Home > Religies en overtuigingen > Het atheïsme gezien door de islam > Waarom laat Allah lijden toe?
Het ernstigste bezwaar tegen het bestaan van God, beantwoord door de Koran: het leven als examen, de vrije wil als prijs van elke deugd, en de uiteindelijke gerechtigheid die niets onopgelost laat.
De Koran antwoordt in drie punten: het leven is een beproeving bestemd om de daden te onderscheiden: "Degene die de dood en het leven heeft geschapen, zodat Hij jullie kan (testen en) beproeven" (Koran 67:2); het kwaad door de mens begaan vloeit voort uit de vrije wil, zonder welke geen enkele deugd bestaat; en elk onrecht zal hersteld worden op de Dag des oordeels, zonder uitzondering (Allah zegt: "Denk niet dat Allah niet op de hoogte is van wat de onrechtvaardigen doen" (Koran 14:42)). Het lijden dat wij niet begrijpen past in een totale wijsheid die onze partiële blik niet omvat.
Inhoud:
Bijgewerkt op 18 oktober 2026 om 05h42
📖 3 min leestijdDe Koran stelt meteen het kader: "Degene die de dood en het leven heeft geschapen, zodat Hij jullie kan (testen en) beproeven wie uitblinkt in de (gehoorzame) daden" (Koran 67:2). Een beproeving zonder moeilijkheid beproeft niets: een wereld zonder pijn, zonder verlies, zonder kostbare keuzes zou een decor zijn, geen leven. Precies omdat het lijden bestaat heeft geduld een waarde, betekent moed iets, is barmhartigheid tegenover de zwakke een daad en geen reflex.
De Koran neemt de beproeving zelfs op als een wet van de gelovige weg: "En waarlijk, Wij zullen jullie beproeven met wat angst, honger; (maar ook) verlies van rijkdommen, levens (nl. tijdens veldslagen, de dood en ziektes) en vruchten (die voortvloeien uit jullie arbeid), maar verkondig blijde tijdingen (van het paradijs) aan de geduldigen (met hun beproevingen)." (Koran 2:155).
Het hardste deel van het lijden is dat wat de mensen elkaar aandoen. De Koran verbindt het met de vrije wil: de mens heeft de keuze ontvangen, en met haar de verantwoordelijkheid. Een wereld waarin Allah mechanisch elke moorddadige hand zou tegenhouden, zou een wereld van poppen zijn, zonder werkelijke liefde, zonder werkelijke moed, zonder werkelijke vrijgevigheid: geen enkele deugd bestaat zonder de mogelijkheid van haar tegendeel.
En voor het slachtoffer is de Koran ondubbelzinnig: "Denk niet dat Allah niet op de hoogte is van wat de onrechtvaardigen doen, maar Hij geeft hen uitstel tot een Dag waarop de ogen naar de verschrikking zullen staren" (Koran 14:42): straffeloosheid bestaat niet, zelfs wanneer de rechtbanken van de wereld laten glippen.
Wat het kwaad ondraaglijk maakt, is het idee dat het ongestraft zou blijven en het slachtoffer vergeten. Het islamitische antwoord is de Dag des oordeels: elk onrecht hersteld, elke traan geteld, elke onderdrukking opgeroepen. Er blijft niets in wanorde: noch de stille misdaad, noch de pijn zonder getuige.
Het is geen abstracte troost: het is een gegeven van het geloof dat het huidige handelen verandert, want elk begaan kwaad is een toekomstige schuld.
Wie in deze gerechtigheid gelooft, verliest de hoop in de geschiedenis niet, en pleegt geen eigenrichting: hij handelt, hij helpt, hij legt de rest neer voor Allah.
Het bezwaar van het kwaad is een moreel bezwaar: het veronderstelt dat het lijden een schandaal is, dus dat er een goed bestaat waarop men recht heeft. Maar in een universum voortgekomen uit het toeval, waar zou dat "recht" vandaan komen? Als alles toeval is, is het lijden slechts een gegeven, noch rechtvaardig noch onrechtvaardig, en lost het woord schandaal zelf op.
Het sterkste bezwaar tegen God veronderstelt dus een objectieve moraliteit van de wereld, die alleen standhoudt als de wereld een Wetgever heeft: het argument van het kwaad, tot het einde doorgeduwd, steunt het geloof eerder dan dat het het omverwerpt.
De pagina het atheïsme gezien door de islam neemt het geheel van de atheïstische argumenten en hun antwoorden op.
Het is het meest pijnlijke en meest gerespecteerde geval van de islamitische theologie: het onschuldige kind lijdt voor geen enkele zonde, zijn beloning en zijn gerechtigheid behoren volledig tot het hiernamaals, en de mensen hebben de absolute plicht het te hulp te schieten. De islam verbiedt te geloven dat een slachtoffer zijn kwaad verdient.
Ja: Ya'qoeb (vrede zij met hem) zegt "Ik klaag alleen over mijn verdriet bij Allah" (Koran 12:86): de beproeving wordt uitgedrukt voor Allah, met geduld en smeekbeden, nooit in de wanhoop die Zijn wijsheid ontkent. De profeet Ayyoeb (vrede zij met hem) is het model van de klacht die in het geloof blijft.