Strona główna > Religie i wyznania > Sikhizm oczami islamu
W co wierzą sikhowie według Guru Granth Sahib: jedyny Bóg (Ik Onkar), odrzucenie bożków i kast, dziesięciu gurów. Rzeczywista bliskość z islamem i różnice.
Sikhizm, zrodzony w Pendżabie w XV wieku z Guru Nanakiem, naucza jedynego Boga bez postaci (Ik Onkar), odrzucenia bożków, kast i pustego rytualizmu, uczciwej pracy i dzielenia się. To doktrynalnie indyjska tradycja najbliższa islamskiemu monoteizmowi, a Nanak miał muzułmanów wśród swoich towarzyszy. Różnice: łańcuch gurów zamknięty tekstem (Guru Granth Sahib) jako żywym autorytetem, i odrodzenie dusz, które Koran zastępuje jednorazowym zmartwychwstaniem.
Spis treści:
Zaktualizowano 18 października 2026 o 13h28
📖 3 min czytaniaSikhizm rodzi się w XV wieku w Pendżabie z Guru Nanakiem (1469-1539), w indyjskim świecie rozdartym między hinduskie obrzędy a islamskie zwyczaje. Nanak kazuje jedynego Boga, bez postaci i wizerunku, stwórcę i miłosiernego, że modlitwa warta jest więcej niż mechaniczna pielgrzymka, że uczciwa praca i dzielenie się posiłkiem warte są więcej niż wszystkie rytuały, i że kasty są niczym wobec Boga.
Dziewięciu gurów mu następuje;
dziesiąty, Gobind Singh, zamyka linię, czyniąc ze świętego tekstu, Guru Granth Sahib, "wiecznego gura" wspólnoty.
Ten tekst, hymny i poematy, od pierwszych słów potwierdza jedność bóstwa (Ik Onkar) i gromadzi różne głosy, w tym kompozycje autorów muzułmańskich i hinduskich pobożnych: niemal unikalny przypadek międzywyznaniowej otwartości w tekście założycielskim (Denis Matringe, specjalista od sikhizmu, podkreśla tę część wspólnego dziedzictwa).
Wśród tradycji zrodzonych w Indiach sikhizm jest najbliższy islamskiemu monoteizmowi: jedyny Bóg bez wizerunku, zakaz bałwochwalstwa, nicość kast, znaczenie wspominania boskiego imienia (simran, bliskie dhikrowi), dobroczynność i wspólny stół (langar, posiłek wspólnotowy otwarty dla wszystkich, bez rozróżnienia kasty ani religii).
Guru Nanak podróżował z muzułmańskim towarzyszem, Bhai Mardaną, a jego przesłanie zostało ogłoszone w islamskim otoczeniu: historia obu tradycji w Pendżabie to historia sąsiedztwa, dialogów, a także wspólnych prób. Islam wzywa do tego sprawiedliwego sąsiedztwa wobec każdego nieprowadzącego wojny (Koran 60:8) i zakazuje przymusu w religii (Koran 2:256).
Trzy różnice pozostają. Pierwsza: objawienie.
Sikhizm opiera się na doświadczeniu i nauce dziesięciu gurów, zamkniętych żywym tekstem;
islam spoczywa na prorockim łańcuchu zapieczętowanym przez Muhammeda (niech Bóg błogosławi mu i pozdrowi), z księgą objawioną, nie złożoną.
Druga: doktryna o Bogu. Waheguru jest bliski jedynemu Bogu, ale islamski tawhid precyzuje to, czego sikhizm nie formułuje: Allah mówi, posyła posłańców, osądza i odróżnia się od Swego stworzenia; Koran streszcza: "Mów: "On - Bóg Jeden, Bóg Wiekuisty! Nie zrodził i nie został zrodzony! Nikt Jemu nie jest równy!"" (Koran 112).
Trzecia: odrodzenie dusz, odziedziczone po środowisku hinduskim, które Koran zastępuje jednym życiem, jedną śmiercią i jednorazowym zmartwychwstaniem, z osobowym sądem.
W tych punktach dialog trwa tą samą metodą: przedstawić sikhizm tak, jak jego wyznawcy go żyją, i wyłożyć islamską odpowiedź z jej źródłami.
Tak: formuła otwierająca Guru Granth Sahib (Ik Onkar) potwierdza jedyną rzeczywistość bez postaci, którą sikhizm nazywa Waheguru. To właśnie ten szczery monoteizm najbardziej zbliża sikhizm do islamu wśród tradycji zrodzonych w Indiach, nawet jeśli doktryna o Bogu różni się tam od tawhidu.
Turban (dastar) i nietnięte włosy (kesh) są jednym z pięciu zewnętrznych znaków ustanowionych przez dziesiątego gura dla oznaczenia tożsamości sikhijskiej. To wspólnotowe i duchowe znaki rozpoznawcze, bez islamskiego odpowiednika religijnego.