Stworzenie niebios i ziemi oraz tego, co między nimi

Opowieść szczegółowo opisuje stworzenie w sześciu dniach, uważanych przez większość za dni podobne do naszych, po tysiąc lat każdy według Ibn Abbasa, Mudżahida i ad-Dahhaka. « Allah stworzył proch w sobotę, góry w nim w niedzielę, drzewa w poniedziałek », a Adama po asr w piątek, ostatniego ze stworzenia. Ziemia najpierw falowała: « stworzył więc góry i położył je na niej, a ona się uciszyła ». Następnie są szczegółowo opisane siedem ziem, ziemie nadłożone oddzielone drogami pięciuset lat, morza słodkie i słone, które oddziela bariera, rzeki, owoce o dwóch gatunkach i wspólnoty istot żywych.

Chwała Allahowi, który stworzył niebiosa i ziemię i uczynił ciemności i światło, potem ci, którzy nie wierzą w swojego Pana, łączą równe. Twój Pan jest na pewno Allahem, który stworzył niebiosa i ziemię w sześciu dniach: tekst znajduje się w więcej niż jednym miejscu Koranu. Większość uczonych uważa, że to są dni podobne do naszych. A według Ibn Abbasa, Mudżahida i ad-Dahhaka: każdy z tych dni jest jak tysiąc lat z waszego rachunku. Ibn Dżarir i Ibn Abi Hatim ich przekazali, i imam Ahmad ibn Hanbal utrzymał to zdanie w swojej książce, gdzie refutuje Dżahmijję, jak też Ibn Dżarir i część późnych: i Allah najlepiej wie. Przyjdzie to, co to zdanie potwierdzi.

Ibn Dżarir przekazał, od ad-Dahhaka ibn Muzahima: abjad, hawwaz, hutti, kalamoun, sa'fas, qarachet. I przekazał od Muhammada ibn Iszaka, że powiedział: ludzie Tory mówią, że Allah rozpoczął stworzenie w niedzielę. On rozpoczął stworzenie w poniedziałek. A my, Muzułmanie, mówimy, według tego, co do nas doszło od posłańca Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), że Allah rozpoczął stworzenie w sobotę.

I to zdanie, które Ibn Iszak przekazał od Muzułmanów, jest wspierane przez część prawników, szafi'itów i innych. Przyjdzie na jego temat hadis Abu Hurajry: Allah stworzył proch w sobotę. Zdanie, że chodzi o niedzielę, zostało przekazane przez Ibn Dżarira, drogą as-Suddiego, od Abu Malika i Abu Saliha, od Ibn Abbasa, i od Murry, od Ibn Mas'uda, i od grupy Towarzyszy. Przekazał je też od Abdallaha ibn Salama, i Ibn Dżarir je utrzymał.

To jest tekst Tory, i także inni prawnicy je wspierali, i to jest najbliższe słowu « al-Ahad » (niedziela): dlatego stworzenie było kompletne w sześciu dniach, z których ostatnim był piątek; Muzułmanie wzięli go więc jako święto tygodnia, i to jest dzień, z którego Allah sprowadził ludzi Księgi przed nami, jak zostanie to wykazane, jeśli Allah zechce.

Stworzenie niebios i ziemi w Koranie

« On jest Tym, który stworzył dla was wszystko to, co jest na ziemi. Następnie zwrócił się ku niebu i ukształtował je w siedem niebios. On jest o każdej rzeczy wszechwiedzący! » Sura 2, 29

« Powiedz: "Czy nie wierzycie w Tego, który stworzył ziemię w ciągu dwóch dni, i wynajdujecie Jemu równych? To jest Pan światów!" On umieścił na niej solidnie stojące, wznoszące się nad nią, i pobłogosławił ją. Porozdzielał na niej środki żywności w ciągu czterech dni, równo dla wszystkich proszących. Potem zwrócił się ku niebu - ono było wtedy dymem - i powiedział jemu i ziemi: "Przychodźcie dobrowolnie lub wbrew woli!" One powiedziały: "Przychodzimy posłuszne."

I On ustanowił siedem niebios, w dwa dni, i objawił każdemu niebu jego zasady. I ozdobiliśmy niebo najbliższe lampami - także dla ochrony. Takie jest ustanowienie Potężnego, Wszechwiedzącego! » Sura 41, 9-12

« Bóg jest Tym, który przygotował dla was ziemię jako stałe miejsce pobytu, a niebo jako budowlę. On ukształtował was harmonijnie; dał wam piękną postać i zaopatrzył was w dobre rzeczy. To jest Bóg - wasz Pan! Niech będzie błogosławiony Bóg - Pan światów! » Sura 40, 64

« Czyż nie uczyniliśmy ziemi łożem dla wypoczynku, A gór jako podpory do namiotu? Stworzyliśmy was parami. Uczyniliśmy wasz sen odpoczynkiem. Uczyniliśmy noc zasłoną. Uczyniliśmy dzień czasem życia. Zbudowaliśmy nad wami siedem sfer solidnych. Uczyniliśmy lampę płonącą. » Sura 78, 6-13

« Czyż ci, którzy nie uwierzyli, nie widzieli, iż niebiosa i ziemia stanowiły jedną zwartą masę i My rozdzieliliśmy je, i stworzyliśmy z wody każdą żyjącą rzecz? Czyż oni nie uwierzą? » Sura 21, 30

To znaczy: oddzieliliśmy to, co było między niebem a ziemią, aż wiatry dmuchały, deszcze zstępowały, źródła i rzeki płynęły, i zwierzę ożyło.

« I uczyniliśmy na niej wąwozy jako drogi. Być może, oni pójdą drogą prostą! I uczyniliśmy niebo sklepieniem chroniącym~ lecz oni się odwracają od Naszych znaków. » Sura 21, 32

To znaczy: z tego, co tam zostało stworzone jako gwiazdy stałe i wędrujące, gwiazdy lśniące, ciała świetliste, i z tego, co jest tam znaków na mądrości Stwórcy ziemi i niebios: « I ile to znaków na niebiosach i ziemi, obok których przechodzą, odwracając się » (Sura 12, 105) « I większość spośród nich nie wierzy w Allaha niż łącząc wspólników » (Sura 12, 106) « Czy wyście silniejsi w stworzeniu, czy niebo, które On zbudował? On wznosił jego sklepienie i je doskonalił. I pociemniał jego noc i wyprowadził jego blask poranka. A co do ziemi, po tym, On ją rozpostarł, wyprowadził z niej jej wodę i jej pastwisko, i utwierdził góry, dla waszego korzystania i korzystania waszych trzód » (Sura 79, 27-33).

Niektóre osoby oparły się więc na tym ajacie o pierwszeństwie stworzenia nieba nad ziemią, sprzeciwiając tym samym oczywistości dwóch poprzednich ajatów, bez zrozumienia tego wspaniałego ajatu. To, czego wymaga ten ajat, jest to, że rozpostarcie ziemi, wyjście jej wody i jej pastwiska miały miejsce, w akcie, po stworzeniu nieba: « I On pobłogosławił ją i rozdzielił w niej jej zaopatrzenie w cztery dni », to znaczy: On przygotował miejsca uprawy i lokalizacje źródeł i rzek. Potem, gdy dopełnił stworzenia formy świata dolnego i świata górnego, On rozpostarł ziemię i wyprowadził z niej to, co w niej było złożone: źródła wytrysnęły, rzeki popłynęły, uprawy i owoce wyrosły; dlatego rozpostarcie jest wyjaśniane przez wyjście wody i pastwiska i utwierdzenie gór: « A co do ziemi, po tym, On ją rozpostarł, wyprowadził z niej jej wodę i jej pastwisko.

