: ve melekler dediler: « Rabbim, yabancı bir topraktan bilinen zayıf bir ses. » Buyurdu: « Onu tanımıyor musunuz? » Dediler: « Rabbim, bu kimdir?

» Buyurdu: « Kulam Yunus. » Dediler: « Kulan Yunus ki kabul edilmiş bir amel ve kabul edilmiş bir dua yükselmekten hiç kesilmedi mi? » Buyurdu: « Evet. » Dediler: « Rabbim, O'nu, afiyette yaptığı şey için merhametlendirmez misin: ta ki onu imtihandan kurtarasan?

» Buyurdu: « Evet. » Balığa onu kıyıya atmasını emretti: İbn Cerîr, Yunus'tan, İbn Vehb'den aynı şekilde aktardı. İbn Ebî Hâtim ekledi: Ebû Sehr Humeyd b. Ziyâd şöyle dedi: İbn Kuseyt bana haber verdi: ona bu hadisi anlatıyordum: Ebû Hureyre'nin şöyle dediğini duymuştur: « Kıyıya atıldı ve Allah onun üzerine kabak bitirdi. » Dedik: ey Ebû Hureyre, yuaktîne (kabağı) nedir?

Kıyı ve Yunus'un ağacı

Buyurdu: « Kabağın (dubba') ağacıdır. » Ebû Hureyre şöyle dedi: « Allah ona yeryüzünün otlarını yiyen vahşi bir hayvan hazırladı » ya da şöyle dedi: « yeryüzünün otlarını »: « onun üzerinde dolanıyor ve onu sütüyle besliyordu: her akşam ve sabah: ta ki yeniden güçlenene kadar. » Ve Ümeyye b. Ebî's-Salt bunun üzerine şiirinden bir beyit söyledi:

Merhametle, onun üzerine bir kabak bitirdi; Allah olmasaydı, yardım eden hiçbir kimse bulunmazdı.

Bu tarafın garîplerinden de budur: ve Yezîd er-Rakâşî zayıftır: ama önceki Ebû Hureyre hadisiyle güçlenir: tıpkı o hadisin de bununla güçlenmesi gibi. Ve Allah en iyi bilendir.

Yüce Allah şöyle buyurdu: « Biz onu attık »: yani: onu kıyıya attık: ki o, ağaçlardan hiçbir şeyin bulunmadığı çıplak yerdir: ama onlardan çıplak: « ve o, hastaydı »: bedence zayıf. İbn Mes'ûd şöyle dedi: « tüyleri olmayan bir civciv gibi. » İbn Abbâs, es-Suddî ve İbn Zeyd şöyle dedi: « üzerine bir şey olmayan yenidoğan gibi. » « Onun üzerine bir kabak ağacı bitirdik.

» İbn Mes'ûd, İbn Abbâs, İkrime, Mücâhid, Saîd b. Cübeyr, Vehb b. Münebbih, Hilâl b. Yâsâf, Abdillâh b. Tâvûs, es-Suddî, Katâde, ed-Dahhâk, Attâ el-Horâsânî ve fazlasından şöyle dedi: « bu, kabağdır (kar'). » Bazı âlimler şöyle dedi: kabağın üzerine bitirilmesinde çok hikmet vardır: yaprağı, en yumuşak: bol ve gölgeli derecededir: ona hiçbir sinek yaklaşmaz: meyvesi ilk bitişinden sonuna kadar yenir, çiğ ve pişmiş: kabuğu ve çekirdekleri gibi: bunlarda çok faydalar: beyin takviyesi ve diğer şeyler vardır. Ve Ebû Hureyre'nin, Allahın Uzeyr'e o sütüyle onu besleyen ve çölde otlayan, sabah ve akşam kendisine gelen bu vahşi hayvanı emrine vermesi hakkında sözü önce geçmiştir. Ve bu, Allahın ona olan merhametinden: ona olan lütfundan ve ona olan ihsanındandır.

Bu yüzden Yüce Allah şöyle buyurdu: « Onun duasını kabul ettik ve onu kederden kurtardık »: içinde bulunduğu keder ve darlık: « İşte biz, müminleri böyle kurtarırız »: Biz, bize dua eden ve bize sığınan her mümin için böyle yaparız.

