Home > Weerleggingen en antwoorden op de beschuldigingen tegen de islam > Waarom zegt de Profeet om de vlieg in de drank te dopen?
Een van de meest bespotte hadiths op het web: de in de drank gevallen vlieg erin dompelen, omdat de ene van zijn vleugels de ziekte draagt en de andere het geneesmiddel. De tekst is authentiek en wordt tweemaal overgeleverd door al-Boechari. Zijn plaats ligt in de profetische geneeskunde: een aanbeveling, geen regel.
De tekst is authentiek: "als een vlieg in de drank van een van u valt, dat hij hem dompelt en daarna verwijdert, want in de ene van zijn vleugels is een ziekte en in de andere een geneesmiddel" (overgeleverd door al-Boechari 3320 en 5782). Hij behoort tot de profetische geneeskunde, een gezondheidsaanbeveling, geen religieuze plicht: wie de vlieg verwijdert zonder hem te dompelen begaat geen zonde. En de moderne microbiologie beschrijft precies de aangekondigde gelijktijdigheid: de kiemen op het lichaam van het insect, antibacteriële stoffen op zijn vleugels.
Inhoud:
Bijgewerkt op 18 oktober 2026 om 05h42
📖 3 min leestijdAl-Boechari heeft de tekst tweemaal overgeleverd: "als een vlieg in de drank van een van u valt, dat hij hem dompelt en daarna verwijdert, want in de ene van zijn vleugels is een ziekte en in de andere een geneesmiddel" (overgeleverd door al-Boechari 3320), en de tweede versie preciseert "dat hij hem geheel dompelt en daarna weggooit" (overgeleverd door al-Boechari 5782). De authenticiteit staat niet ter discussie: dezelfde tekst in twee hoofdstukken van de Sahih, via verschillende ketens. Wat ter discussie staat is zijn categorie, en daar maken de polemisten hun fout.
Al-Nawawi en Ibn Hajar hebben deze tekst becommentarieerd zoals de andere teksten van profetische geneeskunde: een heilzaam gezondheidsvoorschrift in zijn context, geen religieuze verplichting noch reinheidsregel. De fikh van de reinheid blijft die van de verzen en de hadiths over de grote onreinheid, en een onschadelijk insect bezoedelt een drank niet in de juridische zin. Daarom heeft niemand, in 14 eeuwen islam, het feit een vlieg eruit te halen zonder hem terug te dompelen ooit als zonde behandeld: de aanbeveling bestaat, de dwang bestaat niet.
Het moderne onderzoek heeft twee feiten gedocumenteerd die samenkomen: de vlieg vervoert ziektekiemen die aan de haren van zijn lichaam en zijn poten hangen, en zijn organisme scheidt stoffen met antibacteriële werking af, die onder meer op zijn vleugels aanwezig zijn.
De formule van de hadith, "de ene van zijn vleugels draagt de ziekte, de andere het geneesmiddel", beschrijft deze gelijktijdigheid met een precisie die de microbiologen heeft verrast: hetzelfde insect draagt de ziekteverwekker en de agent die zich daartegen verzet. De tekst belooft geen sterilisatie noch therapeutische dosis: hij kondigt een evenwicht aan en laat de context beslissen.
Hij zegt niet dat de drank heilig wordt noch dat de vlieg zuivert: geen enkele shariaregel hangt af van dit gebaar. Hij zegt ook niet dat vliegen genezen: de klassieke islamitische geneeskunde heeft de insecten nooit als therapie voorgeschreven.
En hij verbiedt de moderne hygiëne niet: dezelfde traditie die deze tekst overlevert, levert ook het bevel over de vaten af te dekken en de handen te wassen. De polemische lezing die van deze hadith een bewijs van obscurantisme maakt, vergeet dat de traditie hem sinds altijd classificeert in de gezondheidswijsheid, naast de tegen de pest opgelegde quarantaine en de regels van de epidemieën. De pagina wijst de islam de moderne geneeskunde af? behandelt het algemene kader van de gezondheid in de islam.
Nee: de geleerden hebben deze tekst altijd geclassificeerd in de profetische geneeskunde, dat wil zeggen een heilzame aanbeveling, nooit een verplichting noch een pijler van de religieuze reiniging. Niemand is in de geschiedenis van de islam ooit verweten een vlieg uit een glas te hebben gehaald zonder hem terug te dompelen, en de reinheidsregels van de fikh hangen niet af van dit gebaar.
De hadith beschrijft precies deze werkelijkheid: de ene vleugel draagt het kwaad, de andere het geneesmiddel. Het microbiologische onderzoek heeft aangetoond dat de vlieg bacteriën op zijn lichaam vervoert en ook stoffen met antibacteriële werking afscheidt: de gelijktijdigheid van het kwaad en het geneesmiddel op hetzelfde insect is wat de tekst aankondigt. Hij belooft geen sterilisatie noch immuniteit, en de geleerden preciseerden dat de context (de dosis, de drank, de gezondheidstoestand) bepalend blijft.
Hij is een van de teksten die onderzoekers citeren onder de onverwachte beschrijvingen van het profetische corpus, samen met de tegen de pest opgelegde quarantaine, 14 eeuwen vóór haar formulering. De serene houding is die van de islamitische geleerden zelf: een tekst van profetische geneeskunde, als zodanig te lezen, waarvan de wetenschappelijke vruchtbaarheid een teken is onder andere, nooit de basis van een leer.