» Jego słowo: « i utwierdził góry » znaczy, że On je ustabilizował w miejscach, gdzie je umieścił, je zakołował, utwierdził i umocnił. A Jego słowo: « A niebo, zbudowaliśmy je mocą, i jesteśmy na pewno rozszerzający, a ziemię rozpostarliśmy: jacy doskonali rozpostarłuch jesteśmy, i z każdej rzeczy stworzyliśmy dwie istoty: przypominajcie więc » (Sura 51, 47-49): mocą, i « jesteśmy na pewno rozszerzający »: wszystko, co jest na górze, się rozszerza: każde niebo wyższe niż to, które jest pod nim, jest rozleglejsze od niego; dlatego Kursi jest wyższy niż niebiosa, i jest rozleglejszy od wszystkich; a Tron jest większy od tego wszystkiego, o wiele. A Jego słowo po tym: « a ziemię rozpostarliśmy » znaczy: rozpostarliśmy ją i uczyniliśmy z niej kołyskę, to znaczy masę stabilną, bez poruszenia ani wstrząsu pod wami: jacy doskonali rozpostarłuch jesteśmy.

A koniunkcja nie wymaga porządku realizacji: ona nie wymaga, w języku, niż informacji absolutnej: i Allah najlepiej wie.

Ziemia przed górami

Opowiedział mi Omar ibn Hafs ibn Gijjas: mój ojciec opowiedział mi: al-A'masz opowiedział mi: Dżami' ibn Szaddad opowiedział mi: wszedłem do Proroka (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), moja wielbłądzica przywiązana do drzwi, przyszli do niego ludzie z Bani Tamim. Powiedzieli: dałeś nam dobrą wieść, daj nam jeszcze. On powiedział: czy przyjęliśmy, o posłańcze Allaha: przyszliśmy cię pytać o tę sprawę. Wtedy on przywołał herolda: twoja wielbłądzica odjechała, o Ibn al-Husajnie. Wyjechałem: miraż ją przecinał. Na Allaha, chciałbym ją był zostawić. Tak to zostało tu przekazane, i zostało przekazane też w Księdze wypraw i w Księdze tawhidu, i w niektórych jego formułach: potem On stworzył niebiosa i ziemię. I to jest też formuła an-Nasa'iego.

Hadżdżadż opowiedział mi: Ibn Dżurajdż doniósł mi: Ismail ibn Umajja doniósł mi, od Ajjuba ibn Chalida, od Abdallaha ibn Rafi', klienta Umm Salamy: posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) wziął moją rękę i powiedział: Allah stworzył proch w sobotę, góry w nim w niedzielę, drzewa w poniedziałek, to, co jest potępione, we wtorek, światło w środę, rozlał w nim zwierzęta w czwartek, i stworzył Adama po asr w piątek: ostatniego ze stworzenia, w ostatniej godzinie godzin piątku, między asr a nocą. I tak przekazali Muslim, drogą Suradża ibn Junusa, i Haruna ibn Abdallaha, i an-Nasa'i drogą Haruna i Jusufa ibn Sa'ida: trzej, od Hadżdżadża ibn Muhammada al-Mississi al-A'wara, od Ibn Dżurajdża, podobnie.

An-Nasa'i go przekazał też w Tafsirze, drogą Ibrahima ibn Ja'kuba al-Dżuzadżaniego, od Muhammada ibn as-Sabbaha, od Abu Ubajdy al-Haddada, od al-Achdara ibn 'Ajlana, od Ibn Dżurajdża, od 'Ata' ibn Abi Rabaha, że posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) wziął moją rękę i powiedział: o Abu Hurajro, Allah stworzył niebiosa i ziemie i to, co jest między nimi, w sześciu dniach, potem ustanowił się na Tronie siódmego dnia, i stworzył proch w sobotę. I on wspominał jego całość w sposób podobny. Nastąpiła rozbieżność przeciw Ibn Dżurajdżowi, i Ali ibn al-Madini, al-Buchari, al-Bajhaki i inni hafizowie krytykowali ten hadis. Al-Buchari powiedział w Historii, i niektórzy powiedzieli: od Ka'ba, i to jest najtwardsze, to znaczy, że ten hadis jest z tego, co Abu Hurajra słyszał i otrzymał od Ka'ba al-Ahbara: ponieważ obaj się odwiedzali i siadali razem dla hadisu: ten mu opowiada ze swoich arkuszy, a tamten mu opowiada to, co to potwierdza od strony Proroka (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim).

Ten hadis był więc z tego, co Abu Hurajra otrzymał od Ka'ba, ze jego arkuszy, i niektórzy przekaziciele się pomylili, czyniąc go wznoszącym się do Proroka (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim). Potem w jego tekście jest bardzo wielka dziwność, wśród której: on nie wspomina stworzenia niebios, ale wspomina stworzenie ziemi i tego, co zawiera, w siedmiu dniach: i to sprzeciwia Koranowi, ponieważ ziemia została stworzona w cztery dni, potem niebiosa zostały stworzone w dwa dni z dymu: a dym jest parą wody, która się wzniosła, gdy wielka woda się wzburzyła, z piany której Allah stworzył ziemię mocą wielką i przenikającą, jak powiedział Ismail ibn Abd ar-Rahman as-Suddi al-Kabir w informacji, którą przekazał od Abu Malika i Abu Saliha, od Ibn Abbasa, i od Murry al-Hamdaniego, od Ibn Mas'uda.

Na temat Jego słowa: « To On stworzył dla was wszystko, co jest na ziemi, potem On skierował się ku niebu i uczynił z niego siedem niebios »: Tron Allaha był nad wodą, i On nie stworzył niczego z tego, co stworzył, przed wodą. Gdy chciał stworzyć stworzenie, On wyprowadził z wody dym, który wzniosł się nad wodą i nazwał go s-sama (niebem); potem osuszył wodę i uczynił z niej jedną ziemię, w niedzielę i w poniedziałek; i stworzył ziemię na rybie, i to jest Noun: « Noun. Przez kalamek i to, co piszą » (Sura 68, 1). A ryba jest w wodzie, woda na warstwie, warstwa na grzbiecie anioła, anioł na skale, i skała w wietrze: i to jest skała wspomniana przez Lukmana, która nie jest ani na niebie, ani na ziemi.

Ryba weszła w ruch, woda się wzburzyła i ziemia zadrżała: utwierdził więc na niej góry, i ona się uciszyła. A Allah stworzył we wtorek góry i to, co zawierają z użyteczności, i stworzył w środę drzewa, wodę, miasta, pomyślność i ruinę, (w czwartek i w piątek). I nie został nazwany dniem piątku niż dlatego, że On tam zebrał stworzenie niebios i ziemi. « I On objawił każdemu niebu jego rozkaz »: On stworzył w każdym niebie jego stworzenie z aniołów, mórz, gór gradowych, i z tego, co tylko On zna; potem przyozdobił niebo gwiazdami, uczynił z niego ozdobę i ochronę, która chroni przed szatanami; i gdy dopełnił stworzenia tego, co kochał, ustanowił się na Tronie.

I z tym isnadem as-Suddi wspomina wiele dziwnych rzeczy, z których wielka część była przyjmowana z izra'ilijjatów: ponieważ Ka'b al-Ahbar, gdy przyjął Islam w epoce Omara, opowiadał przed Omarą ibn al-Chattabem (niech Allah go uzna) rzeczy ze wiedzy ludzi Księgi, i Omar go słuchał, aby mu sprawić przyjemność, i zdumiewał się tym, co on miał, z czego wielka części zgadzała się z prawdą przyniesioną przez czyste prawo: wielu ludzi więc pozwoliło przekazywanie tego, co Ka'b al-Ahbar przekazuje, dla tego znaczenia. Potem przyszło pozwolenie przekazywania od Bani Izraela: ale wiele błędów wpada do tego, co on przekazuje.