İbn Cerîr şöyle demiştir: İmrân b. Bekkâr el-Kelâî bize aktardı: Yahya b. Sâlih bize aktardı: Ebû Yahyâ b. Abdurrahman bize aktardı: Bişr b. Mansûr, Ali b. Zeyd'den, Saîd b. Müseyyeb'den; şöyle demiştir: Sa'd b. Mâlikden duydum: o, İbn Ebî Vakkâs'tır: Allahın elçisinden (s.a.v.) duydum, şöyle buyuruyordu: « Allahın adı ki onunla dua edilir, cevap verir: ve onunla istenir, verir: Yunus b. Mattânın duası. » Dedim: « ey Allahın elçisi, o Yunusa özge midir: ya da müslümanların hepsi için midir? » Buyurdu: « O, Yunusa özgedir: ve müminlere umumîdir dua ettiklerinde. Allahın şu sözünü duymadın mı: karanlıklar içinde seslendi: senden başka ilah yoktur: seni tesbih ederim: ben zalimlerden oldum: onun duasını kabul ettik ve onu kederden kurtardık: İşte biz, müminleri böyle kurtarırız.

» Bu, onunla dua eden herkese karşı Allahın bir şartıdır. Ve İbn Ebî Hâtim şöyle demiştir: Ebû Saîd el-Eşecc bize aktardı: Ebû Hâlid el-Ahmer, Kesîr b. Zeyd'den, el-Muttalib b. Hantebden: Ebû Hâlid şöyle dedi: bunu Müs'ab'tan sanıyorum: yani İbn Sa'd: Sa'dden; şöyle demiştir: Allahın elçisi (s.a.v.) şöyle buyurdu: « Yunusun duasıyla dua eden kimseye cevap verilir. » Ebû Saîd el-Eşecc şöyle dedi: bununla şunu kastediyor: « İşte biz, müminleri böyle kurtarırız. » Ve bu ikisi Sa'dden iki yoldur.

Osmanın aktardığı Yunus duası

Ve üçüncüsü, ikisinden daha hayırlı: İmam Ahmed şöyle demiştir: İsmâil b. Ömer bize aktardı: Yunus b. Ebî İshâk el-Hamadânî bize aktardı: İbrahim b. Muhammed b. Sa'd bize aktardı: babam Muhammed bana aktardı, babası Sa'dden: o, İbn Ebî Vakkâstır: şöyle dedi: mescidde Osman b. Affânın yanından geçtim ve ona selam verdim: gözlerini bana dolayarak bana selamı iade etmedi. Ömer b. Hattâb'a geldim ve dedim: « ey emirü'l-müminin, İslamda bir şey mi oldu? » iki kez. Buyurdu: « Hayır.

Ve ne için? » Dedim: « bir şey değil: ancak az önce mescidde Osmanın yanından geçtim ve ona selam verdim: gözlerini bana dolayarak bana selamı iade etmedi. » Osmanı aratıp çağırdı: ve dedi: « kardeşine selam iade etmene ne engel oldu? » Dedi: « yapmadım.

» Sa'd şöyle dedi: dedim: « evet », ta ki o yemin edene ve ben yemin edene kadar. Sonra Osman zikretti ve dedi: « Evet: ve Allahdan mağfiret diler ve ona yönelirim: az önce benim önümden geçtin: ve ben, Allahın elçisinden (s.a.v.) duyduğum bir sözün kenarında kendimle konuşan duruyordum: Allah aşkına: onu hiçbir zaman zikretmedim ki gözümü bir örtü kaplamasın: ve kalbimi de. » Sa'd şöyle dedi: « Sana müjdeleyen benim: Allahın elçisi (s.a.v.) bize önce bir dua zikretti: sonra bir bedevi gelip onu meşgul etti: ta ki Allahın elçisi (s.a.v.) kalkana kadar ve ben ona uyana kadar: ve onun evinde benden önce varmasından korktuğumda, ayağımın ucuyla toprağa vurdum. Allahın elçisi (s.a.v.) bana döndü

ve dedi: bu kimdir?

Ebû İshâk mı? Dedim: evet, ey Allahın elçisi. Buyurdu: peki? Dedim: Allah aşkına: bir şey değil: ancak sen bize önce bir dua zikrettin: sonra bu bedevi gelip seni meşgul etti.

