Home > Weerleggingen en antwoorden op de beschuldigingen tegen de islam > De afvalligheid in de islam
De meest besproken vraag van het debat: de Koran voorziet geen aardse straf voor het wisselen van godsdienst, de hadith van het met de dood gestrafte misdrijf betreft een precies kader, en de klassieke rechtsscholen behandelden de publieke afvalligheid gecombineerd met vijandigheid. De teksten en de posities, zonder iets te verbergen.
De Koran schrijft geen aardse straf voor voor het wisselen van godsdienst: hij kondigt aan "Ieder die wil, laat hem geloven en ieder die niet wil, kan ongelovig zijn" (Koran 18:29) en "Er is geen dwang in de godsdienst" (Koran 2:256). De hadith die de straf voorschrijft ("wie zijn godsdienst verandert, doodt hem", al-Boechari 6922) werd door de Profeet (vrede zij met hem) toegepast op gevallen van publieke afvalligheid gecombineerd met landverraad in oorlogstijd, en de klassieke scholen hebben haar zo omkaderd.
De hedendaagse geleerden divergeren over haar draagwijdte vandaag: de teksten worden hier integraal gepresenteerd, met de twee lezingen.
Inhoud:
Bijgewerkt op 18 oktober 2026 om 05h42
📖 4 min leestijdDe Koran vermeldt de afvalligheid menigmaal en schrijft nooit een straf in deze wereld voor. Hij kondigt de volledige vrijheid aan: "De waarheid is van jullie Heer. Ieder die wil, laat hem geloven en ieder die niet wil, kan ongelovig zijn" (Koran 18:29).
Hij beschrijft zelfs opeenvolgende terugkeer naar de twijfel zonder sanctie aan te kondigen: "degenen die geloven, daarna niet geloven en dan (weer) geloven en dan niet meer geloven" (Koran 4:137), waar de enige aangekondigde consequentie in het hiernamaals ligt: "Allah leidt het ondankbare volk niet".
De geleerden die de gewetensvrijheid verdedigen steunen ook op "Er is geen dwang in de godsdienst" (Koran 2:256), op de uitzondering van dwang toegekend aan Ammar (Koran 16:106), en op het vers dat tot de ongehoorzaamheid van Israël voorziet "daarna weken zij af" zonder aardse straf.
De pagina waarom erkennen joden Mohammed niet illustreert diezelfde vrijheid van luisteren die aan het bezwaar wordt toegekend.
De authentieke hadith bestaat: "wie zijn godsdienst verandert, doodt hem" (al-Boechari 6922).
Wat de klassieke scholen codeerden is precies: de straf gold de publieke en openlijke afvalligheid, met een termijn om terug te keren, nooit de verborgen innerlijke overtuiging, en de Koran zelf kent de uitzondering van het gedwongen hart toe (Koran 16:106). Wat het dossier ook documenteert: de door de Profeet (vrede zij met hem) overgeleverde toepassingen zijn gevallen van afvalligheid gecombineerd met gewapende vijandigheid, en hedendaagse geleerden bespreken op die basis een beperking van de draagwijdte van de straf tot de afvalligheid-strijd.
De hedendaagse geleerden divergeren over de toepassing vandaag: sommigen handhaven de klassieke lezing in een staatskader, anderen beperken haar tot de afvalligheid gecombineerd met opstand, en allen komen overeen over een punt dat de pagina mijn bekering verbergen uitwerkt: de innerlijke overtuiging is nooit strafbaar, en niemand heeft het recht de harten te doorzoeken.
De profetische geschiedenis bevestigt het onderscheid: personen verlieten de islam zonder vervolgd te worden wanneer hun vertrek privaat was, en de overlevering verhaalt zelfs het voorbeeld van een man die kwam bekeren en vervolgens toestemming vroeg om bij de Byzantijnen te gaan wonen, zonder dat de Profeet (vrede zij met hem) hem met geweld vasthield, zich tevreden stellend met zeggen: "elke stad stinkt wanneer wie er wonen onrein zijn".
Wat historisch gestraft werd, zijn de vertrekkens gecombineerd met militair verraad of sabotage: het geval van de man die afvallig was geworden en vervolgens een herder de keel afsneed en de kudde stal (overgeleverd door al-Boechari): een misdaad van bloed en roven, geen opinie. De regel die uit de bronnen komt is dubbel en duidelijk: geloof dwing je niet af (Koran 2:256), en gewapend verraad wordt als verraad geoordeeld, welke godsdienst de verrader ook heeft.
Dit dossier verbergt de bespreking niet: de klassieke lezing (de straf voor de vijandige publieke afvalligheid) en de hedendaagse lezing (de straf gold de combinatie met verraad, niet de overtuiging) bestaan naast elkaar bij de geleerden, en de hier geciteerde teksten zijn die van beide kampen.
Wat daarentegen niet bespreekbaar is: de Koran heeft nooit een straf vastgesteld voor het wisselen van godsdienst, niemand heeft het recht de harten te oordelen, en het doden van een onschuldig mens is uitdrukkelijk verboden (Koran 5:32): ook wanneer hij Ahmed heet en niet meer gelooft, zoals wanneer hij Jan heet en niet gelooft. De pagina de islam en de vrijheid van godsdienst behandelt het recht om te geloven in zijn geheel.
Nee: de Koran vermeldt de afvalligheid talloze keren (4:137 beschrijft zelfs een herhaalde terugkeer naar de twijfel) zonder enige aardse straf, en hij bevestigt "Ieder die wil, laat hem geloven en ieder die niet wil, kan ongelovig zijn" (Koran 18:29). De enige aangekondigde vergelding is in het hiernamaals: "daarvan zal het berouw nooit geaccepteerd worden" (Koran 3:90).
"Wie zijn godsdienst verandert, doodt hem": een authentieke hadith waarvan de Profeet (vrede zij met hem) het voorschrift toepaste in contexten waar de afvalligheid gepaard ging met landverraad of strijd tegen de gemeenschap; de klassieke scholen codeerden de straf voor de publieke afvalligheid met een termijn tot inkeer, en hedendaagse geleerden bespreken een bijkomende beperking tot de afvalligheid-strijd.