Al-Buchari przekazał w swoim Sahihu, od Muawiji ibn Abi Sufjana: « ale będziemy, mimo to, doświadczeni kłamstwem »: to znaczy w tym, co on przekazuje, nie że on to robi intencjonalnie: i Allah najlepiej wie.

I przekazujemy to, co przekazujemy, z tego, co przekazuje od niego wielu z wielkich imamów poprzedników, potem podążamy za tymi hadisami za tym, co poświadcza jego autentyczność albo go przeczy, i pozostaje reszta z tego, co nie jest ani uważane za prawdziwe, ani przeczone: u Allaha jest pomoc, i w Nim jest ufność.

Kutajba opowiedział mi: Mugira ibn Abd ar-Rahmana al-Kuraszi opowiedział mi, od Abu az-Zinada, od al-A'radży: posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) powiedział: gdy Allah dopełnił stworzenia, On napisał w swojej Księdze, która jest przy Nim, nad Tronem: « Moje miłosierdzie prevaleuje nad Moim gniewem. » I tak przekazali Muslim i an-Nasa'i, drogą Kutajby.

Siedem ziem

Rozdział o tym, co doszło na temat siedmiu ziem: « Allah jest Tym, który stworzył siedem niebios, i z ziemi podobne do nich: rozkaz zstępuje między nimi, abyście wiedzieli, że Allah jest mocny nad każdą rzeczą, i że Allah objął każdą rzecz w wiedzy » (Sura 65, 12).

Ali ibn Abdallah opowiedział nam: Ibn 'Ulayja doniósł nam, od Alego ibn al-Mubaraka: Yahya ibn Abi Kasir opowiedział nam, od Muhammada ibn Ibrahima ibn al-Harisa, od Abu Salamy ibn Abd ar-Rahmana, podczas gdy miał z ludźmi spór na temat ziemi: « o Abu Salamo, strzeż się ziemi, ponieważ posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) powiedział: kto jest niesprawiedliwy na piędź, na jego szyję założony będzie pierścień spośród siedmiu ziem. » On go przekazał też w Księdze niesprawiedliwości, i Muslim drogami, od Yahyi ibn Abi Kasira. Ahmad go przekazał z hadisa Muhammada ibn Ibrahima, od Abu Salamy. Ahmad go przekazał też od Junusa, od Abana, od Yahyi ibn Abi Kasira, od Abu Salamy, od Aiszy, podobnie.

Biszr ibn Muhammad opowiedział nam: Abdallah doniósł nas, od Musy ibn 'Oqby, od Salima: Prorok (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) powiedział: « Kto weźmie coś z ziemi bez jej prawa, będzie pogrzebiony z nią w Dniu zmartwychwstania aż do siedmiu ziem. » On go przekazał też w Księdze niesprawiedliwości, od Muslima ibn Ibrahima, który jest Abdallah ibn al-Mubaraka, od Musy ibn 'Oqby: i on jest jego jedynym przekazicielem.

Al-Buchari zacytował tutaj hadis Muhammada ibn Sirina, od Abd ar-Rahmana ibn Abu Bakry: posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) powiedział: « Czas obrócił się jak jego forma w dniu, gdy Allah stworzył niebiosa i ziemię: rok jest z dwunastu miesięcy. » Jego sens, i Allah najlepiej wie, jest: « Allah jest Tym, który stworzył siedem niebios, i z ziemi podobne do nich »: to znaczy w liczbie, jak liczba miesięcy dzisiaj, która jest dwunastu, odpowiada liczbie miesięcy u Allaha w Jego Księdze pierwszej: ta jest korespondencją w czasie jak tamta jest korespondencją w miejscu.

'Ubajd ibn Ismail opowiedział nam: Abu Usama opowiedział nam, od Hiszama, od swojego ojca: oskarżono go, że zredukował prawo, i ona utrzymywała, że on je zredukował na jej szkodę przy Marwanie. On powiedział: « Sa'idzie! ja, ja bym zredukował jedno z jej praw? Świadczę, że słyszałem posłańca Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), jak powiedział: kto weźmie piędź ziemi niesprawiedliwie, uczynią mu pierścień w Dniu zmartwychwstania spośród siedmiu ziem. »

Hassan i Abu Sa'id, klient Bani Haszim, opowiedzieli nam: Abdallah ibn Lahi'a opowiedział nam: 'Ubajdallah ibn Abi Dża'far opowiedział nam, od Abu Abd ar-Rahmana: mówię: o posłańcze Allaha, czym jest najgorsza niesprawiedliwość? Piędź ziemi, z której mężczyzna redukuje prawo swojego brata muzułmanina: nie ma kamyka ziemi, który się weźmie, bez tego, by mu go założono w pierścień w Dniu zmartwychwstania aż do dna ziemi, a tylko Tego, który ją stworzył, zna się jej dno. Sam Ahmad go wyjął, i to jest isnad bez zarzutu.

'Affan opowiedział nam: Wuhajb opowiedział nam: Suhajl opowiedział nam, od swojego ojca: « Kto weźmie piędź ziemi bez jej prawa, na jego szyję założony będzie pierścień spośród siedmiu ziem. » On jest sam tą drogą, i on jest według warunku Muslima. Yahya opowiedział nam, od Ibn 'Ajlana: mój ojciec opowiedział mi: « Kto odetnie piędź ziemi bez jej prawa, na jego szyję założony będzie pierścień aż do siedmiu ziem. » On jest sam też, według warunku Muslima.

'Affan opowiedział nam: Abu 'Awana opowiedział nam, od Omara ibn Abi Salamy, od swojego ojca: « Kto weźmie z ziemi piędź bez jej prawa, na jego szyję założony będzie pierścień spośród siedmiu ziem. » On jest sam też. At-Tabarani go przekazał z hadisa Muawiji ibn Kurry, od Ibn Abbasa, wznoszącego się do Proroka, podobnie.

Ten hadisy są prawie mutawatir w twierdzeniu siedmiu ziem, a ich sens jest taki, że każda jest nad inną, a ta, która jest pod nią, w jej centrum, według kosmografów, aż sprawa doprowadzi do siódmej, która jest ciałem pełnym, bez wydrążenia; a w jej centrum znajduje się centrum, które jest punktem wyobrażonym, fikcyjnym: to jest miejsce, gdzie dochodzą ciężary, ku czemu zstępuje to, co zstępuje ze wszystkich stron, gdy żadne przeszkoda go nie zatrzyma. Oni rozbiegli się: czy one są nałożone bez przestrzeni między nimi, czy też jest między każdą a tę, która ją następuje, pustka? Dwa zdania: i ta rozbieżność biegnie też dla kul niebieskich. « Allah jest Tym, który stworzył siedem niebios, i z ziemi podobne do nich: rozkaz zstępuje między nimi. »

Ziemie nadłożone aż do Tronu

Suradż opowiedział nam: al-Hakam ibn Abd al-Malik opowiedział nam, od Katady, od al-Hasana: podczas gdy byliśmy przy posłańcu Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), przeszła chmura: « Wiecie, co to jest? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Chmury i kąty ziemi, które Allah prowadzi ku swoim sługom, którzy Go nie dziękują i Go nie wzywają. Wiecie, co jest nad wami?

» « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » On powiedział: « Raki': fala powstrzymana i dach chroniony. Wiecie, ile jest między wami a nią? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą.

» « Droga pięciuset lat. Wiecie, co jest nad tym? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Droga pięciuset lat », aż on policzył siedem niebios.