» Buyurdu: « Evet: Zün-Nûnun duası, balığın karnında iken: senden başka ilah yoktur: seni tesbih ederim: ben zalimlerden oldum. Hiçbir müslüman onunla Rabbine bir işte dua etmemiştir ki cevaplandırılmamış olsun. » Ve Tirmizi ve Nesâî bunu, İbrahim b. Muhammed b. Sa'd hadisinden onunla aktardı.

Yunusun üstünlüğü

Yunusun (s.a.v.) üstünlüğünü zikretme. Yüce Allah şöyle buyurdu: « Yunus da elbette elçilerdendi » (Sâffât, 139). Ve onu asil peygamberler listesinde zikretmiştir: Nisâ ve En'âm surelerinde: Allahdan: kendi katından: en hayırlı dua ve selam.

İmam Ahmed şöyle demiştir: Vekî' bize aktardı: Süfyan, el-A'meşden, Ebû Vâilden, Abdillâhdan; şöyle demiştir: Allahın elçisi (s.a.v.) şöyle buyurdu: « Hiçbir kimse şöyle demeye layık değildir: ben Yunus b. Mattâdan daha hayırlıyım. » Ve Buhari bunu, Süfyan es-Sevrî hadisinden onunla aktardı. Ve Buhari şöyle demiştir de: Hafs b. Ömer bize aktardı: Şu'be, Katâdeden, Ebû'l-Aliyeden, İbn Abbâsdan, Peygambere (s.a.v.): şöyle buyurdu: « Hiçbir kula şöyle demesi layık değildir: ben Yunus b. Mattâdan daha hayırlıyım », babasıyla nispet kurarak. Ahmed, Müslim ve Ebû Dâvûd bunu, Şu'be hadisinden onunla aktardı.

Şu'be şöyle demiştir, Ebû Dâvûdun ondan aktardığı gibi: « Katâde, Ebû'l-Aliyeden dört hadisten başka duymadı: bu, onların en sahihlerindendir. » Ve İmam Ahmed onu aktardı: Affândan, Hammad b. Selemeden, Ali b. Zeydden, Yusuf b. Mihrandan, İbn Abbâsdan, Peygambere (s.a.v.): şöyle buyurdu: « Hiçbir kula şöyle demesi yine layık değildir: ben Yunus b. Mattâdan daha hayırlıyım »: Ahmed bunu tek başına aktardı. Ve Hâfız Ebû'l-Kâsım Taberânî onu aktardı: Muhammed b. el-Hasan b. Keysân bize aktardı: Abdillâh b. Râcâ bize haber verdi: İsrail, Ebû Yahyâ el-Kattâtden, Mücâhiddin, İbn Abbâsdan: Allahın elçisi (s.a.v.) şöyle buyurdu: « Hiçbir kimse şöyle demeye layık değildir: ben Allah katında Yunus b. Mattâdan daha hayırlıyım. » Senedi güzeldir: ve onu çıkarmamışlardır.

Buhari şöyle demiştir: Ebû'l-Velîd bize aktardı: Şu'be, Sa'd b. İbrahimden: Humeyd b. Abdurrahmandan duydum, Ebû Hureyreden, Peygambere (s.a.v.): şöyle buyurdu: « Hiçbir kula şöyle demesi layık değildir: ben Yunus b. Mattâdan daha hayırlıyım »: ve Müslim bunu, Şu'be hadisinden onunla aktardı. Ve Buhari ve Müslimde, Abdillâh b. el-Fadl hadisinden, Abdurrahman b. Hürmüz el-A'racdan, Ebû Hureyreden, Musevilin Yahûdînin yüzüne tokat attığı kıssada: « Âlemlerin Musayı seçen Ona yemin olsun » dediğinde: Buhari sonunda şöyle dedi: « ve bir kimseyi Yunus b. Mattâdan daha hayırlı gördüğümü söylemiyorum »: yani: hiçbir kimse Yunusa kendini tercih etmemelidir. Ve bir rivayette: « Hiçbir kimse bana, Yunus b. Mattâya tercih etmeye layık değildir »: bazı hadislerde geldiği gibi: « beni peygamberlere: ne de Yunus b. Mattâya tercih etmeyin.

» Ve bu, onun (Allahın duaları ve selamı onun üzerine olsun) kaçınmasından: ve tevazüsünden: ve Allahın bütün öteki peygamberleri ve elçileri üzerinedir.