İslamın gözünden ateizm

Ateizm, Tanrı'nın var olmadığı pozisyonudur; agnostisizm soruyu belirsiz sayar. İslam onları da doğrulanamaz önermelere dayanan negatif inançlar olarak ele alır ve akılla ve Kuran'la cevap verir: yaratılış sebepsiz değildir (Kuran 52:35), evrenin düzeni akıl sahipleri için bir delildir (Kuran 3:190-191) ve insanın doğuştan huyu fitrat, Yaratıcısını tanır (Kuran 30:30).

Bilinen her ateist argüman burada belgeli bir cevap alır, karikatürsüz.

Ateistler ne diyor

Modern ateizm bir din değil; tek bir soru üzerinde bir pozisyondur: Tanrı var mı? Ateistler hayır der ve ağırlıklı olarak üç argümana dayanır; bu dosya onları cevap vermeden önce dürüstçe sunar. Birincisi: Tanrı'nın varlığına dair doğrudan ampirik bir delilin yokluğu.

İkincisi: kötülük sorunu; özellikle filozof David Hume, Doğa Dinleri Üzerine Diyaloglar'ında formüle etti: her şeye kadir ve iyi bir Tanrı, acının varlığıyla bağdaşmıyor gibi görünür.

Üçüncüsü: nedensellik gerilemesi, "Tanrı'yı kim yarattı?" sorusuyla yaygınlaştı: her şeyin bir sebebe ihtiyacı varsa Tanrı'nın da var. Agnostisizm ise hükmünü askıya alır. Bu sorular ciddidir ve iki yönde de hor görmeden iyisini hak eder.

Tanrı'nın varlığı: yaratılış sebepsiz değildir

Kuran köken sorusunu dikkat çekici bir kesinlikle sorar: "Onlar, yaratan olmaksızın mı yaratıldılar yoksa yaratanlar kendileri midir?" (Kuran 52:35); devamı: "Yoksa gökleri ve yeri kendileri mi yarattılar?" (Kuran 52:36).

Delil bir satıra sığar: insan ve evren kendilerini yaratabilmiş olamaz; çünkü var olmadan önce var olmaları gerekirdi.

Ve başlangıcı olan her şeyin, kendisinin dışında bir sebebe ihtiyacı vardır. Modern bilim bir başlangıcın gerçekleştiğini teyit eder (evrenin bir tarihi var); bu, soruyu kökenine döndürür: bu başlangıcı nedensellendiren neydi? Bir başlangıcın kendi içinde sebebi olamaz: sebep zorunlu olarak dışarıdadır, öncedir, bağımsızdır.

"Tanrı'yı kim yarattı?": kendini yok eden soru

İtiraz, her şeyin bir sebebi olmak zorunda olduğunu varsayar. Oysa teist delil hiçbir zaman bunu demedi: başlayan her şeyin bir sebebi vardır, der. Allah tanım gereği başlamadı: "O her şeyden öncedir; kendisinden sonraya hiçbir şeyin kalmayacağı son'dur; varlığı aşikardır; gerçek mahiyeti insan için gizlidir." (Kuran 57:3), "O doğurmamış ve doğmamıştır." (Kuran 112:3).

"Ebedi olanı kim yarattı" diye sormak, "yaratılmaya ihtiyaç duymayanı kim yarattı" diye sormaktır: soru kendi kendini boşaltır.

Tersine, ateist alternatif (sebepsiz hiçlikten çıkan bir evren ya da sonsuz bir sebep gerilemesi), başka yerde talep ettiği akıl ilkesine aykırıdır: sebebsiz bir başlangıç ya da bitmiş bir sonsuz seri, aklın başka hiçbir yerde kabul etmediği imkansızlıklardır.

Evrenin düzeninde Allah'ın alametleri

Kuran gözleri kapalı inanmayı istemez: sürekli gözleme yönlendirir.

"Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelmesinde akıl sahiblerine şüphesiz deliller vardır." (Kuran 3:190). Onlar, ayakta, otururken ve yan yatarken Allah'ı anar; göklerin ve yerin yaratılışını düşünür: "Rabbimiz! Sen bunu boşuna yaratmadın" (Kuran 3:191).

Tasarım delili bir denklem yerine geçmeyi iddia etmez: der ki düzen, fizik sabitlerinin keskinliği, canlılığın karmaşası ve bilincin ortaya çıkışı, tesadüften çok bir kasıtla bağdaşır.

Bir kitap gören, mürekkebin kendi kendine dizildiğini varsaymaz. Evren, herhangi bir kitaptan daha düzenlidir. Bu yöntem matematiksel bir ispat değildir: rasyonel bir tümevarımdır; başka her yerde kullandığımızın aynısı.

Allah kötülüğe ve acıya neden izin verir?

Hume'un itirazı şunu varsayar: Tanrı her şeye kadir ve iyi olsaydı, acı var olmazdı. İslami cevap üç noktada durur.

Bir: hayat nihai bir haz yeri değil, imtihandır: "Hanginizin daha iyi iş işlediğini belirtmek için, ölümü ve dirimi (hayatı) yaratan O'dur." (Kuran 67:2);

güçlüğü olmayan imtihan hiçbir şeyi imtihan etmez.

İki: insan kötülüğü hür iradeden kaynaklanır; onun yokluğunda hiçbir erdemin kıymeti olmazdı; insan seçimlerinden sorumludur ve mağdurlar unutulmaz: "Sakın Allah'ı, zalimlerin yaptıklarından habersiz sanma" (Kuran 14:42); her haksızlık kıyamet gününde iade edilecek, tek bir kırışık kalmayacak.

Üç: görünür kötülük (eğiten bir imtihan, daha kötüsünü önleyen bir kötülük), kısmi bakışımızın kapsayamadığı bir bütünsel hikmetin içindedir: tek parçası görülen bir yapboz, resim üzerine hüküm verdirmez.

Ateizm ise tersine, kötülüğü sonunda "tesadüfün bir verisi" diye adlandırmak zorunda kalır; bu da savunduğu haksızlık kavramını çözer: her şey tesadüfse, gerçekten haksız hiçbir şey yoktur.

Fitrat: iman, doğuştan bir huy olarak

Kuran, insanın doğuştan huyuna fitrat der: "Hakka yönelerek kendini Allah'ın insanlara yaratılışta verdiği dine ver" (Kuran 30:30). Ölüm karşısında, göğün sonsuzluğu karşısında, yakın kaybında, telafisi olmayan haksızlık karşısında insan, kendiliğinden duyan birine seslenir: bu, bütün kültürlerde sabit antropolojik bir vakıadır; resmen ateist toplumlar bile onu kaldıramadı. İslam tabiatına karşı inanmayı istemez; ona dönmeyi ister.

Ve gerçek sorulara cevap veren bir rahmet önerir: "Allah'ın rahmetinden umudunuzu kesmeyin" (Kuran 39:53).

Ateizm ve şüphe: kapı açık kalır

Geçici şüphe imanı dışlamaz: islama girmek için kalbin samimi kanaati yeterlidir ve sorular sonra, tek tek ele alınır. Müslüman olmak silosu, şehadetten ilk namaza pratik soruları cevaplar; tıkayıcı her soru için siteyle iletişim formundan yazabilirsiniz.