« Wiecie, co jest nad tym? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Tron. Wiecie, ile jest między nim a siódmym niebem?

» « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Droga pięciuset lat. Wiecie, co jest pod wami? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą.

» « Ziemia. Wiecie, co jest pod nią? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Inna ziemia.

Wiecie, ile jest między nimi? » « Allah i Jego posłaniec wiedzą. » « Droga siedmiuset lat », aż on policzył siedem ziem. « I na Allaha, jeśli wskazalibście drogę ziemi dolnej siódmej jednemu spośród was, on by zstąpił.

» Potem on czytał: « On jest Pierwszy i Ostatni, Jawny i Ukryty, i On jest z każdej rzeczy Wszechwiedzący » (Sura 57, 3). At-Tirmidhi go przekazał, drogą Abd ibn Humajda i innych, od Junusa ibn Muhammada al-Mu'addiba, od Szajbana ibn Abd ar-Rahmana, od Katady: al-Hasan opowiadał od Abu Hurajry, i go wspominał, oprócz tego, że wspominał, że odległość między każdą ziemią jest pięciuset lat, i wspominał na końcu słowo, które zacytowaliśmy w komentarzu tego ajatu sury al-Hadid: ten hadis jest dziwny z tego punktu. Przekazano od Ajjuba i od Junusa ibn Ubajda: al-Hasan nie słyszał Abu Hurajry. Abu Muhammad Abd ar-Rahman ibn Abi Hatim go przekazał w swoim Tafsirze z hadisa Abi Dża'fara ar-Raziego, od Katady, od al-Hasana, od Abu Hurajry: on wspominał jak formuła Tirmidhiego, bez dodania na końcu.

Ibn Dżarir go przekazał w swoim Tafsirze od Biszra, od Yazida, od Sa'ida ibn Abi 'Arouby, od Katady, bez łańcucha kompletnego: i ten ostatni jest może najbardziej prawdopodobny: i Allah najlepiej wie.

Obaj hafizowie Abu Bakr al-Bazzar i al-Bajhaki go przekazali z hadisa Abu Zarra al-Gifariego, od Proroka (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), w sposób podobny: ale jego isnad się nie trzyma: i Allah najlepiej wie.

I to, co już przyszło, przy opisie Tronu, z hadisa Aual, zawiera to, co sprzeciwia temu w wznoszeniu Tronu nad siódmym niebem, i to, co to potwierdza.

Co do tego, ku czemu poszli niektórzy teologowie na hadisie, a mianowicie, że to są siedem klimatów: to jest zdanie, które sprzeciwia oczywistemu ajatu, autentycznemu hadisowi i oczywistości wielu jego formuł, ponad to, co wspomnieliśmy z hadisa, który zacytowaliśmy drogi al-Hasana, od Abu Hurajry. Potem on interpretował hadis i ajat sprzecznie z ich oczywistym, bez fundamentu ani dowodu: i Allah najlepiej wie.

I tak to, co wspomina wielu ludzi Księgi, i co przyjąła od nich część naszych uczonych, a mianowicie, że ta ziemia jest z prochu, ta, która jest pod nią, z żelaza, następna z kamieni siarki, następna z tego: wszystko to, gdy nikt nie informuje o tym i jego łańcuch się nie trzyma aż do nieomylnego, jest odrzucone na jego autora. « W każdej ziemi ze stworzenia, to, co jest w tej ziemi, aż do Adama jak wasz Adam, i Ibrahima jak wasz Ibrahim. » Ibn Dżarir to wspominał w skrócie, i al-Bajhaki to szczegółowo opisał w Nazwach i atrybutach: to do interpretacji, jeśli jego przekazanie od niego się trzyma, jako Ibn Abbas (niech Allah go uzna) wziął to z izra'ilijjatów: i Allah najlepiej wie.

Góry ziemi

Yazid opowiedział nam: al-'Awwam ibn Hauszab opowiedział nam, od Sulajmana ibn Abu Sulajmana, od Anasa ibn Malika: gdy Allah stworzył ziemię, ona zaczęła falować: On stworzył więc góry i położył je na niej, a ona się uciszyła. Aniołowie zdumiewali się stworzeniem gór: « o Panie, czyż jest ze Twojego stworzenia coś twardszego niż góry? » « Tak: żelazo. » « o Panie, czyż jest ze Twojego stworzenia coś twardszego niż żelazo? » « Tak: ogień. » « o Panie, czyż jest ze Twojego stworzenia coś twardszego niż ogień? » « Tak: woda. » « o Panie, czyż jest ze Twojego stworzenia coś twardszego niż woda? » « Tak: wiatr. » « o Panie, czyż jest ze Twojego stworzenia coś twardszego niż wiatr? » « Tak: syn Adama, który daje jałmużnę swoją prawą ręką, ukrywając ją przed swoją lewą. » Sam Ahmad go wyjął.

Uczeni astronomii wspomnieli liczbę gór ziemi we wszystkich jej kwartałach, wschodnich i zachodnich, i wspomnili ich długości, rozpiętość ich przedłużeń, ich wysokości, i rozwinęli to do punktu, że wyjaśnienie byłoby długie tutaj. Wśród gór: drogi białe i rude o różnych kolorach, i góry wysokie czarne: « I zobaczysz góry, które sądzisz nieruchome, podczas gdy przechodzą jak chmury: dzieło Allaha, który doskonale wszystko. On jest Znawcą tego, co robicie. » « Drogi »: to są ścieżki.

« Góry wysokie czarne »: góry wydłużone czarne: i to jest widoczne gór na całej ziemi, które zmienia się według zmiany kwartałów i kolorów. Allah Najwyższy wspominał w swojej Księdze Dżudi z precyzją: to jest wielka góra na wschód od wyspy Ibn Omara, od strony Tygrysu, blisko Mosulu: on rozciąga się od południa ku północy na trzy dni drogi, a jego wysokość jest pół dnia drogi, i on jest zielonkawy, ponieważ niesie dęby: a przy jego stronie znajduje się wioska zwana wioską ośmdziesięciu, z powodu mieszkańców tych, którzy zostali ocaleni w arce z Nuhem (niech pokój będzie z nim) na jego miejscu: tak wspomnieli kilka egzegetów: i Allah najlepiej wie. I Najwyższy wspominał Synaj.

Hafiz al-Baha' Ibn Asakir wspominał w swojej książce, przy biografii gór świętych, drogą Amra ibn Bakra, od Thawra ibn Yazida, od Chalida ibn Ma'dana: Nasz Pan (niech Jego chwała być wywyższona) przysiągł przez cztery góry, gdy On powiedział: « Przez figę i drzewo oliwne, i Synaj, i to miasto pewne » (Sura 95, 1-3). Figa: to jest Synaj naszego Pana: meczet Bajt al-Makdis; i drzewo oliwne: Synaj naszego Pana i to miasto pewne: góra Mekki. Figa jest górą, na której jest Damaszek, a drzewo oliwne górą, na której jest Bajt al-Makdis. A hafiz Ibn Asakir przekazał: « Cztery góry w Dniu zmartwychwstania: góra Chalila, ta Libanu, Tur i Dżudi: każda będzie w Dniu zmartwychwstania perłą białą, która oświeci między niebem a ziemią; wrócą do Bajt al-Makdis aż być umieszczone na jej narożnikach w świetle, i On położy nad nimi swój tron aż osądzić między ludźmi Raju i Ognia. »

« I zobaczysz aniołów otaczających wokoło tron, którzy głoszą chwałę swego Pana. I zostanie rozstrzygnięte między nimi według prawdy, i będzie powiedziane: "Chwała niech będzie Bogu, Panu światów!" » Sura 39, 75

I drogi al-Walida ibn Muslima: 'Usman ibn Abi 'Atika przekazał, od Alego ibn Yazida: Allah objawił górze Kasjun: « Daj swoją cień i swoje błogosławieństwo górze Bajt al-Makdis. » Ona to uczyniła. « Ponieważ to uczyniłaś, zbuduję dla Mnie w twoim łonie dom. » Abd ar-Rahman powiedział: al-Walid powiedział: « w twoim łonie »: to znaczy w jej centrum: i to jest ten meczet: meczet Damaszku: « Będę czczony w nim czterdzieści lat po ruinie świata, i dni i noce nie przejdą bez tego, bym ci zwrócił twój cień i twoje błogosławieństwo. » Ona jest więc u Allaha jak wierzący słaby, który się czyni litościwanym. A Chalil (niech pokój będzie z nim) powiedział: Safijja, małżonka Proroka (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), przyszła na brzeg Bajt al-Makdis i się tam modliła, potem wspięła się na Synaj naszego Pana i się tam modliła: stąd ludzie się rozejdą w Dniu zmartwychwstania ku Rajowi i ku Ogniowi.

Morza i rzeki

« To On podporządkował morze, abyście jedli z niego świeże mięso i abyście wydobywali z niego ozdoby, które nosicie. I widzisz okręty prujące fale, abyście mogli poszukiwać Jego dobroci. Być może, będziecie wdzięczni! I rzucił na ziemię solidnie stojące - ażeby ona nie kołysała się z wami - i rzeki, i drogi; - być może, pójdziecie drogą prostą! - I znaki rozpoznawcze, a według gwiazd oni znajdują drogę. Czy ten, kto stwarza, jest taki jak ten, kto nie stwarza? Czy wy się nie opamiętacie? A jeślibyście chcieli zliczyć dobrodziejstwa Boga, to zliczyć ich nie zdołacie. Zaprawdę, Bóg. jest przebaczający, litościwy! » Sura 16, 14-18

« I nie są jednakowe dwa morza: jedno - słodkie, o dobrym smaku, przyjemne do picia, drugie - słone, gorzkie. I z każdego żywicie się świeżym mięsem, i wydobywacie ozdoby, które nosicie. Widzisz tam statki prujące je, żebyście mogli poszukiwać Jego łaski. Być może, będziecie wdzięczni! » Sura 35, 12

« On jest Tym, który dał wolną drogę dwom morzom: temu słodkiemu, o przyjemnym smaku, i temu słonemu, gorzkiemu. Umieścił On między nimi przegrodę i barierę nie do przebycia. » Sura 25, 53

« On dał swobodny bieg dwom morzom »: one się spotykają, a między nimi bariera: nie się mieszają. « Morze słone gorzkie »: i to jest parzące; a morze słodkie: to są te rzeki, które płyną między krajami dla interesu sług: tak powiedział Ibn Dżurajdż i więcej niż jeden imam. « I wśród Jego znaków, statki na morzu jak góry » (Sura 42, 32): « Jeśli zechce, On uspokaja wiatr, i one pozostają nieruchome na jego grzbiecie: są w tym znaki dla każdego cierpliwego wdzięcznego. Czyż je rozbija za to, co zdobyły?

I On wiele wybacza. » « Czyżeś nie widział, że statki żeglują na morzu łaską Allaha, aby wam pokazać Jego znaki? Są w tym znaki dla każdego cierpliwego wdzięcznego. A gdy fala jak przycienienia ich przykrywa, wzywają Allaha, Jemu wyrzekając szczerze religię; potem, gdy On ich ocala ku ziemi, niektórzy spośród nich umiarkują: i nikt nie zaprzecza Naszym znakom, niż każdy zdrajca niewdzięczny.

» « W stworzeniu niebios i ziemi, w naprzemienności nocy i dnia, w statkach, które żeglują na morzu z tym, co przynosi korzyść ludziom, w tym, co Allah zesłał z nieba jako woda, przez którą ożywił ziemię po jej śmierci, i rozlał w nią każde zwierzę, w zmianie wiatrów i chmur poddanych między niebem a ziemią: są znaki dla ludu, który rozumie » (Sura 2, 164).

Najwyższy więc uczynił łaskę swoim sługom z tego, co On stworzył dla nich jako morza i rzeki. Morze otacza wszystkie strony ziemi, a to, co z niego wytryska we wszystkich jego krainach, jest słone w smaku, gorzkie: i jest w tym wielka mądrość dla czystości powietrza: ponieważ gdyby było słodkie, powietrze stałoby się fetyczne i powietrze by się zepsuło, z powodu wielkich bestii, które tam umierają: to prowadziłoby do wyniszczenia synów Adama i do zepsucia ich środków istnienia. Mądrość przenikliwa chciała więc, aby był z tego opisu, dla tego interesu. Dlatego, gdy pytano posłańca Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) na temat morza: « jego woda jest oczyszczająca, jego martwe jest dozwolone »: « Zostało nam dozwolone dwa martwe i dwie krwie: ryba i szarańcza, wątroba i śledziona. » Przekazał Ahmad i Ibn Madżah: a jego isnad wymaga zbadania.

Co do rzek: mądrość chciała, aby ich woda była słodka, świeża, płynąca, przyjemna dla pijących, i On uczynił je płynnymi, rozlewającymi się: Najwyższy je wytryskuje w jednej ziemi i je prowadzi ku innej, jako zaopatrzenie dla sług: wśród nich wielkie i wśród nich małe, według potrzeby i interesu.

Uczeni astronomii i geografii mówili o wyliczeniu mórz i wielkich rzek, o pochodzeniu ich źródeł, i dokąd idzie ich bieg, ze słowami, które zawierają mądrości i wskazówki na moc Stwórcy Najwyższego, i na to, że On działa przez wybór i przez mądrość. Co do « morza opieczętowanego » (Sura 18, 61), to, co się chce przez nią powiedzieć, jest morze, które jest pod Tronem, wspomniane w hadisie Aual, i które jest nad siedmioma niebiosami, między najniższym a najwyższym jak między niebem a niebem: to jest ona, z której zstępuje deszcz przed zmartwychwstaniem, i ciała się z niej ożywią od swoich grobów: i to zdanie jest wyborem ar-Rabi' ibn Anasa; « al-bahr » jest nazwem rodzajowym, które obejmuje wszystkie morza, które są w ziemi: i to jest zdanie większości.

« Al-mamlou' » (wypełnione): stanie się w Dniu zmartwychwstania ogniem, który się rozpali i obejmie ludzi miejsca ekspozycji, jak wspomnieliśmy w Tafsirze od Alego ibn Abi Taliba, Ibn Abbasa, Sa'ida ibn Dżubajra, Mudżahida i innych. « Al-mamnou' »: powstrzymany, zawarty, chroniony przed rozlaniem, aby topić ziemię i to, co się w niej znajduje, tak że się topią. Al-Walibi go przekazał od Ibn Abbasa: i to jest zdanie as-Suddiego i innych. Yazid opowiedział nam: al-'Awwam opowiedział nam: spotkałem Abu Saliha, klienta Omara ibn al-Chattaba, który mówi: Omar ibn al-Chattab opowiedział nam: nie ma nocy bez tego, by morze nie wzniosło się podczas niej trzy razy, prosząc Allaha (niech On być wywyższony) o pozwolenie przybyć falą nad nimi: i Allah to powstrzymuje.

Iszak ibn Rahawajha go przekazał, od Yazida ibn Haruna: wyszedłem jednej nocy na straż, bez tego, by ktoś ze straży był wyszedł oprócz mnie: przyszedłem do portu i wspiąłem się, i wydawało mi się, że morze wznosi się na wysokość głów gór: i to się zdarzyło kilka razy, podczas gdy byłem czujny. Spotkałem Abu Saliha, który mówi: Omar ibn al-Chattab opowiedział nam, że posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim) powiedział: nie ma nocy bez tego, by morze nie wzniosło się trzy razy, prosząc Allaha o pozwolenie przybyć falą nad nimi: i Allah to powstrzymuje. W jego isnadzie jest mężczyzna nieznany: i Allah najlepiej wie.

I to jest wśród Jego łask nad swoimi sługami: On powstrzymał zło morza od rozlania nad nimi, i je poddał dla nich: ono niesie ich statki, aby osiągnęli przez niego ziemie dalekie przez handele i inne, i On ich tam poprowadził przez to, co On stworzył na niebie i ziemi jako gwiazdy, i góry, które On im uczynił znakami, według których się prowadzą w ich marszu, i przez to, co On stworzył dla nich w nim jako ozdobę, którą noszą: perły i kamienie szlachetne rzadkie, piękne i cenne, które nie znajdują się niż w nim, i przez to, co On stworzył w nim jako bestie dziwne: « Dozwolona wam jest łowność morza i jego żywność. » « Jego woda jest oczyszczająca, jego martwe jest dozwolone. » Zostało nam dozwolone dwa martwe i dwie krwie: ryba i szarańcza, wątroba i śledziona. Przekazał Ahmad i Ibn Madżah: a jego isnad wymaga zbadania.

Znalazłem w swojej książce, od Muhammada ibn Muawiji al-Baghdadiego: Abd ar-Rahman ibn Abdallaha ibn Omar opowiedział nam, od Suhajla ibn Abu Saliha, od swojego ojca: Allah (niech On być wywyższony) przemówił do tego morza zachodniego: « Niosę w tobie sług z Moich sług: co uczynisz z nimi? » « Utopię ich. » « Twoja siła jest w twoich falach. » I On mu zakazał ozdoby i łowności: « Niosę w tobie sług z Moich sług: co uczynisz z nimi?

» « Będę ich nosić na swojej ręce i będę dla nich jak matka dla swojego dziecka. » On mu więc nagrodził ozdobę i łowność. Nie znamy nikogo, kto go przekazał od Suhajla niż Abd ar-Rahman ibn Abdallah ibn Omar: i to jest hadis potępiony. A Suhajl go przekazał też od an-Numana ibn Abi 'Ajasza, który jest niczym: słyszałem go od niego, potem rozdarłem jego hadis: był kłamcą, a jego hadisy są potępionymi.

I osłabili go Ibn Ma'in, Abu Zur'a, Abu Hatim, al-Dżuzadżani, al-Buchari i Abu Dawud i an-Nasa'i: a Ibn 'Adi powiedział: większość jego hadisów są potępionymi, a najstraszniejszy z nich jest hadis o morzu.

Uczeni geografii, teologowie klimatów, długości geograficznych, mórz, rzek, gór, powierzchni, tego, co zawiera ziemia jak miasta, ruiny i siedziby, siedmiu klimatów rzeczywistych według ich terminologii, klimatów licznych według użycia, i tego, co zawierają kraje i klimaty jak osobliwości i rośliny, powiedzieli: ziemia jest topiona przez wielką wodę, oprócz miary czwartej części jej, która jest dziewięćdziesięciu stopni: a opatrzność boska chciała wycofania wody z tej miary z niej, aby zwierzęta żyły na niej, i aby rosła kultura: « I On położył ziemię dla stworzeń: w niej owoce, i palma z pochewkami, i ziarno z łuskami, i roślina pachnąca. Który więc z dobrodziejstw waszego Pana zaprzeczycie? » (Sura 55, 10-13). « Zamieszkany » z tej pustyni: blisko dwóch trzecich jej, albo trochę więcej: a on jest z sześćdziesięciu pięciu stopni.

Oni powiedzieli: morze zachodnie opasujące, zwane Oceanem, graniczy z krajami Maghrebu: w nim wyspy zamieszkane, a między nim a jego wybrzeżem dziesięć stopni: około miesiąca drogi: i to jest morze, którego nie można przebyć, ani żeglować na nim, z powodu wielkiego wzburzenia, zmętnienia i wiatrów, które tam są, i fal: nie ma łowności w nim, nie wyciąga się z niego niczego, i nie podróżuje się nim ani dla handlu, ani dla innego: on rozciąga się od strony południowej aż się zatrzymać na górach Księżyca, zwanych też górami Księżyca, z których jest pochodzenie źródła Nilu Egiptu, i on przekracza linii równika, potem rozciąga się na wschód i staje się południkiem ziemi: w nim tam wyspy Zandżów: a na jego wybrzeżach wiele ruin; potem on rozciąga się na wschód i na północ aż dołączyć morze Chin i Indii, potem rozciąga się na wschód aż się zatrzymać na końcu wschodnim odkrytym ziemi: tam kraje Chin:

potem on się wygina na wschód Chin ku północy aż przekroczyć kraje Chin i się zatrzymać na zaporze Ja'udż i Madżudż, potem on się wygina i opasuje ziemie o warunkach nieznanych, potem rozciąga się ku zachodowi w północy ziemi, zatrzymuje się na krajach Rusów i je przekracza, wygina się na zachodzie i południu, opasuje ziemię i wraca w kierunku zachodu, i wytryska od zachodniego ku bokowi ziemi wąski kanał, którego koniec dochodzi do granic Szamu na zachodzie, potem on przecina kraje Rzymian aż dołączyć Konstantynopol i ich inne kraje.

Z oceanu wschodniego biorą początek inne morza, w nich wiele wysp: do punktu, że mówi się, że jest w morzu Indii tysiąc wysp, i siedemset wysp, w których miasta i siedziby, oprócz wysp opuszczonych: « Morze Zielone »: na wschód od niego morze Chin, na zachodzie morze Jemenu, na północy morze Indii, a na południu kraina nieznana.

Oni wspomnieli, że między morzem Indii a morzem Chin znajdują się góry oddzielające oba, i w nich kanały, przez które statki przechodzą: Ten, który je stworzył, je prowadzi dla nich, jak On uczynił podobne na ziemi także: « I umieściliśmy na ziemi góry twarde, z obawy, aby nie zadrżała z nimi, i uczyniliśmy w niej przejścia: drogi, aby byli prowadzeni » (Sura 21, 31).

A Ptolemeusz, jeden z królów Indii, go wspominał w swojej książce zwanej Almagestem, która została przetłumaczona na arabski w epoce al-Ma'muna, i która jest pochodzeniem tych nauk: morza, które wytryskają z oceanu zachodniego, wschodniego, południowego i północnego, są bardzo liczne: niektóre są jednym morzem, ale nazwanym według krajów, które je graniczą: wśród tego morze Kulzumu, a Kulzum jest wioską na jego wybrzeżu, blisko Ajli; morze Persji, morze Chazarów, morze Waranku, morze Rzymian, morze Bantiachu, morze Błękitne: miasto na jego wybrzeżu: i to jest też morze Krymu, które się zaciska aż rozlać się w morze Rzymian na południu Konstantynopola: to jest zatoka Konstantynopola: dlatego statki szybko jadą w ich przebiegu z Krymu ku morzu Rzymian, i zwalniają, gdy przychodzą z Aleksandrii na Krym, spotykając prąd wody: i to jest wśród cudów świata: każda woda płynąca jest słodka, oprócz tej, i każde morze stojące jest słone parzące, oprócz tego, co jest wspomniane z morza Chazarów, które jest morzem Dżurdżanu, i z morza Tabaristanu: w nich wielka część wody słodkiej i świeżej, według tego, co z tego donieśli podróżnicy.

Jest morze o formie zaokrąglonej na długości, jakkolwiek by nie było: ono jest trójkątne jak kupa, i nie jest połączone z niczym z morza, które opasuje, ale jest odosobnione samotnie: jego długość jest ośmiu stu mil, a jego szerokość sześciu stu, może więcej niż to: i Allah najlepiej wie.

Wśród tego morze, z którego pochodzi przypływ i odpływ w Basrze, a w kraju Maghrebu jest jego podobny też: woda rośnie od początku miesiąca, i nie przestaje się podnosić aż czternastej nocy tego: to jest przypływ; potem ona zaczyna opadać: to jest odpływ, aż końca miesiąca.

Oni wspomnieli wytyczenie tych mórz, ich początek i ich koniec, i wspomnieli to, co zawiera ziemia jak jeziora zgromadzone z rzek i innych biegów: to są bagna. A wspomnieli to, co zawiera ziemia jak rzeki sławne i wielkie, i wspomnili ich początek i ich koniec. Nie jesteśmy w rozszerzaniu tego i przedłużaniu go: mówimy tylko o tym, co dotyka rzeki wspomniane w hadisie.

« Bóg jest Tym, który stworzył niebiosa i ziemię i spuścił z nieba wodę; i wyprowadził dzięki niej owoce jako zaopatrzenie dla was. On podporządkował wam okręty, aby pływały po morzu na Jego rozkaz. On podporządkował wam rzeki. On podporządkował wam słońce i księżyc, trudzące się nieustannie; a także noc i dzień. On dał wam wszystko, o co prosiliście. Jeślibyście chcieli zliczyć dobrodziejstwa Boga, to zliczyć ich nie zdołacie. Zaprawdę, człowiek jest bardzo niesprawiedliwy i niewdzięczny! » Sura 14, 32-34

Jest w obu Sahihach, drogi Katady, od Anasa ibn Malika, że posłaniec Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), gdy wspominał drzewo jujuby granicy, powiedział: « wychodzi wtedy z jego korzenia dwie rzeki ukryte, i dwie rzeki jawne: co do ukrytych, są w Raju; co do jawnych, to są Nil i Eufrat. » A w formule al-Buchariego (niech miłosierdzie Allaha będzie nad nim): « ich źródło, albo ich forma »: to znaczy ich źródło albo ich forma, według ich opisu i ich kwalifikacji: a nie ma w tym świecie z tego, co jest w Raju, niż nazwy. A w Sahihu Muslima, z hadisa Abdallaha ibn Omara, od Chubajba ibn Abd ar-Rahmana, od Hafsa ibn 'Asima: « Sayhan, Dżajhan, Eufrat i Nil: wszystkie rzeki Raju. »

Ibn Numajr i Yazid opowiedzieli nam: Muhammad ibn Amr doniósł nas, od Abu Salamy: « Cztery rzeki zostały wykute z Raju: Eufrat, Nil, Sayhan i Dżajhan. » A to jest isnad autentyczny według warunku Muslima. I wydaje się, i Allah najlepiej wie, że sens tego jest taki, że te rzeki przypominają rzeki Raju swoją czystością, swoją słodyczą i swoim płynięciem, i są z gatunku tych w tych cechach i podobnych im, jak On powiedział w drugim hadisie przekazanym przez at-Tirmidhiego, który autentykował drogi Sa'ida ibn 'Amira, od Muhammada ibn Amra, od Abu Salamy: « adżwa jest z Raju, a w niej uzdrowienie trucizn »: to znaczy, że ona przypomina owoc Raju, nie że ona jest zerwana z Raju: ponieważ zmysły świadczą przeciwnie, i staje się pewne, że sens jest inny. « Gorączka pochodzi z oddechu Dżehenny: ochłodź ją więc wodą. » Intensywność gorąca jest z oddechu Dżehenny: a tak te rzeki: pochodzenie ich źródła jest widoczne na ziemi.

Co do Nilu: to jest rzeka, której żadna z rzek świata nie przypomina swoją lekkością, swoją delikatnością, długością jego biegu między jego początkiem a jego końcem. Jego początek pochodzi z gór Księżyca, nazwanych tak przez odniesienie do ciała niebieskiego: są na zachodzie ziemi, za linią równika, od strony południowej. Są rude: wytryskają z nich źródła, potem się gromadzą z dziesięciu cieków oddalonych, potem każde z pięciu spośród nich gromadzi się w morze, potem wychodzi z nich sześć rzek, potem wszystkie się gromadzą w innym jeziorze, potem wychodzi z niego jedna rzeka: to jest Nil.

On przechodzi nad krajami Sudanów w Abisynii, potem nad Nubią i jej wielkim miastem Dongolą, potem nad Asuanem, potem przychodzi w kierunku ziem Egiptu: on zabrał od krajów Abisynii nadmiary swoich deszczów i uniosł jego ziemię, a Egipt potrzebuje obu: ponieważ jego deszcz jest rzadki, niewystarczający dla jego upraw i jego drzew, a jego ziemia jest z piasków, które nic nie powodują rosnąć aż Nil przychodzi ze swoją powodzią i jego mułem: rosną wtedy w nim to, czego potrzebują: « Czyż nie widzieli, że prowadzimy wodę ku ziemi nagiej, i wyprowadzamy z niej uprawę, z której jedzą ich trzody i oni sami? Czyżże nie widzą? » (Sura 32, 27).

Potem Nil przekracza trochę Egiptu i dzieli się na dwie odnogi przy wiosce na jego brzegu zwanej Szatanuf: zachodnia przechodzi przez Rachid i rozlewa się w morze słone; co do wschodniej, ona dzieli się też przy Dżudżarze na dwie odnogi: zachodnia z dwóch przechodzi przez Damiettę na zachodzie od niej i rozlewa się w morze, a wschodnia przechodzi przez Achmun Tannę i rozlewa się tam w jezioro na wschodzie od Damietty zwane jeziorem Tinnisu, jeziorem Damietty. Nil ma specyfiki w obrębie wód reszty ziemi: wśród nich, że jest najdłuższym w dystansie od jego biegu aż do jego końca; wśród nich, że płynie nad skałami i piaskami, w których nie ma ni szczeliny, ni algi, ni mułu; wśród nich, że żadne kamień ani kamyk nie zielony w nim: i to jest z powodu czystości jego mieszanki, jego słodyczy i jego delikatności; wśród nich, że jego powódź ma miejsce w dniach opadania innych rzek, a jego opadanie w dniach ich powodzi i ich obfitości.

Co do tego, co niektórzy wspomina: że źródło Nilu pochodzi z miejsca podwyższonego, na które ludzie weszli i zobaczyli tam przerażenie ogromne, piękne niewolnice i rzeczy dziwne, i że ten, kto tam wchodzi, nie może już mówić po tym: to jest z bajek historyków i kłamstw fabulatorów.

Gdy Egipt został zdobyty, jego mieszkańcy przyszli przed Amra ibn al-Asa, gdy wszedł miesiąc Bauna z miesięcy Persów koptów, i powiedzieli: o wodzu, nasz Nil ma zwyczaj, bez którego nie płynie. A czym jest? Powiedzieli: gdy zostaje dwanaście nocy tego miesiąca, szukamy młodej dziewczyny dziewicy przy jej rodzicach, zgadzamy jej rodziców, przyozdabiamy ją najpiękniejszymi biżuteriami i ubraniami, potem ją rzucamy w ten Nil. « To nie dokonuje się w Islamie: a Islam burzy to, co było przed nim.

» Trwali więc aż do Bauny, a Nil nie płynął ani trochę, ani dużo: a w przekazie: trwali Baunę, Abib i Misrę, a on nie płynął, aż pomyśleli o odjeździe. Amr napisał więc do Omara ibn al-Chattaba na ten temat, a Omar napisał do niego: dobrze uczyniłeś przez to, co uczyniłeś, i posłałem ci w tej księdze tabliczkę: rzuć ją w Nil. « Od sługi Allaha Omara, wodza wiernych, do Nilu Egiptu. Jeśli nie płyniesz niż sam przez siebie, wtedy nie płynij; a jeśli to Allah Jedyny, Panujący, cię czyni płynącym, prosimy Allaha, aby cię czynił płynącym.

» Amr rzucił więc tabliczkę w Nil: to był dzień sobotni, a Allah czynił płynąć Nil z szesnastu piędzi w jedną noc: a Allah odciął ten zwyczaj Egipcjanom aż do dzisiaj.

Co do Eufratu: jego źródło pochodzi z północy Arzanu z krajów Rzymian: on przechodzi w kierunku Kurb w Malatyi, potem przechodzi przez Samosatę, potem przez część południową Ilibiry, potem skieruje się na wschód ku Balisowi i fortecy Dża'bar, potem ku ar-Rakce, potem ku części północnej ar-Rahby, potem ku 'Anie, potem ku Hitowi, potem ku Kufie, potem wychodzi ku równinom Iraku, rozlewa się w wielkie bagna: jeziora: i wraca ku nim, i wychodzą z niego wielkie rzeki znane, które rozlewają się w Basrze.

Co do Sayhana, zwanego też Sajhunem: jego początek pochodzi z krajów Rzymian: on płynie od północy i zachodu ku południu i wschodowi: on jest na zachodzie od biegu Dżajhana, mniejszy od niego w objętości, a on jest w kraju Ormian znanym dzisiaj jak kraje Sisu: a oni byli na początku państwa islamskiego w rękach Muzułmanów: potem gdy Fatymidzi zwyciężyli kraje Egiptu i posiadali Szam i jego dystrykty, byli niezdolni go strzec od wroga: Nicefor Ormianin zwyciężył te kraje: mam na myśli kraje Sisu: w roku trzechset, i aż do naszego dnia: a Allah jest wzywany, aby nam to zwrócić swoją mocą i swoją potęgą. Potem Sayhan i Dżajhan łączą się przy Adanie i stają się jedną rzeką, potem rozlewają się w morze Rzymian między Ajazem a Tarsusem.

Co do Dżajhana, zwanego też Dżajhunem, który pospolicie zwą Dżahanem: jego źródło jest w krajach Rzymian: on przecina kraj Sisu od północy ku południowi, a on jest porównywalny do Eufratu w objętości: potem on i Sayhan łączą się przy Adanie i stają się jedną rzeką, potem rozlewają się w morze przy Ajazie i Tarsusie: i Allah najlepiej wie.

Co ziemia produkuje i mieści

Rozdział

« Bóg jest Tym, który wzniósł niebiosa bez dających się ujrzeć filarów; następnie umocnił się na tronie. On podporządkował słońce i księżyc, tak iż wszystko płynie do oznaczonego kresu. On zarządza każdą sprawą, On przedstawia jasno znaki. Być może, wy będziecie pewni, że spotkacie się z waszym Panem! On jest Tym, który rozpostarł ziemię i umieścił na niej solidnie stojące i rzeki; a ze wszystkich owoców umieścił na niej pary, po dwoje. On okrywa nocą dzień. Zaprawdę, w tym są znaki dla ludzi, którzy się zastanawiają!

I są na ziemi działki sąsiadujące ze sobą, ogrody winnej latorośli i pola zasiane, i palmy rosnące w kępach lub osobno. Są one skrapiane tą samą wodą, lecz My dajemy wyższość jednym nad innymi, jeśli chodzi o owoce do jedzenia. Zaprawdę, w tym są znaki dla ludzi, którzy są rozumni! » Sura 13, 2-4

« On jest Tym, który stworzył niebiosa i ziemię, który spuścił z nieba wodę dla was - dzięki której sprawiliśmy, iż wyrosły ogrody pełne blasku. Wy nie potrafilibyście spowodować, iżby wyrosły w nich drzewa. Czy jest jakiś bóg obok Boga? Tak, owszem! Oni są ludem, który przypisuje równych. On jest Tym, który uczynił ziemię miejscem stałym i utworzył w jej szczelinach rzeki, i utworzył na niej solidnie stojące góry, i utworzył między dwoma morzami przegrodę. Czy jest jakiś inny bóg obok Boga? Ależ nie! Lecz większość ludzi nie wie! » Sura 27, 60-61

« On jest Tym, który zesłał z nieba wodę: ona wam służy do picia; dzięki niej rosną krzewy, które stanowią paszę. Przez nią Bóg sprawia, iż rosną dla was zasiewy, drzewa oliwne, palmy i winna latorośl oraz wszelkiego rodzaju owoce. Zaprawdę, w tym jest znak dla ludzi, którzy się zastanawiają! On podporządkował dla was: noc i dzień, słońce i księżyc; i gwiazdy są podporządkowane Jego rozkazowi. Zaprawdę, w tym są znaki dla ludzi, którzy są rozumni! I to, co rozsiał dla was po ziemi, w rozmaitych kolorach; zaprawdę, w tym. jest znak dla ludzi, którzy sobie przypominają! » Sura 16, 10-13

Najwyższy więc wspominał to, co On stworzył na ziemi jako góry, drzewa, owoce, równiny i pustynie, i to, co On stworzył jako sorty stworzeń nieożywionych i zwierzęcych na równinach, ziemiach suchych i morzach: co wskazuje Jego wielkość, Jego moc, Jego mądrość i Jego miłosierdzie w Jego stworzeniu, i to, co On ułatwił każdemu stworzeniu ze zaopatrzenia, którego potrzebuje w swojej nocy i swoim dniu, swoim lecie i swoją zimę: « I nie ma zwierzęcia na ziemi, którego zaopatrzenie nie należy do Allaha, i On zna jego miejsce spoczynku i jego złoże: wszystko jest w Księdze jasnej » (Sura 11, 6).

Hafiz Abu Ja'la przekazał, od Muhammada ibn al-Musanny, od 'Ubajda ibn Wakida, od Muhammada ibn 'Issy ibn Kajsana, od Muhammada ibn al-Munkadira, od Dżabira: słyszałem posłańca Allaha (niech pokój i błogosławieństwa Allaha będą nad nim), jak powiedział: « Allah stworzył tysiąc wspólnot: sześćset na morzu, i czterysta na ziemi. A pierwsza rzecz, która ginie z tych wspólnot, jest szarańczą: gdy ona ginie, one się podążają jak frędzla gdy się odcina jej nić. » 'Ubajd ibn Waqid: Abu 'Ibad al-Basri: Abu Hatim go osłabił. A Ibn 'Adi powiedział: większość tego, co on przekazuje, nie jest podążana, a jego szajch jest słabszy od niego: al-Fallas: hadis potępiony. A Abu Zur'a powiedział: nie należy od niego opowiadać: a osłabili go Ibn Hibban i ad-Darakutni: a Ibn 'Adi odrzucił ten hadis w szczególności, i innych: i Allah najlepiej wie.

« I nie ma zwierząt na ziemi ani ptaków latających na skrzydłach, które by nie tworzyły społeczności podobnych do waszych. Nie pominęliśmy w Księdze żadnej rzeczy! Potem zostaniecie zebrani do waszego Pana! » Sura 6, 38